Cerkiew Czesmeńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cerkiew Czesmeńska
Чесменская церковь
cerkiew-pomnik
Rejestr zabytków historii i kultury narodów Federacji Rosyjskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 7810315000[1]
Widok fasady
Widok fasady
Państwo  Rosja
Miasto wydzielone  Petersburg
Miejscowość Coat of Arms of Saint Petersburg (2003).png Petersburg
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia petersburska
Wezwanie Narodzenia św. Jana Chrzciciela
Wspomnienie liturgiczne 24 czerwca/7 lipca
Położenie na mapie Petersburga
Mapa lokalizacyjna Petersburga
Cerkiew Czesmeńska
Cerkiew Czesmeńska
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Cerkiew Czesmeńska
Cerkiew Czesmeńska
Ziemia 59°51′25,01″N 30°19′51,02″E/59,856947 30,330839

Cerkiew Czesmeńska, wł. Cerkiew Narodzenia św. Jana Chrzcicielaprawosławna cerkiew-pomnik w Petersburgu, w sąsiedztwie pałacu carycy Katarzyny II, wzniesiona dla upamiętnienia zwycięstwa floty rosyjskiej w bitwie pod Czesmą.

Autorem projektu świątyni był Jurij Felten. Położenie kamienia węgielnego pod jej budowę miało miejsce 5 czerwca 1777. W uroczystości wzięła udział sama caryca w towarzystwie króla szwedzkiego Gustawa III[2]. Gotową cerkiew poświęcił 24 czerwca 1780 metropolita petersburski Gabriel[3]. W ikonostasie świątyni znalazły się rzadkie typy ikon – Umywanie Nóg, Ukrzyżowanie, jak również wizerunek św. Jana Chrzciciela na tle sceny bitwy pod Czesmą. Caryca poleciła również, by w odniesieniu do cerkwi stosować nazwę Czesmeńska, przypominającą o powodach jej wzniesienia[3].

W latach 1896–1897 budynek przeszedł kapitalny remont[2].

Cerkiew Czesmeńska została zamknięta w 1919, a następnie zaadaptowana na magazyn. W latach 1925–1930 świątynia pełniła funkcję archiwum, następnie pracowni stolarskiej. Jej stan techniczny stopniowo się pogarszał[3]. Budynek poważnie ucierpiał w czasie II wojny światowej. Po remoncie w 1977 urządzono w niej wystawę poświęconą bitwie pod Czesme[2].

W 1991 obiekt odzyskała eparchia petersburska i ładoska Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego[2]. W 1996 podjęto prace nad restauracją obiektu, zaś w 1998 metropolita petersburski i ładoski Włodzimierz poświęcił ikonostas zrekonstruowany na podstawie fotografii (oryginał spłonął w 1930)[3].

W sąsiedztwie cerkwi znajduje się cmentarz wojskowy. Pierwotnie spoczywali na nim polegli w różnych konfliktach, od wojny 1812 do wojny rosyjsko-japońskiej. W połowie XX wieku dotychczasowe nagrobki zostały zniszczone; na ich miejscu znajdują się obecnie groby obrońców Leningradu z okresu II wojny światowej. W 2003 na cmentarzu wzniesiono krzyż pamiątkowy[4].

Przypisy