Cerkiew Nadbramna Św. Trójcy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cerkiew Nadbramna Św. Trójcy
Троїцька Надбрамна церква
cerkiew
Distinctive emblem for cultural property.svg 80-382-0286
Cerkiew Nadbramna Św. Trójcy
Państwo  Ukraina
Miejscowość Kijów
Wyznanie prawosławne
Kościół Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego
Eparchia kijowska
Wezwanie Świętej Trójcy
Wspomnienie liturgiczne niedziela Pięćdziesiątnicy
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Cerkiew Nadbramna Św. Trójcy
Cerkiew Nadbramna Św. Trójcy
Ziemia 50°26′05,22″N 30°33′18,33″E/50,434783 30,555092
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Cerkiew Nadbramna Świętej Trójcy lub Troicka (ukr. Троїцька Надбрамна церква) – jedna z cerkwi wchodzących w skład kompleksu Ławry Pieczerskiej, położona bezpośrednio nad główną bramą kompleksu. Została wybudowana w stylu staroruskim w latach 1106-1108, następnie przebudowana w epoce baroku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fundatorem cerkwi był Światosław II, książę czernihowski, który w listopadzie 1106 porzucił swój dotychczasowy status społeczny i został mnichem. On również sfinansował klasztorny Szpital Św. Trójcy [1]. Po ataku Mongołów na Kijów w 1240 i zniszczeniu głównej cerkwi kompleksu klasztornego cerkiew św. Trójcy przejęła jej funkcje [1]. W 1631 Petro Mohyła założył przy cerkwi szkołę, która w 1658 miała stać się Akademią Mohylańską. U schyłku XVII wieku Cerkiew została odnowiona i przebudowana w stylu baroku kozackiego sumptem hetmana Iwana Mazepy.

W latach 1900-1901 przeprowadzona została pierwsza poważna konserwacja fresków rozmieszczonych na murach zewnętrznych świątyni oraz w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Z kolei w latach 1957-1958 na terenie obiektu miały miejsce prace konserwatorskie, w czasie których uzupełnione zostały zniszczone freski oraz złocenia kopuł cerkiewnych.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew położona jest bezpośrednio nad Świętymi Wrotami. Jej usytuowanie wskazuje zarówno na planowaną funkcję sakralną, jak i ewentualną funkcję obronną. Wejście do cerkwi prowadzi przez zewnętrzne schody. Obiekt jest trójnawowy.

Fasada obiektu łączy elementy staroruskie i barokowe. Do tej pierwszej grupy należy charakterystyczny portal otaczający Święte Wrota oraz osiem figuralnych fresków położonych w kolumnach między wąskimi, prostokątnymi oknami. Z kolei elementem barokowym są położone na fasadzie sztukaterie oraz górująca nad całością złota kopuła (dobudowana w XVII w.). Również w epoce baroku elewacja obiektu została pomalowana na kolor jasnobłękitny. W czasie tej samej przebudowy na przełomie XVII i XVIII w. wykonana została większość fresków zdobiących wnętrze cerkwi, m.in. scena wygnania kupców ze świątyni, wizerunek Chrystusa oraz zespół scen opartych na folklorze ukraińskim. Również sceny typowo biblijne pozostają pod wyraźnym wpływem ludowym.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Petro Vlasenko: "Троицкая Надвратная церковь" (ros.). W: Monuments of architecture of Ukrainian SSR [on-line].