Cerkiew Opieki Matki Bożej na Świętej Górze Jawor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cerkiew Opieki Matki Bożej
sanktuarium
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Wysowa-Zdrój, Blechnarka
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Diecezja przemysko-nowosądecka
Wezwanie Opieki Matki Bożej
Wspomnienie liturgiczne 29 czerwca/12 lipca,
1/14 października
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Ziemia 49°25′11,2″N 21°10′03,5″E/49,419778 21,167639Na mapach: 49°25′11,2″N 21°10′03,5″E/49,419778 21,167639
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Cerkiew Opieki Matki Bożej na Świętej Górze Jawor – prawosławne sanktuarium na północnym stoku wzniesienia Jawor, drewniana cerkiew, a także otoczone kultem źródełko. Świątynia jest celem wielu pielgrzymek zarówno z Polski, jak i ze Słowacji. Góra Jawor jest uważana przez wyznawców prawosławia za świętą, w związku z objawieniami maryjnymi, jakie miały tam miejsce w okresie międzywojennym.

Historia sanktuarium[edytuj | edytuj kod]

Kaplica na Górze Jawor z krzyżami przynoszonymi przez pielgrzymów
Tablica na cerkwi upamiętniająca 50-lecie Akcji „Wisła”

Początki sanktuarium sięgają lat 20. XX w. i wiążą się z objawieniami maryjnymi, których po raz pierwszy doznała w dniu 21 września 1925 jedna z mieszkanek Wysowej. Wieści o powtarzających się objawieniach na polanie pod górą Jawor szybko stały się znane w całej okolicy i przyciągały coraz liczniejsze rzesze pielgrzymów. W związku z tym biskup greckokatolicki z Przemyśla (mimo niechętnego początkowo stanowiska) polecił zbudować w miejscu objawień cerkiew.

Świątynię wzniesiono w 1929. Obiekt zaprojektował nauczyciel Batiuk z Wysowej, natomiast głównym wykonawcą był cieśla Józef Ferenc z Huty Wysowskiej. 14 października tegoż roku (w święto Opieki Matki Bożej) cerkiew została konsekrowana. W okresie okupacji hitlerowskiej sanktuarium nie było odwiedzane ze względu na bliskość granicy Generalnego Gubernatorstwa i Słowacji, co praktycznie uniemożliwiało dostęp do tego terenu.

Po wojnie, w wyniku wysiedlenia miejscowej ludności łemkowskiej w ramach Akcji „Wisła” (1947), opustoszałą świątynię przejęły Wojska Ochrony Pogranicza. W budynku cerkwi urządzono strażnicę, a wyposażenie wnętrza spalono (udało się uratować tylko jedną ikonę). Od 1956, tj. od rozpoczęcia powrotu Łemków na ojcowiznę, czyniono starania o odzyskanie świątyni, jednak nastąpiło to dopiero w 1969. Cerkiew została odremontowana i na nowo wyposażona, przy wydatnej pomocy Łemków z USA. Świątynia weszła w skład parafii św. Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju, należącej obecnie do dekanatu Nowy Sącz diecezji przemysko-nowosądeckiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Architektura cerkwi[edytuj | edytuj kod]

Budowla wzniesiona na kamiennej podmurówce, drewniana, o konstrukcji zrębowej, salowa, zamknięta trójbocznie. Od frontu dwukondygnacyjny, przeszklony przedsionek. Z boku nawy zakrystia z oddzielnym wejściem. Dachy cerkwi blaszane (pierwotnie kryte gontem). Świątynia posiada dwie wieżyczki (zwieńczone daszkami namiotowymi z ośmioramiennymi krzyżami) – nad przedsionkiem i nawą. Wnętrze ozdobione polichromią wykonaną po 1969. Ikony w większości współczesne.

Święta[edytuj | edytuj kod]

Główne uroczystości w sanktuarium odbywają się:

  • w piątą niedzielę po Passze (Wielkanocy) – w trakcie nabożeństwa ma miejsce obrzęd święcenia wody z pobliskiego źródełka, którą następnie wierni zabierają do domów,
  • w święto Apostołów Piotra i Pawła (12 lipca, czyli według starego stylu 29 czerwca) – tego dnia wyrusza z Wysowej procesja, której uczestnicy niosą krzyże, wkopywane następnie w sąsiedztwie cerkwi,
  • w święto Opieki Matki Bożej (14 października, czyli według starego stylu 1 października) – w uroczystości biorą udział również miejscowi grekokatolicy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]