Cerkiew Opieki Matki Bożej na Nerli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Церковь Покрова на Нерли
Rejestr zabytków historii i kultury narodów Federacji Rosyjskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 3310157000[1] z 30.08.1960
Widok od strony Nerli
Widok od strony Nerli
Państwo  Rosja
Obwód  Obwód włodzimierski
Miejscowość okolice Bogolubowa
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia włodzimierska
Wezwanie Opieki Matki Bożej
Wspomnienie liturgiczne 1/14 października
Położenie na mapie obwodu włodzimierskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu włodzimierskiego
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Ziemia 56°11′46,55″N 40°33′41,06″E/56,196264 40,561406Na mapach: 56°11′46,55″N 40°33′41,06″E/56,196264 40,561406
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Cerkiew Opieki Matki Bożej na Nerliprawosławna cerkiew położona u ujścia Nerli do Klaźmy. Wzniesiona w 1165.

Fundatorem świątyni był książę Andrzej I Bogolubski, który według podania postanowił zbudować ją jako pomnik pamięci swojego zmarłego syna Izjasława[2]. Budynek został wzniesiony w 1165 na miejscu wskazanym osobiście przez księcia[3]. Obiekt powstał na sztucznie usypanym wzniesieniu, co miało uchronić fundamenty cerkwi przed podmyciem w czasie wiosennych wylewów Nerli[3]. Sięgają one głębokości 5,2 metra[4].

Cerkiew Opieki Matki Bożej na Nerli jest typową dla architektury staroruskiej świątynią wspartą na czterech filarach, wzniesioną na planie czworoboku z pojedynczą kopułą w centralnym miejscu dachu. Budowniczowie świątyni wznieśli ją w całości z białego kamienia, rezygnując z bogatego zdobnictwa zewnętrznego, jakie zastosowano przy budowie soborów Zaśnięcia Matki Bożej i św. Dymitra Sołuńskiego we Włodzimierzu. Jedyną dekorację zewnętrzną cerkwi stanowią rzędy półkolumn, które w zamiarze twórców miały stworzyć iluzję większej niż rzeczywista wysokości budowli, oraz skromniejsze niż w cerkwiach włodzimierskich kompozycje rzeźbiarskie z postaciami lwów, twarzy kobiecych (symbolizujących Matkę Bożą oraz króla Dawida)[5]. Kopuła znajdująca się obecnie na budynku pochodzi z 1803 i jest znacznie mniejsza niż konstrukcja pierwotna[3]. Wewnętrzna dekoracja budynku wykonana w średniowieczu nie przetrwała; jej pozostałości widoczne jeszcze w XIX wieku zostały w 1877 usunięte w czasie generalnego remontu świątyni[5].

W 1784 istniał projekt całkowitej rozbiórki cerkwi i wykorzystania pozyskanego materiału budowlanego na wzniesienie dzwonnicy w Monasterze Bogolubowskim. Do realizacji tych planów nie doszło, gdyż archimandryta monasteru nie doszedł do porozumienia z robotnikami, którzy mieli wykonać prace rozbiórkowe[2].

Cerkiew od 1992 znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO[6]. Przez wielu autorów uważana jest za największe osiągnięcie architektury staroruskiej[7].

Przypisy

  1. Strona rejestru
  2. 2,0 2,1 A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., s.129
  3. 3,0 3,1 3,2 A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., s.130
  4. Wzdłuż Złotego Pierścienia Rosji, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1986, s. 189
  5. 5,0 5,1 A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., s.131
  6. White Monuments of Vladimir and Suzdal
  7. Riasanovsky N. V., Steinberg M. D.: Historia Rosji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 60. ISBN 978-83-233-2615-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Nizowskij, Samyje znamienityje monastyri i chramy Rossii, Wecze, Moskwa 2000, ISBN 5-7838-0578-5