Cerkiew Opieki Matki Bożej w Moskwie (Fili)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Церковь Покрова Пресвятой Богородицы
cerkiew parafialna/muzeum
Rejestr zabytków historii i kultury narodów Federacji Rosyjskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 7710526000 z 1960
Widok ogólny
Widok ogólny
Państwo  Rosja
Miasto wydzielone  Moskwa
Miejscowość Moskwa
Wyznanie prawosławie
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia Eparchia moskiewska
Wezwanie Opieka Matki Bożej
Wspomnienie liturgiczne 1/13 października
Położenie na mapie Moskwy
Mapa lokalizacyjna Moskwy
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Ziemia 55°45′03″N 37°30′36″E/55,750833 37,510000Na mapach: 55°45′03″N 37°30′36″E/55,750833 37,510000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Cerkiew Opieki Matki Bożejprawosławna cerkiew w Moskwie, w dzielnicy Fili, wzniesiona w latach 1690–1694.

Fundatorem świątyni był Lew Naryszkin, brat carycy Natalii, drugiej żony cara Aleksego I Romanowa. Budynek został zbudowany w latach 1690–1694 na miejscu starszej drewnianej cerkwi powstałej w 1619. Nie zachowały się dokumenty, dzięki którym możliwe byłoby dokładne ustalenie architekta, prawdopodobnie jednak o wyglądzie budowli decydował sam Naryszkin. Część historyków sztuki przypisuje autorstwo projektu cerkwi Opieki Matki Bożej Jakowowi Buchwostowi, inni autorzy wskazują na Piotra Potapowa[1]. Budowę świątyni wsparł finansowo Piotr I, on też w 1703, po zdobyciu Narwy, ufundował witraże dla cerkwi. Widocznym znakiem bliskich relacji Naryszkina z carem Piotrem było umieszczenie na dwóch kopułach cerkiewnych koron i dwugłowych orłów[1].

W obrębie jednej budowli znajdują się zarówno elementy pełniący funkcję dzwonnicy, jak i główna cerkiew. Na pierwszej kondygnacji (podklet) znajduje się cerkiew Opieki Matki Bożej, na wyższej – cerkiew Obrazu Chrystusa Nie Ludzką Ręką Uczynionego. Lew Naryszkin wybrał to właśnie wezwanie dla świątyni, chcąc upamiętnić swoje ocalenie w czasie buntu strzelców, gdy modlił się o zachowanie życia właśnie przed taką ikoną. Pracami dekoracyjnymi we wnętrzu cerkwi kierował Karp Zołotariow, który też wykonał ikonostas. Pierwotne wyposażenie świątyni nie przetrwało jednak wojny francusko-rosyjskiej roku 1812 – w czasie działań wojennych żołnierze francuscy zamienili obiekt na szwalnię i stajnie. W XIX w. do cerkwi Opieki Matki Bożej wstawiono nowy ikonostas i inne elementy wystroju wnętrza[1].

Cerkiew pozostawała czynna do lipca 1941. W wymienionym roku została zamknięta, a niektóre elementy jej konstrukcji (kopuły, najwyższa kondygnacja na planie ośmiokąta) rozebrane, by obiekt nie stał się celem i punktem orientacyjnym dla wojsk niemieckich. Mimo to świątynia została uszkodzona przez bomby zapalające. Do 1943 w dolnej świątyni mieścił się szpital polowy. Po zakończeniu II wojny światowej w cerkwi urządzono magazyn. Prace konserwatorskie w cerkwi podjęto w 1955 i ukończono w połowie lat 80. XX wieku, jednak odnowiony obiekt nie został zwrócony wiernym, lecz zaadaptowany na filię muzeum im. Andrieja Rublowa, otwarte w 1980 przed Igrzyskami Olimpijskimi w Moskwie[1].

W 1990 obiekt na nowo zaczął pełnić funkcje liturgiczne, jednak wiernym udostępniono jedynie dolną cerkiew, podczas gdy w świątyni górnej nadal znajduje się ekspozycja muzealna. Po kilkuletnim sporze między muzeum a parafią, prowadzonym także na drodze sądowej, w 2000 roku rząd rosyjski zdecydował o współużytkowaniu obiektu przez obydwie instytucje. Nabożeństwa odbywają się w dolnej cerkwi w dni świąteczne[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Немного из истории…, pokrov-fili.ru [dostęp 2012-10-14]