Cerkiew Wasyla Błogosławionego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sobór Opieki Matki Bożej (Sobór Wasyla Błogosławionego)
Собор Покрова Пресвятой Богородицы, что на Рву (Храм Василия Блаженного)
Rejestr zabytków kultury i historii narodów Federacji Rosyjskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 7710342000[1]
Sobór Opieki Matki Bożej (Sobór Wasyla Błogosławionego)
Państwo  Rosja
Miejscowość Moskwa
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia moskiewska
Wezwanie Opieki Matki Bożej
Położenie na mapie Moskwy
Mapa lokalizacyjna Moskwy
Sobór Opieki Matki Bożej (Sobór Wasyla Błogosławionego)
Sobór Opieki Matki Bożej (Sobór Wasyla Błogosławionego)
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Sobór Opieki Matki Bożej (Sobór Wasyla Błogosławionego)
Sobór Opieki Matki Bożej (Sobór Wasyla Błogosławionego)
Ziemia 55°45′08,95″N 37°37′22,93″E/55,752486 37,623036Na mapach: 55°45′08,95″N 37°37′22,93″E/55,752486 37,623036
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Sobór Wasyla Błogosławionego (ros. Собор Василия Блаженного), lub Sobór Opieki Matki Bożej na Fosie, (Собор Покрова Богородицы, что на Рву ) – sobór w Moskwie, znajdujący się na Placu Czerwonym tuż obok Kremla.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zbudowana w latach 1555-1561 przez cara Iwana Groźnego miała upamiętniać zwycięstwo w wojnie z kazańskimi Tatarami i zdobycie ich stolicy – miasta Kazań. Za jego autora uważa się pskowskiego mistrza Postnika Jakowlewa, zwanego Barmą. Według niektórych historyków w budowie brali udział włoscy mistrzowie, tworząc szczególne połączenie tradycyjnej słowiańskiej architektury i europejskiego stylu epoki Odrodzenia. Legenda głosi, że po ukończeniu budowli Iwan Groźny rozkazał oślepić architektów, by nigdy więcej nie stworzyli takiego cudu. Jednakże nie wydaje się to prawdą, ponieważ, jak wiemy z późniejszych doniesień, Postnik brał udział również w budowaniu Kremla Kazańskiego. Sobór poświęcono Opiece Matki Bożej, co wiązało się ze świętem, które przypadło w dniu rozpoczęcia się oblężenia Kazania. Powszechnie jednak używa się wezwania Wasyla Błogosławionego – nawiedzonego mnicha, którego doczesne szczątki złożono do świątyni[2].

Na sobór składa się osiem oddzielnych cerkwi, symbolizujących osiem dni walk pod Kazaniem: Troicka, Nikołaja Welikoreckogo (welikorecka ikona św. Mikołaja), Wejścia do Jeruzalem, Cypriana i Justyna, Trzech Świętych Hierarchów, Aleksandra Świrskiego, Warłaama Chutyńskiego oraz Grzegorza Ormiańskiego. Wszystkie osiem cerkwi (cztery główne i cztery mniejsze) uwieńczone są charakterystycznymi "cebulowymi" kopułami i zgrupowane dookoła dziewiątej pokrowskiej cerkwi, zakończonej niewielką kopułą. Wszystkie cerkwie połączone są wspólną podstawą, obwodowym korytarzem i środkowymi arkadowymi przejściami.

Sobór był wielokrotnie restaurowany i przebudowywany. W XVII w. dodano kopuły nad wejściami i kolorowe dekoracje kopuł głównych (wcześniej wszystkie były pozłacane), wewnętrzne i zewnętrzne ornamenty i malunki. W 1929 sobór został zamknięty, a jego dzwony zdjęte. Od 1990 Sobór jest filią Muzeum Historycznego, w której zbiorach znajduje się m.in. 19 historycznych dzwonów. W jego posiadaniu znajduje się również niezwykła kolekcja broni z czasów Iwana Groźnego[3].

Przypisy

  1. Strona rejestru zabytków
  2. Moskwa krok po kroku. W: Christopher Rice, Melanie Rice: Moskwa. Warszawa: Hachette Polska, 2009, s. 108, seria: Przewodniki Wiedzy i Życia. ISBN 978-83-7575-619-7.
  3. Bajkał. W: Szlak transsyberyjski. Wyd. 4. Gliwice: Bezdroża, 2012-05-17, s. 141, seria: Przewodniki Bezdroży. ISBN 978-83-246-4947-1.