Cesarze rzymscy
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Chronologiczna lista władców Rzymu okresu cesarstwa.
Spis treści |
Pryncypat [edytuj]
Dynastia julijsko-klaudyjska [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Oktawian August Gaius Iulius Caesar Octavianus |
27 p.n.e.–14 | 63 p.n.e.–14 | wnuk siostry Juliusza Cezara, Julii | |
| Tyberiusz Tiberius Claudius Nero |
14–37 | 42 p.n.e.–37 | syn Liwii Druzylli z jej pierwszego małżeństwa, przybrany syn Oktawiana Augusta | |
| Kaligula Gaius Iulius Caesar Germanicus |
37–41 | 12–41 | syn Germanika i Agrypiny Starszej | |
| Klaudiusz Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus |
41–54 | 10 p.n.e.–54 | syn Druzusa Starszego i Antonii Młodszej | |
| Neron Lucius Domitius Ahenobarbus |
54–68 | 37–68 | syn Agrypiny Młodszej i Lucjusza Domicjusza Ahenobarbusa |
Rok czterech cesarzy [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | |
|---|---|---|---|
| Galba Servus Sulpicius Galba |
czerwiec 68 – styczeń 69 | 3 p.n.e.–69 | |
| Oton Marcus Salvius Otho |
styczeń 69 – kwiecień 69 | 32–69 | |
| Witeliusz Aulus Vitellius |
kwiecień 69 – grudzień 69 | 15–69 |
Dynastia Flawiuszów [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Wespazjan Titus Flavius Vespasianus |
69–79 | 9–79 | ||
| Tytus Titus Flavius Vespasianus |
79–81 | 39–81 | syn Wespazjana | |
| Domicjan Titus Flavius Domitianus |
81–96 | 51–96 | syn Wespazjana, brat Tytusa Flawiusza |
Dynastia Antoninów [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Nerwa Marcus Cocceius Nerva |
96–98 | 30–98 | pierwszy z "Pięciu dobrych cesarzy" | |
| Trajan Marcus Ulpius Traianus |
98–117 | 53–117 | adoptowany przez Nerwę, drugi z "Pięciu dobrych cesarzy" | |
| Hadrian Publius Aelius Hadrianus |
117–138 | 76–138 | adoptowany przez Trajana, trzeci z "Pięciu dobrych cesarzy" | |
| Cejoniusz Kommodus | 136–138 | –138 | Cezar, adoptowany przez Hadriana | |
| Antoninus Pius Titus Aurelius Fulvius Boionius Antoninus |
138–161 | 86–161 | adoptowany przez Hadriana, czwarty z "Pięciu dobrych cesarzy" | |
| Marek Aureliusz Marcus Annius Verus |
161–180 | 121–180 | adoptowany przez Antonina Piusa, ostatni z "Pięciu dobrych cesarzy" | |
| Lucjusz Werus Lucius Ceionius Commodus |
161–169 | 130–169 | współcesarz z Markiem Aureliuszem, syn Cejoniusza Kommodusa | |
| Awidiusz Kasjusz | 175 | ok. 130–175 | uzurpator w Syrii i Egipcie | |
| Kommodus Lucius Aurelius Commodus Antoninus |
180–192 | 161–192 | syn Marka Aureliusza |
Bez dynastii [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Pertynaks Publius Helvius Pertinax |
styczeń 193 – marzec 193 | 126–193 | ||
| Dydiusz Julian Marcus Didius Iulianus Severus |
marzec 193 – czerwiec 193 | 133–193 |
Dynastia Sewerów lub Syryjska [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Pescenniusz Niger | 193–194 | 135–194 | uzurpator na Wschodzie | |
| Klodiusz Albin | 195–197 | 140/150–197 | uzurpator w Brytanii i Galii | |
| Septymiusz Sewer Lucius Septimius Severus |
193–211 | 145–211 | ||
| Geta Publius Septimius Geta |
211–212 | 189–212 | syn Septymiusza Sewera | |
| Karakalla Lucius Septimius Bassianus |
211–217 | 188–217 | syn Septymiusza Sewera | |
| Makrynus | 217–218 | 164–218 | ||
| Diadumenian | 218–218 | ?–218 | syn Makrynusa | |
| Heliogabal Varius Avitus Bassianus |
218–222 | 204–222 | ||
| Aleksander Sewer Gessius Bassianus Alexianus |
222–235 | 208–235 |
Cesarze z okresu kryzysu w III wieku [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Maksymin Trak | 235–238 | 182/183–238 | ||
| Werus Maksymus | 236–238 | 216–238 | syn Maksymina Traka, cezar | |
| Kwartynus | 235–235 | ?–235 | uzurpator | |
| Gordian I | 238–238 | 158/159–238 | współrządził z synem Gordianem II | |
| Gordian II | 238–238 | 192–238 | syn i koregent Gordiana I | |
| Balbin | 238–238 | ?–238 | współcesarz z Pupienem | |
| Pupien | 238–238 | ok. 164–238 | współcesarz z Balbinem | |
| Gordian III | 238–244 | 225–244 | wnuk Gordiana I | |
| Sabinian | 240–240 | ?–240 | uzurpator | |
| Filip I Arab | 244–249 | 204–249 | ||
| Filip II | 247–249 | ?–249 | syn Filipa Araba | |
| Sylbannakus | 244–249 | ?–249 | uzurpator | |
| Pakacjan | 248–248 (?) | ?–248 (?) | uzurpator w Mezji | |
| Jotapian | 248–248 | ?–248 | uzurpator w Kapadocji | |
| Sponsjan | 244–249 | ?–249 | uzurpator | |
| Decjusz | 249–251 | 190–251 | ||
| Gajusz Juliusz Pryskus | 249–250 | ?–251/253 | brat Filipa Araba, uzurpator w Filipopolu | |
| Licynian | 250–250 | ?–250 | uzurpator | |
| Herenniusz | 251–251 | ?–251 | syn Decjusza | |
| Hostylian | 251–251 | ?–251 | syn Decjusza | |
| Trebonian Gallus | 251–253 | 206–253 | ||
| Woluzjan | 251–253 | ?–253 | syn Treboniana Gallusa | |
| Emilian | 253–253 | ?–253 | ||
| Mereades | 253–260 | ?–260 | uzurpator | |
| Uraniusz Antonin | 249–254 | ?–254 | uzurpator w Syrii | |
| Walerian I | 253–260 | 193–260 | ||
| Galien | 253–268 | 218–268 | syn Waleriana I | |
| Walerian II | 253–257 | ?–257 | syn Galiena | |
| Celsus | 253–268 | ?–268 | uzurpator | |
| Ingenuus | 258–260 | ?–260 | uzurpator w Panonii | |
| Salonin | 259–260 | ?–260 | syn Galiena | |
| Makrian | 260–261 | ?–261 | uzurpator na Wschodzie, syn Makriana | |
| Kwietus | 260–261 | ?–261 | uzurpator na Wschodzie, brat Makriana | |
| Regalian | 260–260 | ?–260 | uzurpator w Panonii | |
| Musjusz Emilian | 261–262 | ?–262 | uzurpator w Egipcie |
Cesarstwo galijskie (formalnie uzurpatorzy) [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Postumus | 260–268 | ?–268 | ||
| Aureolus | 268–269 | ?–269 | uzurpator w Recji | |
| Lelian | 268–268 | ?–268 | ||
| Mariusz | 268–268 | ?–268 | ||
| Domicjan | 268–268 | ?–268 | ||
| Wiktoryn | 268–270 | ?–270 | ||
| Tetrykus I | 270–273 | ?–273 | ||
| Tetrykus II | 270–273 | ?–273 |
Cesarze iliryjscy [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Klaudiusz II Gocki | 268–270 | 214–270 | ||
| Kwintyllus | 270–270 | ?–270 | brat Klaudiusza II Gockiego | |
| Aurelian | 270–275 | 214–275 | ||
| Urbanus | 270–271 | ?–271 | uzurpator | |
| Septymiusz | 271–271 | ?–271 | uzurpator w Dalmacji | |
| Waballat | 271–272 | ?–po 274 | Król Palmiry, uzurpator | |
| Antioch | 272–272 | ?–po 272 | uzurpator w Palmirze | |
| Tacyt | 275–276 | ?–276 | ||
| Florian | 276–276 | ?–276 | brat Tacyta | |
| Probus | 276–282 | 232–282 | ||
| Bonosus | 280–280 | ?–280 | uzurpator w Kolonii | |
| Saturnin | 280–280 | ?–280 | uzurpator w Syrii | |
| Prokulus | 280–281 | uzurpator w Lugdunum | ||
| Karus | 282–283 | ?–283 | ||
| Numerian | 283–284 | ?–284 | syn Karusa | |
| Karynus | 283–285 | ?–285 | syn Karusa | |
| Julian z Panonii | 284–285 | ?–285 | uzurpator w kraju Wenetów, Istrii i Panonii |
Dominat [edytuj]
Tetrarchia i dynastia konstantyjska [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Dioklecjan | 284–305 | 245–313 lub 316 | ||
| Maksymian | 285–310 | 250–310 | ||
| Amandus | 285–286 | ?–286 | uzurpator (?) | |
| Karauzjusz | 287–293 | ?–293 | uzurpator w Brytanii | |
| Allektus | 293–296 | ?–296 | uzurpator w Brytanii | |
| Domicjusz Domicjan | 296–297 | ?–297 | uzurpator w Egipcie | |
| Konstancjusz I Chlorus | 305–306 | ok. 250–306 | ||
| Galeriusz | 305–311 | 250–311 | ||
| Flawiusz Sewer | 306–307 | ?–307 | ||
| Maksencjusz | 307–312 | 280–312 | ||
| Romulus | 309– | syn Maksencjusza | ||
| Lucjusz Domicjusz Aleksander | 308–309/311 | ?–309/311 | uzurpator w Afryce | |
| Konstantyn I Wielki | 306–337 | 271/273–337 | jako pierwszy cesarz przyjął chrzest | |
| Licyniusz | 308–324 | 250–324 | ||
| Maksymin Daja | 309–313 | ok. 270–313 | ||
| Waleriusz Walens | 316–317 | ?–317 | ||
| Licyniusz II | 317–324 | ?–324 | ||
| Martynian | 324–324 | ?–325 | ||
| Kryspus | 317–326 | ?–326 | cezar | |
| Dalmacjusz | 335–337 | ?–337 | cezar | |
| Hannibalian | 335–337 | ?–337 | cezar | |
| Konstantyn II | 337–340 | 317–340 | ||
| Konstans I | 337–350 | 320–350 | ||
| Konstancjusz II | 337–361 | 317–361 | ||
| Magnencjusz | 350–353 | 303–353 | ||
| Decencjusz | 351–353 | ?–353 | brat Magnencjusza, uzurpator | |
| Wetranion | 350–350 | ?–350 | uzurpator na Bałkanach | |
| Nepocjan | 350–350 | ?–350 | uzurpator w Rzymie | |
| Konstancjusz Gallus | 351–354 | 325–354 | cezar | |
| Julian Apostata | 361–363 | 332–363 | ||
| Jowian | 363–364 | 330–364 |
Dynastia walentyniańska [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Walentynian I | 364–375 | 321–375 | ||
| Walens | 364–378 | 328–378 | ||
| Prokopiusz | 365–366 | –366 | uzurpator w Konstantynopolu, Tracji i Bitynii | |
| Gracjan | 367–383 | 359–383 | syn Walentyniana I | |
| Walentynian II | 375–392 | 371–392 | syn Walentyniana I |
Dynastia teodozyjska [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Teodozjusz I Wielki | 379–395 | 347–395 | ||
| Magnus Maksymus | 383–388 | ?–388 | uzurpator w Brytanii i Galii | |
| Flawiusz Wiktor | 387–388 | ?–388 | uzurpator w Brytanii i Galii | |
| Eugeniusz | 392–394 | ?–394 | uzurpator na Zachodzie |
Cesarstwo zachodniorzymskie [edytuj]
| Władca | Czas panowania | Data urodzin i śmierci | Komentarze | |
|---|---|---|---|---|
| Honoriusz | 395–423 | 383–423 | syn Teodozjusza I | |
| Marek | 406–407 | uzurpator w Brytanii | ||
| Konstantyn III | 407–411 | ?–411 | uzurpator w Brytanii, Galii i Hiszpanii | |
| Konstans II | 408–411 | ?–411 | uzurpator w Brytanii, Galii i Hiszpanii, cezar (?) | |
| Maksymus | 409–411 | ?–411 | uzurpator w Hiszpanii | |
| Pryskus Attalus | 409–415 | ?–415 | uzurpator | |
| Jowin | 411–413 | ?–413 | uzurpator w Galii | |
| Sebastianus | 412–413 | ?–413 | uzurpator w Galii | |
| Konstancjusz III | 421–421 | ?–421 | ||
| Jan | 423–425 | ?–425 | uzurpator kontrolujący całe terytorium Cesarstwa Zachodniego | |
| Walentynian III | 425–455 | 419–455 | syn Konstancjusza III i Galli Placydii | |
| Petroniusz Maksymus | 455–455 | 396–455 | ||
| Awitus | 455–456 | ok. 395–457 | ||
| Majorian | 457–461 | po 420–461 | ||
| Libiusz Sewer | 461–465 | ?–465 | ||
| Antemiusz | 467–472 | ok. 420–472 | ||
| Olibriusz | 472–472 | ?–472 | ||
| Gliceriusz | 473–474 | ?–po 480 | ||
| Juliusz Nepos | 474–475 | ?–480 | ||
| Romulus Augustulus | 475–476 | ok. 463 – po 507 |
Zobacz też [edytuj]