Cesarze rzymscy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Oktawian August, pierwszy cesarz rzymski.

Chronologiczna lista władców Rzymu okresu cesarstwa.

Pryncypat[edytuj | edytuj kod]

Dynastia julijsko-klaudyjska[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Oktawian August
Gaius Iulius Caesar Octavianus
Augustus Statue.JPG 27 p.n.e.–14 63 p.n.e.–14 jako Divus Augustus wnuk siostry Juliusza Cezara, Julii
Tyberiusz
Tiberius Claudius Nero
Tiberius bust.jpg 14–37 42 p.n.e.–37 niezaliczony syn Liwii Druzylli z jej pierwszego małżeństwa, przybrany syn Oktawiana Augusta
Kaligula
Gaius Iulius Caesar Germanicus
Caligula 02.JPG 37–41 12–41 niezaliczony syn Germanika i Agrypiny Starszej
Klaudiusz
Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus
Claudius (M.A.N. Madrid) 01.jpg 41–54 10 p.n.e.–54 jako Divus Claudius syn Druzusa Starszego i Antonii Młodszej
Neron
Lucius Domitius Ahenobarbus
Nero Glyptothek Munich 321.jpg 54–68 37–68 niezaliczony syn Agrypiny Młodszej i Lucjusza Domicjusza Ahenobarbusa

Rok czterech cesarzy[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Galba
Servus Sulpicius Galba
Stockholm - Antikengalerie 4 - Büste Kaiser Galba.jpg czerwiec 68 – styczeń 69 3 p.n.e.–69 niezaliczony
Oton
Marcus Salvius Otho
Oth001.jpg styczeń 69 – kwiecień 69 32–69 niezaliczony
Witeliusz
Aulus Vitellius
Pseudo-Vitellius Louvre MR684.jpg kwiecień 69 – grudzień 69 15–69 niezaliczony

Dynastia Flawiuszów[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Wespazjan
Titus Flavius Vespasianus
Vespasianus02 pushkin.jpg 69–79 9–79 jako Divus Vespasianus
Tytus
Titus Flavius Vespasianus
Head Titus Glyptothek Munich 338.jpg 79–81 39–81 jako Divus Titus syn Wespazjana
Domicjan
Titus Flavius Domitianus
Bust Domitian Musei Capitolini MC1156.jpg 81–96 51–96 niezaliczony syn Wespazjana, brat Tytusa Flawiusza

Dynastia Antoninów[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Nerwa
Marcus Cocceius Nerva
Nerva Tivoli Massimo.jpg 96–98 30–98 jako Divus Nerva pierwszy z "Pięciu dobrych cesarzy"
Trajan
Marcus Ulpius Traianus
Trajan-Xanten.JPG 98–117 53–117 jako Divus Traianus adoptowany przez Nerwę, drugi z "Pięciu dobrych cesarzy"
Hadrian
Publius Aelius Hadrianus
Hadrien-ven.JPG 117–138 76–138 jako Divus Hadrianus adoptowany przez Trajana, trzeci z "Pięciu dobrych cesarzy"
Cejoniusz Kommodus 034 Aelius.jpg 136–138 –138 niezaliczony Cezar, adoptowany przez Hadriana
Antoninus Pius
Titus Aurelius Fulvius Boionius Antoninus
Antoninus Pius Glyptothek Munich 337.jpg 138–161 86–161 jako Divus Antoninus adoptowany przez Hadriana, czwarty z "Pięciu dobrych cesarzy"
Marek Aureliusz
Marcus Annius Verus
Marcus Aurelius Glyptothek Munich.jpg 161–180 121–180 jako Divus Marcus Antoninus Pius adoptowany przez Antonina Piusa, ostatni z "Pięciu dobrych cesarzy"
Lucjusz Werus
Lucius Ceionius Commodus
Lucius verus.jpg 161–169 130–169 jako Divus Verus współcesarz z Markiem Aureliuszem, syn Cejoniusza Kommodusa
Awidiusz Kasjusz 175 ok. 130–175 uzurpator w Syrii i Egipcie
Kommodus
Lucius Aurelius Commodus Antoninus
Commodus Musei Capitolini MC1120.jpg 180–192 161–192 jako Divus Commodus syn Marka Aureliusza

Bez dynastii[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Pertynaks
Publius Helvius Pertinax
Bust of the consul Gaius Fulvius Plautianus at Museo Pio-Clementino.jpg styczeń 193 – marzec 193 126–193 jako Divus Pertinax
Dydiusz Julian
Marcus Didius Iulianus Severus
DidiusJulianus.jpg marzec 193 – czerwiec 193 133–193 niezaliczony

Dynastia Sewerów lub Syryjska[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Pescenniusz Niger B werdeg28.jpg 193–194 135–194 uzurpator na Wschodzie
Klodiusz Albin Clodius01 pushkin.jpg 195–197 140/150–197 uzurpator w Brytanii i Galii
Septymiusz Sewer
Lucius Septimius Severus
Septimius Severus busto-Musei Capitolini.jpg 193–211 145–211 jako Divus Septimius Severus
Geta
Publius Septimius Geta
Geta.jpg 211–212 189–212 niezaliczony syn Septymiusza Sewera
Karakalla
Lucius Septimius Bassianus
Caracalla MAN Napoli Inv6033 n01.jpg 211–217 188–217 niezaliczony syn Septymiusza Sewera
Makrynus
Marcus Opellius Macrinus
Macrino, 217-218 ca, collez. albani.JPG 217–218 164–218 niezaliczony
Diadumenian
Marcus Opellius Diadumenianus
055 Diadumenianus.jpg 218–218  ?–218 koregent i syn Makrynusa
Heliogabal
Varius Avitus Bassianus
Elagabalo (203 o 204-222 d.C) - Musei capitolini - Foto Giovanni Dall'Orto - 15-08-2000.jpg 218–222 204–222 niezaliczony
Aleksander Sewer
Gessius Bassianus Alexianus
Alexander severus.jpg 222–235 208–235 niezaliczony

Cesarze z okresu kryzysu w III wieku[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Maksymin Trak
Gaius Iulius Verus Maximinus
Max thrax.jpg 235–238 182/183–238 niezaliczony
Werus Maksymus Gaius Iulius Verus Maximus denarius 236.jpg 236–238 216–238 Cezar i syn Maksymina Traka
Kwartynus 235–235  ?–235 uzurpator
Gordian I
Marcus Antonius Gordianus Sempronianus
Gordian I Musei Capitolini MC475.jpg 238–238 158/159–238 jako Divus Gordianus współrządził z synem Gordianem II
Gordian II
Marcus Antonius Gordianus Sempronianus
GordianusIIsest.jpg 238–238 192–238 jako Divus Gordianus Koregent i syn Gordiana I
Balbin
Decimus Caelius Calvinus Balbinus
Balbinus Hermitage.jpg 238–238  ?–238 niezaliczony współcesarz z Pupienem
Pupien
Marcus Clodius Pupienus Maximus
Pupienus.jpg 238–238 ok. 164–238 niezaliczony współcesarz z Balbinem
Gordian III
Marcus Antonius Gordianus
Gordian iii.jpg 238–244 225–244 jako Divus Gordianus Cezar Balbina i Pupiana kwiecień-lipiec 238, wnuk Gordiana I
Sabinian 240–240  ?–240 uzurpator
Filip I Arab
Marcus Iulius Philippus
Bust of emperor Philippus Arabus - Hermitage Museum.jpg 244–249 204–249
Filip II
Marcus Iulius Severus Philippus
Portrait Bust of Philip the Younger.png 247–249  ?–249 Cezar 244-247, koregent od 247, syn Filipa Araba
Sylbannakus Silbannacus-1 obvers.jpg 244–249  ?–249 uzurpator
Pakacjan Antoninianus-Pacatianus-1001-RIC 0006cf.jpg 248–248 (?)  ?–248 (?) uzurpator w Mezji
Jotapian Antoninianus-Jotapian-RIC 0002a,var.jpg 248–248  ?–248 uzurpator w Kapadocji
Sponsjan 244–249  ?–249 uzurpator
Decjusz
Gaius Messius Quintus Decius
Emperor Traianus Decius (Mary Harrsch).jpg 249–251 190–251 niezaliczony
Gajusz Juliusz Pryskus 249–250  ?–251/253 brat Filipa Araba, uzurpator w Filipopolu
Licynian 250–250  ?–250 uzurpator
Herenniusz
Quintus Herennius Etruscus Messius Decius
081 Herrenius Etruscus.jpg 251–251  ?–251 niezaliczony syn Decjusza
Hostylian
Gaius Valens Hostilianus Messius Quintus
082 Hostilianus.jpg 251–251  ?–251 niezaliczony syn Decjusza
Trebonian Gallus
Gaius Vibius Trebonianus Gallus
Ritratto di trebonianno gallo III sec. dc. 01.JPG 251–253 206–253
Woluzjan
Gaius Vibius Afinius Gallus Veldumnianus Volusianus
084 Volusian.jpg 251–253  ?–253 syn Treboniana Gallusa
Emilian
Marcus Aemilius Aemilianus
085 Aemilianus.jpg 253–253  ?–253 niezaliczony
Mereades 253–260  ?–260 uzurpator
Uraniusz Antonin Bronze-Uranius Antoninus-Elagabal stone-SGI 4414.jpg 249–254  ?–254 uzurpator w Syrii
Walerian I
Publius Licinius Valerianus
ValarianusIsest.jpg 253–260 193–260 jako Divus Valerianus syn Waleriana I
Galien
Publius Licinius Egnatius Gallienus
Gallienus.jpg 253–268 218–268 jako Divus Gallienus syn Waleriana I
Walerian II
Publius Licinius Cornelius Valerianus
092 Valerianus II.jpg 253–257  ?–257 syn Galiena
Celsus 253–268  ?–268 uzurpator
Ingenuus Ingenuus.jpg 258–260  ?–260 uzurpator w Panonii
Salonin
Publius Licinius Cornelius Saloninus Valerianus
093 Saloninus.jpg 259–260  ?–260 jako Divus Saloninus syn Galiena
Makrian 094 Macrianus 19,5 mm ext.jpg 260–261  ?–261 uzurpator na Wschodzie, syn Makriana
Kwietus 095 Quietus 21 mm ext.jpg 260–261  ?–261 uzurpator na Wschodzie, brat Makriana
Regalian Antoninianus-Dryantilla-RIC 0002.jpg 260–260  ?–260 uzurpator w Panonii
Musjusz Emilian Mussius Aemilianus.jpg 261–262  ?–262 uzurpator w Egipcie

Cesarstwo galijskie (formalnie uzurpatorzy)[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Postumus Postumus.jpeg 260–268  ?–268
Aureolus Aureolus.jpg 268–269  ?–269 uzurpator w Recji
Lelian Aureus Laelius-RIC 0001.jpg 268–268  ?–268
Mariusz Antoninianus Marcus Aurelius Marius-s3155.3.jpg 268–268  ?–268
Domicjan 268–268  ?–268
Wiktoryn AV Antoninian Victorinus.JPG 268–270  ?–270
Tetrykus I 102 Tetricus I.jpg 270–273  ?–273
Tetrykus II 103 Tetricus II.jpg 270–273  ?–273

Cesarze iliryjscy[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Klaudiusz II Gocki
Marcus Aurelius Valerius Claudius Gothicus
Antoninianus Claudius II-RIC 0137.jpg 268–270 214–270 jako Divus Claudius Gothicus
Kwintyllus
Marcus Aurelius Claudius Quintillus
Quintillus-270-Antoninianus-2,51g-(CNG).jpg 270–270  ?–270 niezaliczony brat Klaudiusza II Gockiego
Aurelian
Lucius Domitius Aurelianus
Santa Giulia 4.jpg 270–275 214–275 jako Divus Aurelianus
Urbanus 270–271  ?–271 uzurpator
Septymiusz 271–271  ?–271 uzurpator w Dalmacji
Waballat 109 Vabalathus.jpg 271–272  ?–po 274 Król Palmiry, uzurpator
Antioch 272–272  ?–po 272 uzurpator w Palmirze
Tacyt
Marcus Claudius Tacitus
Tacitus1.jpg 275–276  ?–276 niezaliczony
Florian
Marcus Annius Florianus
Antoninianus Florianus-unpub ant hercules.jpg 276–276  ?–276 niezaliczony brat Tacyta
Probus
Marcus Aurelius Probus
Probus Musei Capitolini MC493.jpg 276–282 232–282 niezaliczony
Bonosus Bonosus.jpg 280–280  ?–280 uzurpator w Kolonii
Saturnin 280–280  ?–280 uzurpator w Syrii
Prokulus Proculus Antoninian.jpg 280–281 uzurpator w Lugdunum
Karus
Marcus Numerius Carus
Carus.jpg 282–283  ?–283 jako Divus Carus
Numerian
Marcus Aurelius Numerius Numerianus
114 Numerianus.jpg 283–284  ?–284 niezaliczony syn i koregent Karusa
Karynus
Marcus Aurelius Carinus
Montemartini - Carino 1030439.JPG 283–285  ?–285 niezaliczony syn Karusa
Julian z Panonii Julian I of Pannonia.jpg 284–285  ?–285 uzurpator w kraju Wenetów, Istrii i Panonii

Dominat[edytuj | edytuj kod]

Tetrarchia i dynastia konstantyjska[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Dioklecjan
Gaius Valerius Diocles
Istanbul - Museo archeol. - Diocleziano (284-305 d.C.) - Foto G. Dall'Orto 28-5-2006.jpg 284–305 245–313 lub 316 niezaliczony abdykował
Maksymian
Marcus Aurelius Valerius Maximianus
Toulouse - Musée Saint-Raymond - Maximien Hercule1.jpg 285–305 250–310 abdykował
Amandus 285–286  ?–286 uzurpator (nie jest do końca wyjaśnione, czy w czasie powstania został obwołany cesarzem, czy też nie)
Karauzjusz Antoninianus Carausius leg4-RIC 0069v.jpg 287–293  ?–293 uzurpator w Brytanii
Allektus 125 Allectus.jpg 293–296  ?–296 uzurpator w Brytanii
Domicjusz Domicjan 126 Domitius Domitianus 24,4 mm ext.jpg 296–297  ?–297 uzurpator w Egipcie
Konstancjusz I Chlorus
Gaius Flavius Constantius
Const.chlorus01 pushkin.jpg 305–306 ok. 250–306 jako Divus Constantius Cezar Maksymiana 293-305
Galeriusz
Gaius Galerius Valerius Maximianus
Romuliana Galerius head.jpg 305–311 250–311 jako Divus Galerius Cezar Dioklecjana 293-305
Flawiusz Sewer
Flavius Valerius Severus
Follis-Flavius Valerius Severus-trier RIC 650a.jpg 306–307  ?–307 Cezar Konstancjusza I 305-306
Maksencjusz
Marcus Aurelius Valerius Maxentius
Maxentius02 pushkin.jpg 307–312 280–312
Lucjusz Domicjusz Aleksander Follis-Domitius Alexander-carthage RIC 68.jpg 308–309/311  ?–309/311 uzurpator w Afryce
Konstantyn I Wielki
Gaius Flavius Valerius Constantinus
Constantine Musei Capitolini.jpg 306–337 271/273–337 jako pierwszy cesarz przyjął chrzest
Licyniusz
Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius
Aureus of Licinius.png 308–324 250–324
Maksymin Daja
Gaius Galerius Valerius Maximinus
Daza01 pushkin.jpg 309–313 ok. 270–313 Cezar Galeriusza 305-309
Waleriusz Walens
Aurelius Valerius Valens
316–317  ?–317 Koregent Licyniusza
Licyniusz II 133 Licinius II.jpg 317–324  ?–324 cezar Licyniusza
Martynian
Sextus Marcius Martinianus
Martinian - Follis cyzicus RIC 016.jpg 324–324  ?–325 Koregent Licyniusza
Kryspus Crispus002 v.jpeg 317–326  ?–326 Cezar Konstantyna Wielkiego
Dalmacjusz 143 Dalmatius.jpg 335–337  ?–337 Cezar Konstantyna Wielkiego
Hannibalian 144 Hanniballianus 18,5 mm ext.jpg 335–337  ?–337 Cezar Konstantyna Wielkiego
Konstantyn II
Flavius Claudius Constantinus
Constantine II.jpg 337–340 317–340 Cezar Konstantyna Wielkiego 317-337
Konstans I
Flavius Iulius Constans
Emperor Constans Louvre Ma1021.jpg 337–350 320–350 Cezar Konstantyna Wielkiego 333-337
Konstancjusz II
Flavius Iulius Constantius
Bust of Constantius II (Mary Harrsch).jpg 337–361 317–361 Cezar Konstantyna Wielkiego 324-337
Magnencjusz 148 Magnentius.jpg 350–353 303–353 niezaliczony uzurpator
Decencjusz 149 Decentius.jpg 351–353  ?–353 brat Magnencjusza, uzurpator
Wetranion 151 Vetranio.jpg 350–350  ?–350 uzurpator na Bałkanach
Nepocjan Nepotianus Coin 1.jpg 350–350  ?–350 niezaliczony uzurpator w Rzymie
Konstancjusz Gallus Solidus-Constantius Gallus-thessalonica RIC 149.jpg 351–354 325–354 Cezar Konstancjusza II
Julian Apostata
Flavius Claudius Iulianus
Julian.jpg 361–363 332–363 niezaliczony Cezar Konstancjusza II 355-361
Jowian
Flavius Iovianus
Jovianus.jpg 363–364 330–364 jako Divus Iovianus

Dynastia walentyniańska[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Walentynian I
Flavius Valentinianus
ValentinianI.jpg 364–375 321–375
Walens
Flavius Iulius Valens
Valens Honorius Musei Capitolini MC494.jpg 364–378 328–378
Prokopiusz 157 Procopius.jpg 365–366 325–366 uzurpator w Konstantynopolu, Tracji i Bitynii
Gracjan
Gratianus, Flavius Gratianus Augustus
Gratian Solidus.jpg 367–383 359–383 syn Walentyniana I
Walentynian II
Flavius Valentinianus
Statue of emperor Valentinian II detail.JPG 375–392 371–392 syn Walentyniana I

Dynastia teodozyjska[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Teodozjusz I Wielki
Flavius Theodosius
Theodosius.jpg 379–395 347–395
Magnus Maksymus 162 Magnus Maximus.jpg 383–388  ?–388 uzurpator w Brytanii i Galii
Flawiusz Wiktor As Flavius Victor- aquileia RIC 055b1.jpg 387–388  ?–388 uzurpator w Brytanii i Galii
Eugeniusz Siliqua Eugenius- trier RIC 0106d.jpg 392–394  ?–394 niezaliczony uzurpator na Zachodzie

Cesarstwo zachodniorzymskie[edytuj | edytuj kod]

Władca Czas panowania Data urodzin i śmierci Zaliczenie
w poczet bogów
Komentarze
Honoriusz
Flavius Honorius
Honorius steel engraving.jpg 395–423 383–423 syn Teodozjusza I
Marek 406–407 uzurpator w Brytanii
Konstantyn III Constantineiii.jpg 407–411  ?–411 uzurpator w Brytanii, Galii i Hiszpanii
Konstans II Constans II (usurper).jpg 409–411  ?–411 uzurpatorski cezar Konstantyna III 407-409, a następnie jego koregent w Brytanii, Galii i Hiszpanii
Maksymus Siliqua Maximus.jpg 409–411  ?–411 uzurpator w Hiszpanii
Pryskus Attalus Priscus attalus.jpg 409–415  ?–415 uzurpator
Jowin Siliqua Jovinus-RSC 0004.jpg 411–413  ?–413 niezaliczony uzurpator w Galii
Sebastianus Siliqua Sebastianus Arles.jpg 412–413  ?–413 uzurpator w Galii
Konstancjusz III
Flavius Constantius
Solidus Constantius III-RIC 1325.jpg 421–421  ?–421 Koregent Honoriusza
Jan Solidus Johannes-s4283.jpg 423–425  ?–425 niezaliczony uzurpator kontrolujący całe terytorium Cesarstwa Zachodniego, nieuznany przez cesarza wschodniego
Walentynian III
Flavius Placidius Valentinianus
Solidus ValentinianIII-wedding.jpg 425–455 419–455 niezaliczony syn Konstancjusza III i Galli Placydii
Petroniusz Maksymus
Petronius Maximus Augustus
Solidus Petronius Maximus-RIC 2201.jpg 455–455 396–455
Awitus
Flavius Eparchius Avitus
Tremissis Avitus-RIC 2402.jpg 455–456 ok. 395–457
Majorian
Iulius Valerius Maiorianus
As Majorian-RIC 2646v.jpg 457–461 po 420–461
Libiusz Sewer
Flavius Libius Severus Serpentius
As Libius Severus-Ricimer MonogramRIC 2716.jpg 461–465  ?–465
Antemiusz
Procopius Anthemius
Tremissis Anthemius-RIC 2842.jpg 467–472 ok. 420–472
Olibriusz
Flavius Anicius Olybrius
Anicius Olybrius.png 472–472  ?–472
Gliceriusz
Glycerius
Glicerio - MNR Palazzo Massimo.jpg 473–474  ?–po 480
Juliusz Nepos
Iulius Nepos
Tremissis Julius Nepos-RIC 3221.jpg 474–475  ?–480
Romulus Augustulus
Flavius Romulus Augustus
RomulusAugustus.jpg 475–476 ok. 463 – po 507

Cesarstwo wschodniorzymskie[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Cesarze bizantyńscy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons