Chaber

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chaber
Morfologia (chaber bławatek)
Morfologia (chaber bławatek)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Carduoideae
Rodzaj chaber
Nazwa systematyczna
Centaurea L.
Sp. Pl. 909. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Centaurea centaurium L.[2]
Synonimy

Bielzia Schur[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o chabrach
Kwiatostan chabru łąkowego
Nasiono Centaurea depressa
Kwiatostan

Chaber (Centaurea L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae Dum.), liczący 450-550 gatunków, rosnących głównie w Europie i na obszarze śródziemnomorskim, kilka gatunków pochodzi z Azji, Australii i Ameryki Północnej. Nazwa rodzaju pochodzi od Hipokratesa, który twierdził, że roślinę (Centaurea cyanus) wskazał Grekom centaur Chiron, wychowawca wielu herosów mitologii greckiej.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny z tego rodzaju to przeważnie byliny, rzadziej rośliny roczne lub dwuletnie. Liście: proste, równowąskie, pierzastosieczne lub pierzastowrębne. Kwiaty zebrane w kuliste lub półkuliste koszyczki, osłonięte suchymi łuskami okrywy. Zewnętrzne niebieskie, białe, różowe lub purpurowe z rurkowatą, obupłciową, płodną i powcinaną koroną. Owoce z puchem kielichowym.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funka w 2002[3], z późniejszymi uzupełnieniami[4]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Centaurea L. należy do plemienia Cardueae, podrodziny Carduoideae (Sweet) Cass. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astrowe (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), podrodzina Centaureoideae (Cass.) Lindl. in Loud., plemię Centaureeae Cass., podplemię Centaureinae (Cass.) Dumort., rodzaj chaber (Centaurea L.)[5].

Gatunki flory Polski[6]
Gatunki uprawiane[6][7]
Niektóre inne gatunki

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Niektóre gatunki mają własności lecznicze (np. chaber bławatek), niektóre są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-23].
  3. Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington. 
  4. B. Baldwin, J. M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Centaurea (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-23].
  6. 6,0 6,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.