Chaber łąkowy
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Chaber łąkowy | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | astrowce |
| Rodzina | astrowate |
| Podrodzina | Carduoideae |
| Rodzaj | chaber |
| Gatunek | chaber łąkowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Centaurea jacea L.[2] Sp. pl. 2:914. 1753 |
|
| Synonimy | |
|
Centaurea pratensis Thuill[3]. |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Chaber łąkowy (Centaurea jacea L.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Rodzimy obszar jego występowania to niemal cała Europa, Afryka Północna (Algieria, Maroko, Tunezja) i obszary Azji o klimacie umiarkowanym (Azja Zachodnia, Syberia, Kaukaz). Jako gatunek zawleczony rozprzestrzenił się także w Ameryce Północnej, Australazji i w Ameryce Południowej (Argentyna, Chile)[3]. W Polsce jest pospolity na całym obszarze kraju[4].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Roślina wysokości do 20–80 (nawet 100) cm.
- Łodyga
- Pojedyncza lub rozgałęziona, prosto wzniesiona, kanciasta i szorstka[4].
- Liście
- Odziomkowe zebrane w rozetę, pojedyncze, jajowate do lancetowatych, często pierzasto powcinane, ogonkowe. Liście łodygowe siedzące, całobrzegie o zwężonej nasadzie.
- Kwiaty
- Zebrane w koszyczki osadzone pojedynczo na szczycie łodyg, o szerokości 2–6 cm. Koszyczek ma okrywę długości 1–2 cm, o jajowatym kształcie. Listki okrywy są okrągławe, całobrzegie, lub grzebieniaste, w kolorze od bladorudego do brunatnego. Kwiaty rurkowate, fioletowopurpurowe, sporadycznie białe. Kwiaty brzeżne większe, płonne z wyraźnie dwuwargową koroną, wewnętrzne obupłciowe. Pręciki pod wpływem dotyku owada wypychają pylniki ku górze, co ułatwia przenoszenie przez nie pyłku[4][5].
- Owoce
- Błyszcząca niełupka, odwrotnie jajowata, długości około 3 mm. Puchu kielichowego brak.
Biologia i ekologia [edytuj]
- Rozwój
- Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do października[4]. Kwiaty są przedprątne, zapylane przez motyle i błonkówki. Roślina miododajna[6].
- Siedlisko
- W Polsce występuje na niżu i w górach po regiel górny. Rośnie na łąkach, pastwiskach, przydrożach, w zaroślach i na obrzeżach lasów. Występuje na glebach gliniastych, średnio próchnicznych[4].
- Fitosocjologia
- W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Molinio-Arrhenatheretea[7][5].
- Genetyka
- Liczba chromosomów 2n= 22, 44[8].
Zmienność [edytuj]
- Gatunek bardzo zmienny morfologicznie[5]. Występują odmiany posiadające w koszyczku wyłącznie kwiaty pręcikowe lub wyłącznie słupkowe, oraz różniące się morfologią liści (kształtem, ustawieniem, owłosieniem)[6].
- Tworzy mieszańce z chabrem driakiewnikiem, ch. drobnogłówkowym, ch. frygijskim, ch. nadreńskim, ch. ostrołuskowym, ch. perukowym[8].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
- ↑ The Plant List. [dostęp 2012-12-18].
- ↑ 3,0 3,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2012-12-12].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Zbigniew Nawara: Rośliny łąkowe. Warszawa: Oficyna Wyd. MULTICO, 2006. ISBN 978-83-7073-397-1.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- ↑ 6,0 6,1 Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ 8,0 8,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
