Chasmozaur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chasmozaur
Chasmosaurus
Lambe, 1914
Okres istnienia: 76.5–75.5 mln lat temu
Chasmozaur
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury ptasiomiedniczne
Podrząd Cerapoda
Infrarząd ceratopsy
Rodzina Ceratopsidae
Podrodzina Chasmosaurinae
Rodzaj chasmozaur
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Chasmozaur (Chasmosaurus) - roślinożerny, czworonożny, rogaty dinozaur należący do ceratopsów. Spokrewniony z triceratopsem.

Nazwa rodzajowa Chasmosaurus oznacza jaszczura ze szczelinami.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Szkielet chasmozaura (Royal Tyrrell Museum of Paleontology, Drumheller, Alberta)

Chasmozaur posiadał z tyłu głowy ogromną, przypominającą żagiel kryzę z dwoma dużymi oknami skroniowymi, która chroniła kark i łopatki. Dzięki istnieniu okien, kryza chasmozaura była znacznie lżejsza niż gdyby była zbudowana z litej kości. Na przedzie długiej i wąskiej czaszki, tuż nad oczodołami, wystawały dwa rogi, a trzeci znacznie mniejszy umieszczony był na nosie chasmozaura. Po bokach kryzy, na całej jej długości, wyrastały drobne guzy. Odcinek kręgosłupa chasmozaura położony nad miednicą był usztywniony tkanką kostną a sama miednica była wzmocniona dzięki zespoleniu 8 kręgów. Taka budowa umożliwiała amortyzację podczas biegu chasmozaura.

Wielkość[edytuj | edytuj kod]

Chasmozaur miał do 5 metrów długości i ważył około 2,2 t.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Chasmozaur występował pod koniec kredy - (około 76.5-75.5 milionów lat temu) - na obszarze dzisiejszej Ameryki Północnej w kanadyjskiej prowincji Alberta.

Behawior i Etologia[edytuj | edytuj kod]

Chasmozaur żywił się roślinami włóknistymi.

Filogeneza[edytuj | edytuj kod]

Historia odkryć[edytuj | edytuj kod]

Szczątki chasmozaura zostały znalezione w 1913 przez Charlesa Sternberga nad rzeką Red Derr w prowincji Alberta i opisane przez Lawrence'a Lambe w 1914.

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Gatunki należące do rodzaju Chasmosaurus według Maidment i Barretta (2011)[1]:

  • Chasmosaurus belli (Lambe 1902) = C. canadensis (Lambe 1902) = C. brevirostris Lull 1933 = C. kaiseni Brown 1933
  • Chasmosaurus russelli Sternberg 1940

Zaliczany kiedyś do rodzaju Chasmosaurus gatunek C. mariscalensis jest obecnie gatunkiem typowym odrębnego rodzaju Agujaceratops, a gatunek C. irvinensis - rodzaju Vagaceratops.

Muzea[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Susannah H. Maidment, Paul M. Barrett. A new specimen of Chasmosaurus belli (Ornithischia: Ceratopsidae), a revision of the genus, and the utility of postcrania in the taxonomy and systematics of ceratopsid dinosaurs. „Zootaxa”. 2963, s. 1–47, 2011 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dotson, P. The Horned Dinosaurs. Princeton University Press. (1996)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]