Chata wuja Toma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chata wuja Toma
Uncle Tom's Cabin
UncleTomsCabinCover.jpg
Okładka pierwszego wydania
Autor Harriet Beecher Stowe
Miejsce wydania Stany Zjednoczone
Język angielski
Data I wyd. 20 marca 1852 (wydanie książkowe)
Wydawca John P. Jewett and Company
Tematyka niewolnictwo
Typ utworu powieść

Chata wuja Toma (tytuł angielskiego oryginału: Uncle Tom's Cabin) − powieść amerykańskiej pisarki Harriet Beecher Stowe, napisana i opublikowana w 1851 roku.

Powieść porusza temat murzyńskich niewolników żyjących na południu USA. Impulsem do jej napisania było uchwalenie w 1850 roku przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawy przeciwko ukrywaniu zbiegłych czarnych niewolników. Książka, ukazująca przemoc i bezwzględność z jaką traktowano Murzynów, stała się ważnym ideowym argumentem liberalnej Północy w walce o zniesienie niewolnictwa.

Wydana była najpierw w periodyku National Era jako Uncle Tom's Cabin; or Life Among the Lowly w 40 odcinkach, ukazujących się co tydzień (począwszy od 5 czerwca 1851 roku), później w wydaniu książkowym (ukazało się ono 20 marca 1852 roku). Należy do najbardziej znanych dzieł literatury amerykańskiej. W XIX wieku liczbą sprzedanych egzemplarzy ustępowała jedynie Biblii, w ciągu roku od publikacji sprzedano 300 tysięcy egzemplarzy książki w samych tylko Stanach Zjednoczonych.

Została przetłumaczona na wiele języków, w tym na język polski (fragmenty począwszy od 1853 roku). Pierwszy pełny przekład F. Dydackiego ukazał się we Lwowie w 1853 roku; drugi W. Przybylskiego i I. Iwickiego w Wilnie w 1860. Kolejne przekłady wydane zostały w (1865) (Warszawa) i w 1901. Przekład autorstwa Ireny Tuwim i Juliana Stawińskiego ukazał się drukiem w 1954. Na podstawie oryginału, Stanisław Stampf'l napisał adaptację, która ukazała się w 1965 r.

Filmy[edytuj | edytuj kod]

Książka była wielokrotnie ekranizowana, m.in. w roku 1965 (koprodukcja) i 1987 (USA).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons