Chimera (geografia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miejsca w Turcji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Ognie Chimery rozświetlają ciemności nocy

Chimera (tur. Yanar taş) - miejsce naturalnego wypływu gazu ziemnego, położone na południu Turcji, w prowincji Antalya, w górach niedaleko miejscowości Çıralı. W rejonie dzisiejszego Yanartaş (tur. "płonące kamienie") na obszarze ok. 5000 m² znajdują się dziesiątki miejsc naturalnego wypływu gazu. Natężenie emisji gazu zmienia się w zależności od pór roku - jest większa w zimie; ilość uchodzącego gazu jest modulowana przez ilość napływających wód gruntowych i zmiany ciśnienia atmosferycznego. Płonący gaz tworzy „wieczne ognie”. W przeszłości płomienie były na tyle duże, że stanowiły one naturalne latarnie morskie dla żeglugi przybrzeżnej.

Istnieją hipotezy, że te strzelające z ziemi języki ognia były inspiracją dla powstania starogreckiego mitu o Chimerze.

Pochodzenie gazu[edytuj | edytuj kod]

Emitowany gaz składa się z metanu (87 %), H2 (7,5 -11 %), N2 (2 - 4,9 %), krótko-łańcuchowych alkanów (0,6 %), dwutlenku węgla (0,01 - 0,07 %) i helu (80 ppm). Takie proporcje składników i ich skład izotopowy sugeruje powstawanie gazu przez mieszanie się komponentów z dwóch odmiennych źródeł:

  • z pogrzebanych osadowych skał zawierających głównie kerogen typu III (palaeozoicznych i mesozoicznych) generujących termogeniczny gaz,
  • z sekwencji ofiolitowej (Tekirova ophiolitic unit) generującej metan na drodze nisko-temperaturowej serpentinizacji skał ultramaficznych.

Miejsce to jest największym do tej pory odkrytym źródłem emisji abiogenicznego metanu na lądzie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Hoşgörmez, H.; Etiope, G.; Yalçin, M. N. 2008. New evidence for a mixed inorganic and organic origin of the Olympic Chimaera fire (Turkey): a large onshore seepage of abiogenic gas. Geofluids 8 (4): 263–273.