Chinchilla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chinchilla[1]
Chinchilla
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada żuchwowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Rodzina szynszylowate
Rodzaj Chinchilla
Bennett, 1829
Gatunki
  • C. chinchilla
  • C. lanigera
Zasięg występowania
Mapa występowania

     Chinchilla chinchilla

     Chinchilla lanigera

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Chinchillarodzaj gryzoni z rodziny szynszylowatych obejmujący gatunki[2]:

W języku polskim nazwa szynszyla ma kilka znaczeń, m.in. stosowana jest również dla szynszyli dużej (Lagidium peruanum).

Wysokości na jakich występują szynszyle

Budowa ciała[edytuj | edytuj kod]

Ciało szynszyli ma krępą budowę, co w połączeniu z gęstym futerkiem nadaje zwierzęciu kulisty kształt. Wyglądem przypomina nieco wiewiórkę i królika. Długość tułowia - 20-37 cm. Samiczki są z reguły trochę większe i mają bardziej zaokrąglone kształty niż samce. Ogon pokryty jest sztywnymi włosami ościstymi, podwinięty do góry, i może osiągać do 1/3 długości ciała (9-17 cm). Jednak bywa łatwo łamany i częściowo tracony. Masa ciała dorosłego osobnika waha się od 400 do 700 g i jest to w dużej mierze cecha indywidualna. Głowa szynszyli jest duża, kształtna i osadzona na prawie niewidocznej szyi. Uszy duże, okrągłe (3-6 cm), prawie nieowłosione. Uszy stanowią doskonale rozwinięty narząd słuchu, ale są również sygnalizatorem nastroju zwierzęcia. Gdy szynszyla jest zaciekawiona, czymś przestraszona lub podniecona, uszy sterczą wysoko nad głową, a podczas snu i gdy jest spokojna - kładzie je po sobie. Oczy szynszyli są duże, okrągłe i lekko wypukłe, a ich kolor zależy od odmiany barwnej zwierzątka. Mogą być czarne, czerwone, brunatne lub rubinowoszare. Na czubku pyszczka znajduje się nieduży nos, stale węszący. Po obu jego stronach sterczą długie wąsy, zwane wibrysami - włosy czuciowe, których długość może dochodzić do 12 cm.

Zęby[edytuj | edytuj kod]

Dorosłe szynszyle mają 20 zębów - 4 siekacze i 16 trzonowców, głęboko osadzonych w kości szczękowej. Wzór zębowy szynszyli: 1013 1013 Górne i dolne zęby trzonowe są ustawione prostopadle do siebie i stykają się całymi powierzchniami trącymi. Siekacze natomiast są łukowato zakrzywione, a ich korony zachodzą na siebie nożycowato - górne na dolne (Jarosz, Rżewska, 1996). Nowo narodzone szynszyle mają 8 zębów trzonowych i 4 siekacze. Zęby szynszyli rosną przez całe życie, dlatego muszą być regularnie ścierane, aby nie uległy przerostowi (Gromadzka-Ostrowska, 1998). Pomiędzy siekaczami i zębami trzonowymi istnieje dosyć duża przerwa, zwana diastemą. Ma ona duże znaczenie, ponieważ pozwala wciągnąć policzki za siekacze, tak że zwierzę może gryźć siekaczami i jednocześnie przed połknięciem żuć trzonowcami fragmenty pokarmu (Alderton, 2002).

Kończyny[edytuj | edytuj kod]

Przednie łapki szynszyli są znacznie mniejsze od tylnych i mają 5 palców, przy czym tylko cztery z nich są chwytne, piąty natomiast jest prawie wcale nieużywany. Dzięki nim zwierzątko może z łatwością przytrzymywać pokarm i wkładać go do pyszczka. Przednie łapki odgrywają również dużą rolę podczas czynności pielęgnacyjnych. Kilka razy dziennie szynszyla bardzo dokładnie przeczesuje łapkami swoje futerko, przede wszystkim w okolicy pyszczka i brzucha, oraz czyści długie wąsy. Kończyny miedniczne mają cztery palce, są znacznie dłuższe i masywniejsze niż piersiowe. Umożliwiają one szynszylom błyskawiczną ucieczkę oraz silne odbicie się od podłoża. Ruchy szynszyli przypominają trochę kicanie królika. Zwierzęta te potrafią jednak skakać na wysokość metra, a także przeskakiwać odległości znacznie przekraczające długość ich ciała.

Przypisy

  1. Chinchilla w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Chinchilla. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 4 listopada 2009]