Chloroetan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chloroetan
Chloroetan Chloroetan
Ampułka z chlorkiem etylu do znieczulenia ogólnego i miejscowego
Ampułka z chlorkiem etylu do znieczulenia ogólnego i miejscowego
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C2H5Cl
Inne wzory CH3CH2Cl, EtCl
Masa molowa 64,51 g/mol
Wygląd bezbarwny gaz o zapachu podobnym do eteru[1]
Identyfikacja
Numer CAS 75-00-3
PubChem 6337[5]
Podobne związki
Pochodne 1,2-dichloroetan, 1,1,2,2-tetrachloroetan, heksachloroetan
Podobne związki chlorometan, chlorek allilu, etanol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC N01 BX01

Chloroetan (chlorek etylu), CH3CH2Cl – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, bezbarwny, łatwopalny gaz.

Jest stosowany do produkcji tetraetyloołowiu, który jest środkiem przeciwstukowym do benzyn z grupy etylin oraz w medycynie jako środek znieczulający miejscowo.

Opary są łatwopalne i narkotyczne.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Chloroetan otrzymuje się w reakcji etylenu z chlorowodorem z użyciem chlorku glinu jako katalizatora, w temperaturze 130–250 °C:

C2H4 + HCl → C2H5Cl

Inna metodą produkcji chloroetanu jest reakcja etanolu z chlorowodorem lub etanu z chlorem, ale w obecnych czasach produkcja tymi metodami nie jest opłacalna.

Zastosowanie w medycynie[edytuj | edytuj kod]

Chlorek etylu jest dostarczany w postaci płynnej w pojemniku do użycia w formie aerozolu (ciśnienie w butelce jest wywierane własnym ciśnieniem par związku). Działa jako łagodny środek znieczulający miejscowo przez wywieranie efektu chłodzącego po rozpyleniu na skórę (np. podczas usuwania drobnych ciał obcych w warunkach ambulatoryjnych). Ciepło absorbowane z tkanek przez wrzącą ciecz powoduje gwałtowne odczucie głębokiego chłodu – ale ponieważ temperatura wrzenia chlorku etylu (12,5 °C) jest wyższa punktu zamarzania wody, nie powoduje ryzyka odmrożeń.

Ze względu na wyżej wspomniany efekt chłodzenia chlorek etylu jest również używany w stomatologii do sprawdzania żywotności miazgi zęba.

Dawniej stosowano go również do krótkotrwałej narkozy wziewnej (trwającej najwyżej kilka minut)[6], jednakże z powodu dużej szkodliwości dla mięśnia sercowego, niskiego indeksu terapeutycznego i trudnego dawkowania[7] - został całkowicie zastąpiony przez bezpieczniejsze anestetyki.

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Chloroetan (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-06].
  2. 2,0 2,1 2,2 Chloroetan (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  3. 3,0 3,1 3,2 Chloroetan (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-06].
  4. 4,0 4,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji wg Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Chloroetan (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-07-06].
  5. Chloroetan – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  6. Józef Dadlez: Farmakologia i toksykologia leków. Warszawa: PZWL, 1958, s. 116.
  7. Gibiński Kornel (red.) Chruściel Tadeusz (red.): Leksykon Leków. Warszawa: PZWL, 1992, s. 93. ISBN 83-200-1500-6.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.