Chlorometan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chlorometan
Chlorometan Chlorometan
Chlorometan
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CH3Cl
Masa molowa 50,49 g/mol
Wygląd bezbarwny gaz[3] o słodkawym zapachu[1]
Identyfikacja
Numer CAS 74-87-3
PubChem 6327[5]
Podobne związki
Podobne związki dichlorometan, trichlorometan, tetrachlorometan, fluoroform, bromoform, jodoform
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Chlorometanorganiczny związek chemiczny, najprostszy przedstawiciel chloroalkanów, chlorowa pochodna metanu. Ma właściwości usypiające[3].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Duże ilości chlorometanu powstają w oceanach, gdzie biomasa, pod wpływem światła słonecznego, reaguje z chlorem zawartym w pianie morskiej. Jednakże cały chlorometan wykorzystywany w przemyśle, wytwarzany jest sztucznie.

Najwięcej chlorometanu otrzymuje się w reakcji metanolu z chlorowodorem[potrzebne źródło]:

CH3OH + HCl → CH3Cl + H2O

Proces może być prowadzony na dwa sposoby: poprzez wtłaczanie gazowego chlorowodoru do wrzącego metanolu, w obecności chlorku cynku jako katalizatora oraz w fazie gazowej przy udziale tlenku glinu.

Mniejsze ilości[potrzebne źródło] chlorometanu wytwarzane są w bezpośredniej reakcji chlorowania metanu w podwyższonej temperaturze oraz ciśnieniu[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest stosowany jako czynnik chłodzący[3]. Inne zastosowanie znalazł przy produkcji związków ołowiu dodawanych do benzyny ołowiowej, jednak ta została wycofana w większości rozwiniętych krajów. Chlorometan stanowi produkt pośredni przy wytwarzaniu silikonów. Znajduje również zastosowanie jako rozpuszczalnik przy rafinacji ropy naftowej.

Chlorometan wykorzystywany jest w chemii organicznej do metylowania[3] lub chlorowania. Ma zastosowanie przy produkcji narkotyków, jako środek do miejscowych znieczuleń, jest katalizatorem polimeryzacji niskotemperaturowej, bywa stosowany jako herbicyd.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Został wytworzony po raz pierwszy w roku 1835 przez francuskich chemików, byli nimi Jean Baptiste André Dumas i Eugene Peligot. Otrzymali oni chlorometan metodą zbliżoną do dzisiejszej, tzn. poprzez ogrzewanie mieszaniny metanolu, kwasu siarkowego i chlorku sodu.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Opary chlorometanu są odurzające. Objawami zatrucia chlorometanem są: senność, otępienie, trudności w oddychaniu, duszności. W wyższych stężeniach powoduje paraliż i śpiączkę.

Kontakt skóry z ciekłym chlorkiem metylu powoduje odmrożenia. Kontakt chlorometanu z oczami może spowodować pogorszenie wzroku i spowolnienie reakcji oka na światło.

Długotrwałe narażenie na chlorometan wywołuje u myszy defekty płodów, najprawdopodobniej szkodzi również ludzkim płodom, nie potwierdzono tego jednak w sposób przekonujący.

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Chlorometan (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-07].
  2. 2,0 2,1 2,2 Chlorometan (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-07].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 74. ISBN 8371832400.
  4. 4,0 4,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji wg Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Chlorometan (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-07-07].
  5. Chlorometan – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.