Chlorometan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chlorometan
Chlorometan Chlorometan
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CH3Cl
Masa molowa 50,49 g/mol
Wygląd bezbarwny gaz[1] o słodkawym zapachu[2]
Identyfikacja
Numer CAS 74-87-3
PubChem 6327[3]
Podobne związki
Podobne związki dichlorometan, trichlorometan, tetrachlorometan, fluoroform, bromoform, jodoform
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Chlorometanorganiczny związek chemiczny, najprostszy przedstawiciel chloroalkanów, chlorowa pochodna metanu. Ma właściwości usypiające[1].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Duże ilości chlorometanu powstają w oceanach, gdzie biomasa, pod wpływem światła słonecznego, reaguje z chlorem zawartym w pianie morskiej. Jednakże cały chlorometan wykorzystywany w przemyśle, wytwarzany jest sztucznie.

Najwięcej chlorometanu otrzymuje się w reakcji metanolu z chlorowodorem[potrzebne źródło]:

CH3OH + HCl → CH3Cl + H2O

Proces może być prowadzony na dwa sposoby: poprzez wtłaczanie gazowego chlorowodoru do wrzącego metanolu, w obecności chlorku cynku jako katalizatora oraz w fazie gazowej przy udziale tlenku glinu.

Mniejsze ilości[potrzebne źródło] chlorometanu wytwarzane są w bezpośredniej reakcji chlorowania metanu w podwyższonej temperaturze oraz ciśnieniu[1].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest stosowany jako czynnik chłodzący[1]. Inne zastosowanie znalazł przy produkcji związków ołowiu dodawanych do benzyny ołowiowej, jednak ta została wycofana w większości rozwiniętych krajów. Chlorometan stanowi produkt pośredni przy wytwarzaniu silikonów. Znajduje również zastosowanie jako rozpuszczalnik przy rafinacji ropy naftowej.

Chlorometan wykorzystywany jest w chemii organicznej do metylowania[1] lub chlorowania. Ma zastosowanie przy produkcji narkotyków, jako środek do miejscowych znieczuleń, jest katalizatorem polimeryzacji niskotemperaturowej, bywa stosowany jako herbicyd.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Został wytworzony po raz pierwszy w roku 1835 przez francuskich chemików, byli nimi Jean Baptiste André Dumas i Eugene Peligot. Otrzymali oni chlorometan metodą zbliżoną do dzisiejszej, tzn. poprzez ogrzewanie mieszaniny metanolu, kwasu siarkowego i chlorku sodu.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Opary chlorometanu są odurzające. Objawami zatrucia chlorometanem są: senność, otępienie, trudności w oddychaniu, duszności. W wyższych stężeniach powoduje paraliż i śpiączkę.

Kontakt skóry z ciekłym chlorkiem metylu powoduje odmrożenia. Kontakt chlorometanu z oczami może spowodować pogorszenie wzroku i spowolnienie reakcji oka na światło.

Długotrwałe narażenie na chlorometan wywołuje u myszy defekty płodów, najprawdopodobniej szkodzi również ludzkim płodom, nie potwierdzono tego jednak w sposób przekonujący.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 74. ISBN 8371832400.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 Chlorometan (ang.). [martwy link] The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-07].
  3. Chlorometan – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  4. 4,0 4,1 4,2 Chlorometan (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-07].
  5. 5,0 5,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Chlorometan (pol.) w Wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-03-28].