Chlorprotiksen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chlorprotiksen
Chlorprotiksen Chlorprotiksen
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C18H18ClNS
Masa molowa 315,86 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 113-59-7
6469-93-8 (chlorowodorek)
PubChem 667467[4]
DrugBank DB01239[3]
Podobne związki
Podobne związki chlorpromazyna
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC N05 AF03

Chlorprotiksen (łac. Chlorprothixenum) – organiczny związek chemiczny, neuroleptyk z grupy pochodnych tioksantenu, wprowadzony do lecznictwa w roku 1959 pod nazwą handlową Truxal przez duńską firmę H. Lundbeck. Wykazuje silne działanie uspokajające, słabe przeciwpsychotyczne, słabe przeciwautystyczne i bardzo słabe przeciwdepresyjne. Związek znalazł zastosowanie w leczeniu urojeń z pobudzeniem psychomotorycznym i obniżeniem nastroju. Również w leczeniu niektórych zespołów depresyjnych, zwłaszcza przebiegających z nasilonymi stanami lękowymi i niepokojem oraz w stanach psychotycznych, w tym psychozach alkoholowych i starczych. Pod względem budowy chemicznej związek podobny do chloropromazyny.

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Chlorprotixen jest silnym antagonistą następujących receptorów:

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Najczęściej występujące działania niepożądane to senność, bóle i zawroty głowy, zmęczenie, niedociśnienie ortostatyczne, zaparcia, zwiększenie masy ciała, niezbyt często występuje dystonia i akatyzja. Obserwowano tachykardię (przy nagłym zwiększeniu dawki), reakcje fototoksyczne[9] oraz zależną od dawki, odwracalną polineuropatię[10]. Bardzo rzadko (u mniej niż 1 pacjenta na 10 000) może pojawć się złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, zespół toczniopodobny, późne dyskinezy. Ryzyko pojawienia się działań niepożądanych jest większe przy stosowaniu leku przez dłuższy czas w wysokich dawkach oraz u dzieci i osób starszych. Chlorprotiksen może dać fałszywie dodatni wynik na obecność hCG (pozytywny wynik płytkowego testu ciążowego) w moczu oraz na obecność bilirubiny oraz powodować zmiany w odstępie QT (czas potencjału czynnościowego mięśnia komór) w EKG.

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Jednoczesne stosownie chlorprotiksenu oraz alkoholu, leków nasennych, przeciwdrgawkowych, przeciwdepresyjnych, neuroleptyków,leków przeciwbólowych nasila wzajemne hamujące działanie na OUN. Ponadto jednoczesne stosowanie innych neuroleptyków może prowadzić do nasilenia objawów pozapiramidowych. Istnieje konieczność modyfikacji dawki leków przeciwpadaczkowych, gdyż chlorprotiksen obniża próg drgawkowy. Ponieważ lek wykazuje powinowactwo do receptorów wymienionych w sekcji Mechanizm działania, jednoczesne stosowanie antagonistów/agonistów tychże receptorów może prowadzić do interakcji:

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

Preparaty dostępne w Polsce
  • Chlorprothixen Zentiva' – tabl. powl. (w postaci chlorowodorku chlorprotiksenu)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Chlorprotiksen (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-07].
  2. Chlorprotiksen (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-07].
  3. 3,0 3,1 Chlorprotiksen – karta leku (DB01239) (ang.). DrugBank.
  4. Chlorprotiksen – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. 5,0 5,1 Richtand, Neil M, Welge, Jeffrey A, Logue, Aaron D, Keck, Paul E, Jr i inni. Dopamine and Serotonin Receptor Binding and Antipsychotic Efficacy. „Neuropsychopharmacology”. 32 (8), s. 1715-1726, 2007. doi:10.1038/sj.npp.1301305. PMID 17251913. 
  6. L Antkiewicz-Michaluk. The influence of chronic treatment with antidepressant neuroleptics on the central serotonin system. „Pol. J. Pharmacol. Pharm.”. 38 (4), s. 359-370, lipiec-sierpień 1986. PMID 3774629. 
  7. 7,0 7,1 Bjarne Fjalland, Vita Boeck. Neuroleptic blockade of the effect of various neurotransmitter substances. „Acta Pharmacologica et Toxicologica”. 42 (3), s. 206-211, 1978. doi:10.1111/j.1600-0773.1978.tb02191.x. PMID 24978. 
  8. M Undén, B Nauntofte, S Dissing. Anticholinergic effects of cis-chlorprothixene characterized in rat parotid acini. „European Journal of Pharmacology”. 164, s. 129-38, 1989. doi:10.1016/0014-2999(89)90239-2. PMID 2753075. 
  9. B Eberlein-König, A Bindl, B Przybilla. Phototoxic properties of neuroleptic drugs. „Dermatology”. 194 (2), s. 131-135, 1997. doi:10.1159/000246080. PMID 9094460. 
  10. M Luisto. Polyneuropathy caused by chlorprothixene. „Acta Psychiatrica Scandinavica”. 85 (3), s. 246–248, 2007. doi:10.1111/j.1600-0447.1992.tb08604.x. PMID 1314010. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.