Choʻlpon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Choʻlpon
Imiona i nazwisko Abdulhamid Sulaymon oʻgʻli
Pseudonim Choʻlpon
Data i miejsce urodzenia 1897, Andiżan
Data i miejsce śmierci 4 października 1938, Taszkent

Abdulhamid Sulaymon oʻgʻli, w polskojęzycznych opracowaniach także jako Czołpan[1], uzb. cyr.: Абдулҳамид Сулаймон ўғли; bardziej znany pod pseudonimem Choʻlpon (Czołpan, Czułpan (ur. 1897 w Andiżanie, zm. 4 października 1938 w Taszkencie) – uzbecki poeta, dramaturg, prozaik i tłumacz literatury. Jeden z najpopularniejszych poetów w Azji Środkowej w pierwszej połowie XX wieku; jako pierwszy przetłumaczył sztuki Williama Szekspira na język uzbecki[2].

Za swojego życia wydał trzy zbiory wierszy: Uygʻonish (1922), Buloqlar (1924) i Tong sirlari (1926). Jego powieść Kecha va kunduz (1936) jest jednym z najbardziej cenionych dzieł literatury uzbeckiej[3]. Choʻlpon był także autorem wielu sztuk i opowiadań.

Twórczość Choʻlpona wywarła duży wpływ na późniejsze pokolenia uzbeckich pisarzy[2]. W przeciwieństwie do większości wcześniejszych twórców uzbeckich u Choʻlpona nie występowały elementy mistycyzmu; był jednym z pierwszych uzbeckich pisarzy tworzących utwory realistyczne. Jego teksty wyróżniał jasny i prosty język. W wielu utworach odnosił się do tożsamości narodu uzbeckiego[2].

Oprócz działalności pisarskiej Choʻlpon zajmował się także tłumaczeniem na uzbecki dzieł znanych pisarzy zagranicznych m.in. Aleksandra Puszkina, Maksyma Gorkiego oraz Williama Szekspira; przełożył m.in. Hamleta Szekspira i Borysa Godunowa Puszkina[3].

Został zamordowany w okresie wielkiej czystki.

Przypisy

  1. Leon Wasilewski. Ruchy separatystyczne Kaukazu i Turkiestanu. „Przegląd Wschodni”. nr 26 (1928). s. 408. [dostęp 10.09.2012]. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Khairoulla Ismatoullaev: Uzbek literature (ang.). W: Encyclopædia Britannica [on-line]. [dostęp 2012-09-04].
  3. 3,0 3,1 Cho'lpon (1897-1938) (uzb.). ziyouz.com. [dostęp 2012-09-04].