Cholinolityki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Cholinolityki, antycholinergiki; parasympatykolityki; substancje o działaniu cholinolitycznym (antycholinergicznym); antagoniści receptorów muskarynowych to substancje wykazujące działanie przeciwne do acetylocholiny. Cholinolityki mają wielokierunkowe działanie na organizm, wiele z nich jest truciznami, środkami psychoaktywnymi (delirianty) i lekami. Wspólną cechą wszystkich cholinolityków jest blokowanie (działanie antagonistyczne) receptorów muskarynowych. Z uwagi na powodowanie zaburzeń OUN (szczególnie u ludzi starszych) ich stosowanie wymaga dużej rozwagi i zastosowania odtrutki, w razie potrzeby. W przypadku majaczenia podaje się leki blokujące receptor D2 (np. haloperidol), przy zatruciu atropiną podaje się fizostygminę.

Niektóre efekty działania[edytuj | edytuj kod]

  • rozszerzenie źrenic
  • rozszerzenie oskrzeli
  • spowolnienie perystaltyki jelit
  • wstrzymanie wydzielania przez gruczoły wydzielania zewnętrznego (efektem jest m.in. suchość w ustach)
  • pobudzenie OUN powodujące halucynacje, pobudzenie psychomotoryczne o typie majaczenia
  • podnoszenie temperatury ciała
  • rozkurcz mięśni gładkich

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jako leki cholinolityki są stosowane między innymi:

Leków cholinolitycznych zasadniczo nie wolno stosować w jaskrze i przeroście prostaty. Obecnie dąży się do stosowania tych leków doraźnie (objawowo); jako leki "podstawowe" są stosowane jedynie w wybranych przypadkach takich jak zespół pozapiramidowy (przy leczeniu neuroleptykami starszej generacji) i pomocniczo w chorobie Parkinsona.

Substancje zaliczane do cholinolityków[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marianna Zając, Ewaryst Pawełczyk, Anna Jelińska: Chemia leków : dla studentów farmacji i farmaceutów. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego, 2006. ISBN 83-60187-39-8.
  • Ryszard Brus, red. Andrzej Danysz, Zdzisław Kleinrok: Podstawy farmakologii dla lekarzy, farmaceutów i studentów medycyny. Wrocław: Wydaw. Volumed, 1996. ISBN 83-85564-26-8.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.