Choroba Behçeta
| Choroba Behçeta | |||
| morbus Behçeti | |||
|
|||
Choroba Behçeta (choroba Adamantiadesa-Behçeta, łac. morbus Behçeti, ang. Behçet's disease) – układowe zapalenie naczyń małych, średnich i dużych, które współistnieje z bolesnymi owrzodzeniami skóry oraz błon śluzowych narządów płciowych i jamy ustnej, a także z zajęciem procesem chorobowym różnych narządów (stawy, oczy, układ nerwowy, przewód pokarmowy).
Spis treści |
Historia [edytuj]
Choroba po raz pierwszy została prawdopodobnie opisana już w V wieku p.n.e. przez Hipokratesa[1]. Autorem pierwszego opisu schorzenia w czasach nowożytnych był w roku 1931 grecki okulista Benediktos Adamantiades[2]. Choroba przyjęła natomiast nazwę od nazwiska Hulusi Behçeta (1889–1948), tureckiego dermatologa, który w roku 1924 stwierdził objawy tego schorzenia u jednego ze swoich pacjentów i opisał je jako symptomy nowej jednostki chorobowej w 1936 roku w Archives of Skin and Veneral Diseases[3]. Nazwa choroby została oficjalnie przyjęta na Międzynarodowym Kongresie Dermatologicznym w Genewie w roku 1947.
Epidemiologia [edytuj]
Choroba występuje najczęściej w Turcji (80–370 przypadków/100 tys. mieszkańców/rok)[4] i krajach Bliskiego Wschodu. W Europie i USA jest to schorzenie zdecydowanie rzadsze, stwierdza się 0,1-7,5 nowych przypadków na 100 tys. obywateli w ciągu roku[5]. Chorują najczęściej ludzie w 3. dekadzie życia a zapadalność jest podobna u obu płci, poza krajami Środkowego Wschodu, gdzie choroba dotyczy głównie mężczyzn[6].
Etiologia [edytuj]
Przyczyna choroby nie jest znana, choć bierze się pod uwagę zaburzenia układu immunologicznego, które prowadzą do zapalenia naczyń[6][7].
Kryteria rozpoznania [edytuj]
- bolesne afty w jamie ustnej (92-100%)[4], pojawiające się co najmniej 3 razy w ciągu roku
- obecność co najmniej 2 z poniższych cech:
-
- owrzodzenia narządów płciowych (57-93%)[4]
- zmiany dotyczące oczu (29-100%)[4]: zapalenie błony naczyniowej oka lub zapalenie naczyń siatkówki oka
- zmiany skórne (38-99%)[4] takie jak: rumień guzowaty, zmiany pseudo-trądzikowe, wędrujące zapalenie żył powierzchownych skóry
- patergia czyli powstanie zmian zapalnych dotyczących skóry po jej niewielkim urazie
- zapalenie stawów bez obecności nadżerek (16-84%)[4]
- zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego – bóle głowy, zaburzony nastrój, uszkodzenie różnych struktur mózgu (tzw. postać "neuro-Behçet")
- zakrzepowe zapalenie żył głębokich
- zaburzenia układu pokarmowego – biegunka
Leczenie [edytuj]
Obecna terapia polega na łagodzeniu objawów chorobowych, zmniejszeniu stanu zapalnego oraz kontroli układu odpornościowego pacjenta. W leczeniu zmian skórnych wykorzystuje się glikokortykosteroidy, takrolimus, kolchicynę, dapson, antybiotyki, talidomid, interferon-α, metotreksat. W terapii zmian narządowych stosuje się glikokortykosteroidy, intereferon-α, cyklosporynę, azatioprynę, cyklofosfamid. W ostatnich latach wprowadza się do leczenia z dobrym skutkiem nowoczesne leki biologiczne skierowane przeciwko TNF-α: infliksimab zatwierdzony do terapii zapalenia błony naczyniowej oka[8][9] czy etanercept w leczeniu zmian skórnych i śluzówkowych[10].
Rokowanie [edytuj]
Na ogół dobre, o ile nie dojdzie do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego lub płuc.
Przypisy
- ↑ Johns Hopkins Vasculitis Center (2004). Johns Hopkins Vasculitis Center Discusses Behcets Disease. Retrieved September 9, 2005.
- ↑ Dimakakos PB, Tsiligiris B, Kotsis T. The physician B. Adamantiades and his contribution to the disease Adamantiades-Behçet. Int Angiol. 1999 Jun;18(2):176-81. PMID 10424377
- ↑ Saylan T. Life Story of Dr. Hulusi Behçet. Yonsei Medical Journal 1997; 38(6): 327-332.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Zouboulis CC. Epidemiology of Adamantiades-Behçet's disease. Ann Med Interne (Paris). 1999 Oct;150(6):488-98. PMID 10615535
- ↑ .Zouboulis CC. Epidemiology of Adamantiades-Behçet's disease. Ann Med Interne (Paris). 1999 Oct;150(6):488-98. PMID 10615535
- ↑ 6,0 6,1 Eguia A, Villarroel M, Martínez-Conde R, Echebarría MA, Aguirre JM. Adamantiades-Behçet disease: an enigmatic process with oral manifestations. Med Oral Patol Oral Cir Bucal. 2006 Jan 1;11(1):E6-11. PMID 16388284
- ↑ Kontogiannis V, Powell RJ. Behçet's disease. Postgrad Med J. 2000 Oct;76(900):629-37. PMID 11009577
- ↑ Sfikakis PP, Theodossiadis PG, Katsiari CG, Kaklamanis P, Markomichelakis NN. Effect of infliximab on sight-threatening panuveitis in Behcet's disease. Lancet. 2001. 358 (9278): 295-6. PMID 11498218
- ↑ Sfikakis PP. Behcet's disease: a new target for anti-tumour necrosis factor treatment. Ann Rheum Dis. 2002. 61 supl.2: ii51-3. PMID 12379622
- ↑ Melikoglu M, Fresko I, Mat C, Ozyazgan Y, Gogus F, Yurdakul S, Hamuryudan V, Yazici H. Short-term trial of etanercept in Behcet's disease: a double blind, placebo controlled study. J Rheumatol. 2005. 32 (1): 98-105. PMID 15630733
Bibliografia [edytuj]
- Andrzej Szczeklik (red.), Choroby wewnętrzne, tom 2., str. 1700, Medycyna Praktyczna, Kraków, 2006, ISBN 83-7430-031-0