Choroba Perthesa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Osteochondroza młodzieńcza głowy kości udowej [choroba Legga-Calvé'a-Perthesa]
Necrosis aseptica capitis femoris, Osteochondrosis coxae iuvenilis, Morbus Perthes
ICD-10 M91.1
DiseasesDB 9891
OMIM 150600
MedlinePlus 001264
MeSH D007873

Choroba Perthesa, osteochondroza młodzieńcza głowy kości udowej (choroba Legga-Calvégo-Perthesa, łac. osteochondrosis coxae iuvenilis, ang. Legg-Calvé-Perthes disease) – choroba należąca do grupy jałowych martwic kości. Martwica obejmuje głowę kości udowej.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Dotyczy najczęściej chłopców (4:1) między 3. a 14. rokiem życia, szczyt przypada na 5–6 rok życia. Częstość występowania to 1:1200–9000. U dzieci innych ras niż biała choroba występuje sporadycznie. Zwykle zajęty jest jeden staw biodrowy, choć postać obustronna ma miejsce w 12-16% przypadków[1].

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Etiologia jest niejasna i prawdopodobnie wynika z anomalii naczyń krwionośnych bliższej części kości udowej lub zaburzeń hormonalnych.

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się cztery stadia choroby.

  • stadium objawów prodromalnych – okres wstępny z wysiękiem stawowym
  • okres sklerotyzacji – zgęszczenie jądra głowy kości udowej
  • okres rozkawałkowania – fragmentacja z częściowym rozpadem jądra głowy
  • okres strukturalnej odbudowy i zmiany utrwalone

Proces przebudowy trwa ok. 2–4 lat. Chorobę diagnozuje się na podstawie zdjęcia RTG, ultrasonografii i badania klinicznego (ból przy rotacji biodra). Wywołane chorobą zniekształcenia prowadzą nieuchronnie do wcześniejszych zmian zwyrodnieniowych w obrębie stawu biodrowego.

Objawy u dzieci:

  • utykanie
  • nieznaczna bolesność wysiłkowa okolicy stawu biodrowego i kolanowego
  • ograniczenie odwodzenia (test Patricka dodatni), rotacji wewnętrznej, zginania, niekiedy przeprostu biodra
  • powstanie przykurczu zgięciowo-przywiedzeniowego
  • ograniczenie rotacji zewnętrznej
  • po pewnym czasie ból ustępuje, ale powstaje sztywność biodra
  • znaczne spłaszczenie pośladka po stronie chorego stawu.
  • możliwe skrócenie stopy[potrzebne źródło]

Objawy u dorosłych:

  • ból promieniujący do uda i kolana pojawiający się w czasie obciążania biodra – utykanie
  • nagłe skrócenie kończyny – nagłe zapadnięcie się zniszczonej głowy kości udowej
  • zmniejszenie masy mięśniowej – ud, pośladków
  • wcześnie występuje tzw. objaw kolanowy wynikający ze skrócenia długości bezwzględnej, polega na asymetrii kolan w pozycji leżącej tyłem ze zgiętymi nogami w biodrach i kolanach pod kątem 90°

Obraz radiologiczny

  • spłaszczenie głowy kości udowej
  • ubytek podkorowy przedniej części nasady
  • pogrubienie szyjki kości udowej

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

  • długotrwałe odciążenie chorej nogi, od pół do roku (niekiedy do 4 lat)
  • leczenie ułożeniowe z wyciągiem pośrednim
  • całkowity zakaz obciążania
  • likwidacja przykurczów i zaników mięśniowych
  • gips biodrowy lub aparat ortopedyczny (aparat "Thomasa"), łuska biodrowa
  • ćwiczenia bierne
  • ćwiczenia czynne w odciążeniu
  • ćwiczenia w gipsie – ipsi- i kontralateralne
  • nauka chodu w sprzęcie ortopedycznym
  • leczenie operacyjne - osteotomia Saltera, osteotomia szpotawiąca
  • fizykoterapia (magnetronik, laser punktowy)[potrzebne źródło]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Chorobę kolejno opisywali Arthur Thornton Legg w 1908, Johann Henning Waldenström w 1909, Georg Clemens Perthes i Jacques Calvé w 1910[2][3][4][5].

Przypisy

  1. Demko J, McLaughlin R. Developmental orthopedic disease. „The Veterinary clinics of North America. Small animal practice”. 5 (35), s. 1111–35, v, wrzesień 2005. doi:10.1016/j.cvsm.2005.05.002. PMID 16129135. 
  2. Calvé-Legg-Perthes disease w bazie Who Named It (ang.)
  3. A. T. Legg. The cause of atrophy in joint disease. American Journal of Orthopedic Surgery, 1908-1909, 6: 84-90.
  4. J. Calvé. Sur une forme particulière de pseudo-coxalgie greffée sur des déformations caractéristiques de l’extrémité supérieure du fémur. Revue de chirurgie, Paris, 1910, 42: 54-84.
  5. G. Perthes. Über Arthritis deformans juvenilis. Deutsche Zeitschrift für Chirurgie, Leipzig, 1910, 107: 111-159.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.