Choroba Perthesa
| Osteochondroza młodzieńcza głowy kości udowej [choroba Legga-Calvé'a-Perthesa] | |||
| Necrosis aseptica capitis femoris, Osteochondrosis coxae iuvenilis, Morbus Perthes | |||
|
|||
| DiseasesDB | 9891 | ||
| OMIM | 150600 | ||
| MedlinePlus | 001264 | ||
| MeSH | D007873 | ||
Choroba Perthesa, osteochondroza młodzieńcza głowy kości udowej (choroba Legga-Calvégo-Perthesa, łac. osteochondrosis coxae iuvenilis, ang. Legg-Calvé-Perthes disease) – choroba należąca do grupy jałowych martwic kości. Martwica obejmuje głowę kości udowej.
Spis treści |
Epidemiologia [edytuj]
Dotyczy najczęściej chłopców (4:1) między 3. a 14. rokiem życia, szczyt przypada na 5–6 rok życia. Częstość występowania to 1:1200–9000. U dzieci innych ras niż biała choroba występuje sporadycznie. Zwykle zajęty jest jeden staw biodrowy, choć postać obustronna ma miejsce w 12-16% przypadków[1].
Etiologia [edytuj]
Etiologia jest niejasna i prawdopodobnie wynika z anomalii naczyń krwionośnych bliższej części kości udowej lub zaburzeń hormonalnych.
Objawy i przebieg [edytuj]
Wyróżnia się cztery stadia choroby.
- stadium objawów prodromalnych – okres wstępny z wysiękiem stawowym
- okres sklerotyzacji – zgęszczenie jądra głowy kości udowej
- okres rozkawałkowania – fragmentacja z częściowym rozpadem jądra głowy
- okres strukturalnej odbudowy i zmiany utrwalone
Proces przebudowy trwa ok. 2–4 lat. Chorobę diagnozuje się na podstawie zdjęcia RTG, ultrasonografii i badania klinicznego (ból przy rotacji biodra). Wywołane chorobą zniekształcenia prowadzą nieuchronnie do wcześniejszych zmian zwyrodnieniowych w obrębie stawu biodrowego.
Objawy u dzieci:
- utykanie
- nieznaczna bolesność wysiłkowa okolicy stawu biodrowego i kolanowego
- ograniczenie odwodzenia (test Patricka dodatni), rotacji wewnętrznej, zginania, niekiedy przeprostu biodra
- powstanie przykurczu zgięciowo-przywiedzeniowego
- ograniczenie rotacji zewnętrznej
- po pewnym czasie ból ustępuje, ale powstaje sztywność biodra
- znaczne spłaszczenie pośladka po stronie chorego stawu.
- możliwe skrócenie stopy[potrzebne źródło]
Objawy u dorosłych:
- ból promieniujący do uda i kolana pojawiający się w czasie obciążania biodra – utykanie
- nagłe skrócenie kończyny – nagłe zapadnięcie się zniszczonej głowy kości udowej
- zmniejszenie masy mięśniowej – ud, pośladków
- wcześnie występuje tzw. objaw kolanowy wynikający ze skrócenia długości bezwzględnej, polega na asymetrii kolan w pozycji leżącej tyłem ze zgiętymi nogami w biodrach i kolanach pod kątem 90°
Obraz radiologiczny
- spłaszczenie głowy kości udowej
- ubytek podkorowy przedniej części nasady
- pogrubienie szyjki kości udowej
Leczenie [edytuj]
- długotrwałe odciążenie chorej nogi, od pół do roku (niekiedy do 4 lat)
- leczenie ułożeniowe z wyciągiem pośrednim
- całkowity zakaz obciążania
- likwidacja przykurczów i zaników mięśniowych
- gips biodrowy lub aparat ortopedyczny (aparat "Thomasa"), łuska biodrowa
- ćwiczenia bierne
- ćwiczenia czynne w odciążeniu
- ćwiczenia w gipsie – ipsi- i kontralateralne
- nauka chodu w sprzęcie ortopedycznym
- leczenie operacyjne - osteotomia Saltera, osteotomia szpotawiąca
- fizykoterapia (magnetronik, laser punktowy)[potrzebne źródło]
Historia [edytuj]
Chorobę kolejno opisywali Arthur Thornton Legg w 1908, Johann Henning Waldenström w 1909, Georg Clemens Perthes i Jacques Calvé w 1910[2][3][4][5].
Przypisy
- ↑ Demko J, McLaughlin R. Developmental orthopedic disease. „The Veterinary clinics of North America. Small animal practice”. 5 (35), s. 1111–35, v, wrzesień 2005. doi:10.1016/j.cvsm.2005.05.002. PMID 16129135.
- ↑ Calvé-Legg-Perthes disease w bazie Who Named It (ang.)
- ↑ A. T. Legg. The cause of atrophy in joint disease. American Journal of Orthopedic Surgery, 1908-1909, 6: 84-90.
- ↑ J. Calvé. Sur une forme particulière de pseudo-coxalgie greffée sur des déformations caractéristiques de l’extrémité supérieure du fémur. Revue de chirurgie, Paris, 1910, 42: 54-84.
- ↑ G. Perthes. Über Arthritis deformans juvenilis. Deutsche Zeitschrift für Chirurgie, Leipzig, 1910, 107: 111-159.
