Choroba refluksowa przełyku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zarzucanie (refluks) żołądkowo-przełykowe
morbus refluxosus oesophagi
ICD-10 K21
K21.0 Zarzucanie (refluks) żołądkowo-przełykowe z zapaleniem przełyku
K21.9 Zarzucanie żołądkowo-przełykowe bez zapalenia przełyku
Obraz endoskopowy zwężenia przełyku blisko jego połączenia z żołądkiem. Zwężenie jest spowodowane przewlekłym refluksem żołądkowo-jelitowym. Jest to jedna z najczęstszych przyczyn dysfagii (trudności w połykaniu) w sklerodermii

Choroba refluksowa przełyku (ang. gastroesophageal reflux disease, w skrócie GERD) – schorzenie, polegające na nieprawidłowym cofaniu się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, z powodu niesprawności zwieracza dolnego przełyku (lower esophageal sphincter – LES). W krajach rozwiniętych 20% populacji ma objawy GERD przynajmniej 1 raz w tygodniu, natomiast 10% odczuwa je codziennie[1].

Definicja[edytuj | edytuj kod]

W 2005 w Montrealu zaproponowano nową definicję choroby refluksowej przełyku (tak zwana definicja montrealska[2]), która mówi, że GERD to wsteczne zarzucanie treści żołądkowej, które wywołuje dokuczliwe objawy i/lub powikłania.

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Wśród objawów i powikłań obecnie wyróżnia się[3][4]:

Patogeneza[edytuj | edytuj kod]

Za główne czynniki patogenetyczne uważa się występowanie przedłużonego czasu relaksacji dolnego zwieracza przełyku, co prowadzi do zarzucania i długotrwałego zalegania kwaśnej treści żołądkowej lub zasadowej treści jelitowej w przełyku. GERD może być związany z obecnością przepukliny wślizgowej rozworu przełykowego.

Towarzyszą temu różnorodne objawy kliniczne, głównie zgaga, uczucie pieczenia w klatce piersiowej, czasem wrażenie cofania się pokarmu. Czasami są to po prostu bóle w klatce piersiowej. Wymaga to szczegółowej diagnostyki, ponieważ imitują objawy kardiologiczne.

Mogą wystąpić również objawy ze strony górnych dróg oddechowych w postaci chrypki, zapalenia krtani, gardła. Objawy te nazywane są "maską laryngologiczną" GERD-u.[potrzebne źródło]

Powikłania[edytuj | edytuj kod]

Choroba refluksowa 6-krotnie zwiększa ryzyko wystąpienia raka gruczołowego przełyku, 5-krotnie raka złącza żołądkowo-przełykowego oraz 2-krotnie raka płaskonabłonkowego przełyku[5].

Diagnostyka[edytuj | edytuj kod]

W diagnostyce podstawowej wykorzystuje się badanie RTG przełyku z kontrastem, endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego, 24 godzinną pH-metrię i manometrię przełykową, test omeprazolowy. Dawniej w diagnostyce wykorzystywano też test prowokacyjny zwany próbą Bernsteina, obecnie metoda ta jest rzadko stosowana[6][7].

Stopnie zaawansowania[edytuj | edytuj kod]

Do oceny stopnia zaawansowania choroby stosuje się endoskopową ocenę wg skali Savary-Millera.

  • 0 – stan prawidłowy
  • 1 – przekrwienie
  • 2 – linijne nadżerki
  • 3 – rozlane nadżerki
  • 4 – zwężenie pozapalne

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie zachowawcze – z wyboru stosuje się leki z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP) np. omeprazol, pantoprazol, które zmniejszają kwaśność soku żołądkowego. Po zagojeniu zapalenia przełyku, można je stosować jeszcze wiele lat[8]. U dzieci preferowanym leczeniem jest podawanie leków prokinetycznych zwiększających napięcie dolnego zwieracza przełyku (metoklopramid, cisaprid)[potrzebne źródło].

Leczenie chirurgiczne – stosowane w przypadku powikłań lub nieudanego leczenia zachowawczego. Najczęściej wykonywanym zabiegiem jest fundoplikacja sposobem Nissena, polegająca na owinięciu dolnego odcinka przełyku wraz z wpustem i dnem żołądka, którą od początku lat 90. XX wieku wykonuje się techniką laparoskopową. Obie metody leczenia, zachowawcza i chirurgiczna, cechują się podobną skutecznością w długotrwałej obserwacji. Leczenie zachowawcze jest postępowaniem bezpieczniejszym, leczenie operacyjne jest tańsze, niż długotrwałe leczenie IPP (w warunkach europejskich 5 letnie stosowanie omeprazolu jest o 886 euro droższe niż operacja)[9].

Postępowanie niefarmakologiczne – polega na:

  • zmniejszenie masy ciała u chorych z nadwagą lub otyłością
  • uniesienie wezgłowia łóżka
  • unikanie przyjmowania pozycji leżącej przez 2-3 godz po posiłku
  • zaprzestanie palenia tytoniu
  • unikanie pokarmów wywołujących refluks – kawa, alkohol, czekolada, pokarmy tłuste
  • unikanie pokarmów kwaśnych, które wywołują zgagę – cytrusy, napoje gazowane, ostre przyprawy.

Przypisy

  1. Adam Chwieśko;Zastosowanie techniki wielokanałowej impedancji z pH-metrią w diagnostyce choroby refluksowej przełyku. Strona NIL.
  2. The Montreal Definition of GERD – a patient-centred approach to diagnosis
  3. N. Vakil, SV. van Zanten, P. Kahrilas, J. Dent i inni. The Montreal definition and classification of gastroesophageal reflux disease: a global evidence-based consensus. „Am J Gastroenterol”. 101 (8), s. 1900-20; quiz 1943, sierpień 2006. doi:10.1111/j.1572-0241.2006.00630.x. PMID 16928254. 
  4. Schneider HR. Gastro-oesophageal reflux disease: The Montreal definition and classification. „SA Fam Pract”. 49 (1), s. 19–26, 2007 (ang.). 
  5. Pandeya et al. Gastro-oesophageal reflux sympthoms and risk of oesophageal cancer: are effects of smoking, NSAIDs or acid suppressants?. „Gut”. 59 (1), s. 31-38, 2010. doi:10.1136/gut.2009.190827. PMID 19875392. 
  6. Dorota Waśko-Czopnik: Metody diagnostyczne w zaburzeniach czynnościowych górnego odcinka przewodu pokarmowego. W: Leszek Paradowski (red): Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego. Wrocław: Cornetis sp. z o.o., 2007, s. 42. ISBN 978-83-919540-8-9.
  7. Wiesław Tarnowski, Krzysztof Bielecki. Refluks żołądkowo-przełykowy. „Postępy Nauk Medycznych”. 2, s. 68–76, 2001. Wydawnictwo Medyczne Borgis. 
  8. Freston et al. The safety long-term lansoprazole for the maintenance of healed erosive oesophagitis. „Ailment Pharmacol Ther”. 29 (12), s. 1249-1260, 2009. doi:10.1111/j.1365-2036.2009.03998.x. PMID 19416133. 
  9. Plisko R, Slawik M, Landa K. Comparison of efficacy, safety and cost-effectiveness of laparoscopic Nissen fundoplication and omeprazole pharmacotherapy in GERD treatment. „Ital J Public Health”. 2, s. 179, 2004. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.