Chris Hadfield

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chris Hadfield
Chris Hadfield (2011)
Chris Hadfield (2011)
Data i miejsce urodzenia 29 sierpnia 1959
Sarnia
Narodowość kanadyjska
Funkcja dowódca MSK,
specjalista misji,
inżynier pokładowy
Czas spędzony w kosmosie 165 dni 16 godzin 21 minut
Misje STS-74, STS-100, Sojuz TMA-07M, Ekspedycja 34/35
Emblematy załóg STS-74 STS-100 Soyuz-TMA-07M-Mission-Patch.png Ekspedycja 34 Ekspedycja 35
Stopień pułkownik Royal Canadian Air Force
Odznaczenia
Meritorious Service Cross – wojskowy (Kanada) Meritorious Service Cross – cywilny (Kanada) Order Ontario Queen Elizabeth II Golden Jubilee Medal NASA Exceptional Service Medal
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Chris Austin Hadfield (ur. 29 sierpnia 1959 w Sarnii) – kanadyjski astronauta, który jako pierwszy Kanadyjczyk odbył spacer w przestrzeni kosmicznej. Emerytowany pilot wojskowy, pułkownik Królewskich Kanadyjskich Sił Lotniczych.

W kanadyjskich siłach zbrojnych od ukończenia liceum w 1978 roku. W 1982 roku ukończył Królewskie Kolegium Wojskowe Kanady z licencjatem z inżynierii mechanicznej. W 1983 roku ukończył z najlepszym wynikiem podstawowe szkolenie na odrzutowcach i rozpoczął szkolenie na pilota myśliwca w 410 Tactical Fighter Operational Training Squadron Kanadyjskich Królewskich Sił Powietrznych.

W maju 1992 roku ukończył University of Tennessee Space Institute z tytułem magistra.

W czerwcu tego samym roku został wybrany do grupy nowych czterech kanadyjskich kosmonautów. Hadfield uczestniczył w dwóch lotach z udziałem wahadłowców: STS-74 w 1995 r. i STS-100 w 2001 r. oraz pełnił funkcję komunikatora.

Biorąc udział w misji STS-74 na stację orbitalną Mir został jedynym Kanadyjczykiem w historii na pokładzie rosyjskiej stacji kosmicznej i pierwszym Kanadyjczykiem operującym Canadarm na orbicie. W trakcie misji STS-100 na MSK wykonał dwa wyjścia w otwartą przestrzeń kosmiczną, zostając pierwszym Kanadyjczykiem na spacerze kosmicznym.

W 2003 roku po 25 latach służby wojskowej przeszedł na emeryturę w siłach powietrznych, zostając kosmonautą cywilnym. 10-23 maja 2010 dowodził 14. misją podwodną NEEMO (NASA Extreme Environment Mission Operations) realizowanej przez NASA i NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration), gdzie brał udział m.in. jego przyszły partner w kosmosie Thomas Marshburn.

19 grudnia 2012 Sojuz TMA-07M wyniósł go na pokład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) jako członka Ekspedycji 34. i 35.. Przybył na stację 21 grudnia, zgodnie z planem[1]. Jest pierwszym Kanadyjczykiem, który pełnił funkcję dowódcy Stacji. 14 maja 2013 nad ranem czasu polskiego powrócił na Ziemię w kapsule statku Sojuz wraz z dwoma innymi członkami załogi ISS.

Miesiąc po powrocie ogłosił odejście z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej na emeryturę 3 lipca 2013.

Media społeczne i działalność popularyzatorska[edytuj | edytuj kod]

Podczas pobytu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Hadfield wykonał kilka teledysków publikowanych w serwisie YouTube, w tym cover utworu Davida Bowie, Space Oddity.

Prowadzi twittowy magazyn pt. „Jak żyją astronauci w kosmosie”, w którym odsłania tajniki życia w stacji orbitalnej.

W 2013 roku opublikował wspomnienia, An Astronaut's Guide to Life on Earth.

Wykaz lotów[edytuj | edytuj kod]

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Chris Austin Hadfield
Cel Data startu Statek kosmiczny Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania
1
Stacja Mir
12 listopada 1995
STS-74
Atlantis F-15
20 listopada 1995
STS-74
Atlantis F-15
Specjalista misji 1 (MS-1)
8 dni 4 godziny 30 minut i 44 sekundy
2
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna
19 kwietnia 2001
STS-100
Endeavour
F-16
1 maja 2001
STS-100
Endeavour
F-16
Specjalista misji 1 (MS-1)
11 dni 21 godzin 30 minut
3
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna
19 grudnia 2012 12:12:36 UTC
Sojuz TMA-07M
14 maja 2013 02:31 UTC
Sojuz TMA-07M
Inżynier pokładowy 1
145 dni 14 godzin 19 minut
Łączny czas spędzony w kosmosie — 165 dni 16 godzin 21 minut.


Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]