Chris Hani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Chris Hani, urodzony jako Martin Thembisile Hani (ur. 28 czerwca 1942 w Cofimvaba w RPA, zm. 10 kwietnia 1993) – lider Południowoafrykańskiej Partii Komunistycznej i Umkhonto we Sizwe, zbrojnego skrzydła Afrykańskiego Kongresu Narodowego (ANC). Był aktywnym przeciwnikiem apartheidu. Został zabity przez polskiego imigranta, Janusza Walusia[1].

Elementy biograficzne[edytuj | edytuj kod]

Hani studiował literaturę na uniwersytecie Fort Hare, gdzie zetknął się z marksizmem, który utwierdził go w sprzeciwie wobec rasizmu. Komunista, zaangażowany w walkę przeciwko rządowi utrzymującemu apartheid, został kilkakrotnie aresztowany. Po szkoleniu zbrojnym w ZSRR, przebywał w Zimbabwe, gdzie uczestniczył w walkach; w 1974 wrócił do kraju, by następnie udać się do m.in. do Lesotho, gdzie usiłowano go zabić. Przez kilka lat przebywał w Zambii. Wrócił do RPA w 1990, i rok później stanął na czele Komunistycznej Partii RPA (South African Communist Party).

Chris Hani został zabity przez Janusza Walusia 10 kwietnia 1993, przed swoim domem w Dawn Park, na przedmieściach Boksburg, strzałem w głowę. Sprawca został zatrzymany, tak jak i Clive Derby-Lewis, konserwatywny członek parlamentu RPA, który użyczył mu pistoletu. Zabójstwo to, zorganizowane przez skrajną prawicę, miało na celu zatrzymanie negocjacji kończących apartheid. Na liście przyszłych potencjalnych ofiar znalezionej u Derby-Lewisa, Hani znajdował się na trzeciej pozycji, pierwszy natomiast był Nelson Mandela, a drugi – komunista Joe Slovo.

Obecność w kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

Hani znalazł się na 20. pozycji wśród stu największych południowoafrykańczyków (wg telewizji SABC3).

Cztery dni po zabójstwie, grupa Dave Matthews Band (gitarzysta Dave Matthews pochodzi z RPA) zaczęła grać utwór #36, poświęcony pamięci Haniego. W 2001 roku wydali oni singel, Everyday, gdzie tytułowa piosenka zaczyna się słowami skandowanymi przez publiczność: Hani, Hani, come and dance with me.

Filozof Jacques Derrida zadedykował Haniemu swoją książkę Spectres de Marx (Widma Marksa, 1993).

Przypisy

  1. Adam Szostakiewicz, Jędrzej Winiecki. Już nie noc, jeszcze nie dzień. „Polityka”, s. 86-7, 12.06.2010. Warszawa: POLITYKA spółdzielnia pracy. ISSN 0032-3500.