Chromna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chromna
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat siedlecki
Gmina Zbuczyn
Liczba ludności (2007) ok. 134
Strefa numeracyjna (+48) 25
Kod pocztowy 08-106
Tablice rejestracyjne WSI
SIMC 0696326
Położenie na mapie gminy Zbuczyn
Mapa lokalizacyjna gminy Zbuczyn
Chromna
Chromna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Chromna
Chromna
Ziemia 52°06′10″N 22°23′10″E/52,102778 22,386111Na mapach: 52°06′10″N 22°23′10″E/52,102778 22,386111

Chromnawieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Zbuczyn.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Dawne gniazdo rodowe rodziny Chromińskich herbu Lubicz.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsza zachowana wzmianka o Chromnej - 1529 r. - Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z roku 1529 (LIBER RETAXATIONUM), wyd. Z. Leszczyńska-Skrętowa, Wrocław 1968.

1531 Chromna: Nobilium omnum lan 2, Pauli et Otho lan 1/4

1580 Chromna: p. Stanisław Chrominski i od sąsiad swych od 4 włók które sami orzą fl. 2, od zagrody bez roli gr. 4, od komornicy bez bydła gr. 2. Summa fl. 2 gr. 6

W 1580 r. współwłaścicielem Chromnej był Stanisław Chromiński.

W II poł. XVII w. występuje nazwa wsi "Chromno".

W 1659 r. Andrzej Chromiński w swym testamencie zapisuje Chromną i Ługowo (Ługi Wielkie) pomiędzy swych synów: Krzysztofa i Jana.

W 1759 r. w Chromnej urodził się Kazimierz Bronisz Chromiński, słynny polski bibliofil, bibliograf, nauczyciel i pisarz.

1 maja 1864 r. pod Chromną doszło do potyczki oddziałów powstańczych z tłumiącą powstanie styczniowe armią carską. Por. Aksentiew wykrył w Chromnej drobny oddziałek powstańczy. Otoczył swoimi ludźmi folwark i wziął do niewoli powstańców z dowódcą Strzyżewskim. Wg Rosjan miał on być naczelnikiem wojennym powiatów łukowskiego i stanisławowskiego.

W 1880 r. Chromna (Gubernia Siedlecka, powiat siedlecki, gmina Jasionka, parafia Zbuczyn) liczyła 17 domów, 98 mieszkańców i 634 morgi obszaru.

W czasie okupacji hitlerowskiej we wsi mieszkał i ukrywał się żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych st. sierż. Tadeusz Ługowski ps. "Krogulec". Brał on udział w akcji bojowej zaatakowania hitlerowskiego więzienia w Siedlcach 12 marca 1944 r. W więzieniu tym byli przetrzymywani zaaresztowani oficerowie XII Komendy Okręgu NSZ z Siedlec. Akcja zakończyła się pełnym sukcesem.

Z Chromnej pochodził por. Bolesław Próchenko ps. „Zdanowski” - d-ca V ZWZ-AK„Wierzba” zorganizowanego w Zbuczynie w 1940 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich pod red. B. Chlebowskiego, t.III, Warszawa 1880.
  • Przewodnik po Królestwie Polskiem, t.I, Warszawa 1900.
  • Księga rozsiedlenia rodów ziemiańskich w dobie jagiellońskiej J. Krzepela, cz. I Małopolska, t.I, Kraków 1915.
  • Małopolskie rody ziemiańskie J. Krzepela, Kraków 1928.
  • Rody ziemiańskie XV i XVI wieku zestawione według dzielnic w których były osiedlone J. Krzepela, Kraków 1930.
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej... T. Bystrzycki, Przemyśl-Warszawa 1933-1934.
  • Nazwy miejscowe Polski K. Rymut, Kraków 1997.
  • Bitwy i potyczki 1863-1864 opr. S. Zieliński, Rapperswil 1913.
  • Szkice Podlaskie pod red. E. Pawłowskiego, Siedlce.
  • Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym t. III Małopolska, A. Pawiński