Chromogranina A

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Chromogranina A – należy do rodziny granin – neuroendokrynnych białek wydzielniczych. Wykrywana jest w pęcherzykach wydzielniczych neuronów oraz komórkach endokrynnych. U ludzi, chromogranina A jest kodowana przez gen CHGA[1].

Rozkład w tkankach[edytuj | edytuj kod]

Przykładami komórek produkującymi chromograninę A są komórki chromochłonne rdzenia nadnerczy, przyzwojaka oraz komórki β trzustki.

Funkcja[edytuj | edytuj kod]

Chromogranina A jest prekursorem aktywnych biologicznie peptydów: wazostatyny, pankreostatyny, katestatyny i parastatyny. Peptydy te hamują wydzielanie przez komórki neuroendokrynne hormonów działających autokrynnie i parakrynnie. Funkcje innych peptydów (chromostatyny, WE-14, GE25) pochodzących z chromograniny A są nieznane.

Chromogranina A może promować powstawanie pęcherzyków wydzielniczych.

Znaczenie kliniczne[edytuj | edytuj kod]

Preparat mikroskopowy z przyzwojaka – badanie immunohistochemiczne wykrywające chromograninę A

Stężenie chromograniny A jest podwyższone u pacjentów z guzem chromochłonnym (łac. pheochromocytoma)[2].

Jest również markerem używanym w raku trzustki, prostaty[3] i w rakowiaku[4]. U dzieci jest czuły testem umożliwiającym zdiagnozowanie neuroblastomy. Może odgrywać rolę w początkowej progresji guza. Jej poziom jest również podwyższony u chorych na cukrzycę. Oznaczenie chromograniny A może być używane w badaniach immunohistochemicznych w celu określenia stadium zaawansowania nowotworów neuroendokrynnych. Jest to wskaźnik o wysokiej czułości zarówno dla zmian łagodnych jak i złośliwych[5]. Ponadto podwyższone stężenie tego związku jest znamienne dla zaburzonej funkcji nerek, niewydolności wątroby oraz mięśnia sercowego.

Przypisy

  1. Helman LJ, Ahn TG, Levine MA, Allison A, Cohen PS, Cooper MJ, Cohn DV, Israel MA. Molecular cloning and primary structure of human chromogranin A (secretory protein I) cDNA. . 263 (23), s. 11559–63, sierpień 1988. PMID 3403545. 
  2. Cotesta D, Caliumi C, Alò P, Petramala L, Reale MG, Masciangelo R, Signore A, Cianci R, D'Erasmo E, Letizia C. High plasma levels of human chromogranin A and adrenomedullin in patients with pheochromocytoma. . 91 (1), s. 53–8, 2005. PMID 15850005. 
  3. Wu JT, Erickson AJ, Tsao KC, Wu TL, Sun CF. Elevated serum chromogranin A is detectable in patients with carcinomas at advanced disease stages. . 30 (2), s. 175–8, kwiecień 2000. PMID 10807161. 
  4. Nikou GC, Lygidakis NJ, Toubanakis C, Pavlatos S, Tseleni-Balafouta S, Giannatou E, Mallas E, Safioleas M. Current diagnosis and treatment of gastrointestinal carcinoids in a series of 101 patients: the significance of serum chromogranin-A, somatostatin receptor scintigraphy and somatostatin analogues. . 52 (63), s. 731–41, 2005. PMID 15966194. 
  5. Leong, Anthony S-Y, Cooper, Kumarason, Leong, F Joel W-M: Manual of Diagnostic Cytology. Wyd. 2. 2003, s. 159-160. ISBN 1-84110-100-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]