Chuligan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Znaczenie pierwotne[edytuj | edytuj kod]

Chuligan – nazwa zapożyczona od nazwiska Hooligan (lub Hoolihan) irlandzkiej rodziny drobnych złodziejaszków mieszkających na przełomie XIX i XX wieku w londyńskiej dzielnicy Southwark[1], w Polsce określająca młodego człowieka, na ogół kilkunasto lub dwudziestoparolatka, który w sposób szczególnie agresywny i ostentacyjny łamie zasady współżycia społecznego, dokonując drobnych kradzieży i rozbojów, zaczepiając osoby postronne, niszcząc mienie i wdając się w bójki z innymi osobami. Chuligani zazwyczaj działali w kilkuosobowych grupach, dających im przewagę fizyczną nad pojedynczymi przechodniami, a także poczucie siły i bezkarności.

Zdefiniowane w polskim Kodeksie karnym (w rozdziale XIV, "Objaśnienie wyrażeń ustawowych", art. 115) występki noszą miano "chuligańskich" jeśli spełniają kryterium opisane w § 21 tego artykułu

 z Kodeksu karnego
Występkiem o charakterze chuligańskim jest występek polegający na zamachu na wolność, na cześć lub nietykalność cielesną, na bezpieczeństwo powszechne, na działalność instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego, na porządek publiczny, albo na umyślnym niszczeniu, uszkodzeniu lub czynieniu niezdatną do użytku cudzej rzeczy, jeżeli sprawca działa publicznie i bez powodu albo z oczywiście błahego powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego.

Zaliczenie występku do kategorii "chuligańskich" powoduje na ogół obligatoryjne zaostrzenie orzekanej kary lub uniemożliwia zastosowanie jej złagodzenia albo zawieszenia (Art. 57a, Art. 58, Art. 59, Art. 69)[2].

Tak przed II wojną światową, jak i po jej zakończeniu określenie to chętnie stosowane bywało przez wszelkiego rodzaju propagandystów w celu zdeprecjonowania grup przeciwników politycznych bądź napiętnowania określonych grup społecznych[3]. Miano chuligana nadawane było niekiedy także przez polityków - tak w pierwszej, jak i w drugiej połowie XX wieku, a nawet czasem i w XXI - politykom[4], których poglądy i działania budziły szczególny sprzeciw osób, które ich w ten sposób określały.

Znaczenie współczesne[edytuj | edytuj kod]

Od lat 80. XX wieku, podobnie jak w innych krajach, także znaczenie polskiego określenia chuligan nieco zmieniło się, choć nie zmieniła się pod tym względem definicja kodeksowa. Coraz częściej było używane w stosunku do osób, które podczas zawodów sportowych, w szczególności w czasie meczów piłkarskich, wykazują skłonność do agresji, lub wręcz ją w sposób fizyczny bądź werbalny stosują w stosunku do fanów drużyny przeciwnej. Czasami atakowani przez chuliganów bywają także zawodnicy drużyny przeciwnej, jednak z reguły chuligani pozostają przy obraźliwych tekstach i przyśpiewkach na jej temat. W polskich mediach chuligani często określani są mianem pseudokibiców lub kiboli (zwłaszcza w odniesieniu do chuliganów na meczach).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Chuligani występują w większych grupach i wykazują wysoką skłonność do agresji, co niekoniecznie dotyczy ich codziennego zachowania, gdyż w skład tych grup wchodzą najczęściej ludzie młodzi, jednak wywodzący się z zupełnie różnych środowisk i warstw społecznych. Jedni pochodzą z tzw. dobrych domów, są studentami, mają własną rodzinę, dobrze płatną pracę itd.; drudzy pochodzą z rodzin patologicznych i mieszkają w najbiedniejszych dzielnicach. Często są oni fanatycznymi kibicami swoich zespołów, jednak odróżniają się od prawdziwych fanów w sposób zasadniczy. Przede wszystkim przed spotkaniem piłkarskim, w jego trakcie jak i po nim ich głównym celem jest taka sama grupa pseudokibiców klubu przeciwnego. Poza areną wydarzeń sportowych obie agresywnie do siebie nastawione grupy spotykają się na tzw. ustawkach, podczas których dochodzi do regularnej bijatyki. Miejsca ustawek są przeróżne, jednak w celu uniknięcia szybkiej interwencji ze strony policji zazwyczaj bywają nimi lasy i rzadko uczęszczane miejsca na skraju miasta. To właśnie policja jest uważana przez chuliganów za ich największego wroga i nienawidzące się grupy chuliganów gdy tylko mają do tego okazję łączą się pod szyldem nienawiści do policji, szczególnie gdy ta ingeruje w konflikt między nimi.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o chuliganie

Przypisy

  1. etymologia wyrazu (ang.)
  2. Ustawa "Kodeks Karny" z 6 czerwca 1997
  3. np. "Chuliganeria polska spod znaku AK i NSZ" - określenie użyte 26.04.1945 przez prezydenta Warszawy St. Tołwińskiego podczas uroczystej akademii ku czci Bohaterów Getta
  4. gazeta.pl z 29.1.2008