Ciąża bliźniacza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „bliźniak i bliźniaki”. Zobacz też: inne znaczenia słów bliźniak i bliźniaki.
Bliźniaczki jednojajowe

Ciąża bliźniacza, bliźnięta, dwojaczki – rodzaj ciąży wielopłodowej, w której w macicy rozwijają się jednocześnie dwa płody.

Bliźnięta jednojajowe[edytuj | edytuj kod]

Porównanie typów bliźniąt monozygotycznych

Bliźnięta jednojajowe przychodzą na świat w wyniku podziału jednej komórki jajowej zapłodnionej przez jeden plemnik. Bliźnięta jednojajowe są tej samej płci, mają identyczny materiał genetyczny i mają w okresie rozwoju zarodkowego najczęściej wspólne łożysko. Nie jest do końca znana przyczyna podziałów zygoty. Wiadomo tylko, że za narodziny bliźniąt jednojajowych odpowiedzialna (pod względem genetycznym) jest matka dzieci[potrzebne źródło].

W zależności od dnia, w którym dokonał się podział zygoty, wyróżniamy typy ciąży bliźniaczej jednojajowej:

  • dwukosmówkową, dwuowodniową (podział w 4. dniu; 30% ciąż bliźniąt jednojajowych)
  • jednokosmówkową, dwuowodniową (podział w 5.-8. dniu; 68% ciąż bliźniąt jednojajowych)
  • jednokosmówkową, jednoowodniową (podział od 9.-13. dnia; 2% ciąż bliźniąt jednojajowych)
  • jednokosmówkową, jednoowodniową z wystąpieniem bliźniąt syjamskich (podział powyżej 13. dnia od zaplodnienia)

Śmiertelność przy danym typie ciąży bliźniaczej jednojajowej:

  • dwukosmówkowej, dwuowodniowej → 9%
  • jednokosmówkowej, dwuowodniowej → 25%
  • jednokosmówkowej, jednoowodniowej → 50%

Badania nad bliźniętami jednojajowymi dowodzą, że poza podobnym wyglądem charakteryzują się one podobieństwem psychicznym. Zależy to jednak od otoczenia, w którym są wychowywane. Bliźnięta chowane w różnych rodzinach i miejscach mogą mieć zupełnie inne cechy psychiczne.

Zdarzają się też poczwórne bliźniaki jednojajowe (czworaczki bliźniacze) – wówczas, gdy nastąpi ponowny podział zygot bliźniaczych.

Dwojaczki[edytuj | edytuj kod]

Dwojaczki (inne utarte określenie, choć w nomenklaturze medycznej nieprawidłowe, to bliźnięta dwujajowe) to dzieci urodzone z ciąży bliźniaczej heterozygotycznej.

Przychodzą na świat w wyniku zapłodnienia dwóch komórek jajowych, jednocześnie wyprodukowanych przez jajniki. Mają osobne worki owodniowe oraz łożyska (kosmówki). Ponieważ ich materiał genetyczny jest różny, mogą mieć różną płeć, a ich podobieństwo jest takie samo, jak zwykłego rodzeństwa z różnych ciąż. Znane są też przypadki, że takie bliźnięta miały różnych ojców[1][2]. Do tej pory potwierdzono siedem takich przypadków na świecie, w tym jeden w Polsce[3].

Bliźnięta syjamskie[edytuj | edytuj kod]

Bliźnięta syjamskie, inaczej bliźnięta zrośnięte, zroślaki, przychodzą na świat w wyniku błędów genetycznych. Nie dochodzi do całkowitego podziału zapłodnionej komórki jajowej. Rodzące się bliźnięta są zrośnięte różnymi częściami ciała. Rozdzielenie bliźniąt syjamskich jest zazwyczaj skomplikowanym zabiegiem chirurgicznym; jego trudność wzrasta, gdy ważne organy są wspólne, np. serce lub rdzeń kręgowy. Bardzo często zdarza się, że podczas operacji umiera jedno z bliźniąt.

 Osobny artykuł: bliźnięta nierozdzielone.

Przypisy

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.