Ciała ketonowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Związki zaliczane do ciał ketonowych, od góry:
aceton
kwas acetylooctowy
kwas β-hydroksymasłowy

Ciała ketonowe – grupa organicznych związków chemicznych będących pośrednimi metabolitami tłuszczów. Należą do nich[1]:

U człowieka głównym miejscem produkcji i wydzielania do krwi ciał ketonowych jest wątroba. Zwykle skład procentowy wynosi:

  • 75–80% kwasu β-hydroksymasłowego
  • 20–25% kwasu acetylooctowego
  • poniżej 2% acetonu

Jednak może on w pewnych warunkach ulegać zmianie.

Ketogeneza[edytuj | edytuj kod]

Ciała ketonowe są alternatywnym produktem utleniania wolnych kwasów tłuszczowych w wątrobie, a proces ich powstawania określa się terminem ketogeneza.

Stężenie ciał ketonowych w surowicy u zdrowych osób pozostających na prawidłowej diecie nie przekracza 0,2 mmol/l.

Mózg, serce, mięśnie oraz nerki potrafią wykorzystywać je jako materiał energetyczny, ale w prawidłowych warunkach, głównym wykorzystywanym materiałem jest glukoza.

W pewnych warunkach metabolicznych dochodzi do zwiększenia produkcji ciał ketonowych. Najczęściej zachodzi to w cukrzycy przy znacznym niedoborze insuliny i może prowadzić do ketonemii i kwasicy ketonowej, a w zaawansowanych przypadkach do ketonowej śpiączki cukrzycowej.

Stwierdzono, że nadmierne stężenie ciał ketonowych we krwi jest spowodowane raczej zwiększoną ich produkcją niż zmniejszoną przemianą w tkankach pozawątrobowych.

Inne przypadki kiedy dochodzi do zwiększonego produkowania ciał ketonowych to:

  • głodzenie
  • dieta niskowęglowodanowa
  • nadużywanie alkoholu
  • w ciąży przy ograniczeniu spożycia węglowodanów
  • w czasie znacznego wysiłku fizycznego u cukrzyków

Przypisy