Cień (archetyp)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy archetypów. Zobacz też: inne znaczenie tego słowa.

Cień – składnik osobowości. W koncepcji struktury osobowości zaproponowanej przez Junga to jeden z bardziej wyodrębnionych archetypów (obok persony, animy i animusa). Pojęciowo zbliżony do id w koncepcji Zygmunta Freuda.

Podział[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnić można:

Cień zbiorowy[edytuj | edytuj kod]

Archetyp cienia konstytuują zwierzęce popędy, odziedziczone według Junga po niższych gatunkach w procesie ewolucji. Uosabia on zwierzęcą naturę człowieka i obejmuje m.in. pojęcie grzechu pierworodnego (z jego projekcją w formie szatana lub wroga).

Cień osobisty[edytuj | edytuj kod]

Cień osobisty zawiera części osobowości , które zostały uprzednio :

wskutek braku akceptacji środowiska w którym rozwój danej osoby zachodził[1].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Cień odpowiada za pojawianie się w świadomości oraz zachowaniu człowieka nieakceptowanych społecznie, negatywnych uczuć, myśli lub działań. Jest "ciemną stroną" osobowości, a jego źródła umiejscowione są w nieświadomości zbiorowej. Jako jeden ze składników osobowości nadaje jej bardziej spontaniczny, otwarty i ognisty charakter.

Cień podlega procesowi projekcji , lecz jedynie na osoby tej samej płci. Nosicieli projekcji cienia dana osoba może odszukać wśród osób do których czuje niechęć[2] i które równocześnie manifestują cechy wartościowane subiektywnie jako wysoce niepożądane[3].

Możliwe jest również utożsamienie się z cieniem. Ekscentryczne zachowania indyjskich awadhutów wyjaśnia zajściem właśnie tego zjawiska Georg Feuerstein w pracy "Holy Madness: The Shock Tacticts and Radical Teachings of Crazy-Wise Adepts, Holy Fools, and Rascal Gurus"[4].

Indywiduacja[edytuj | edytuj kod]

Psychologia analityczna Carla Gustava Junga objaśnia, zachodzący w trakcie rozwoju jednostki ( Indywiduacja ), proces o nazwie integracja cienia[5]. Umożliwia on wykorzystanie składowych cienia jako nowych zasobów osobowości.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Cień zawsze stoi za sterem. W: Maja Storch: Tęsknota silnej kobiety za silnym mężczyzną. Robert Reszke (przeł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Szafa, 2002, s. 28. ISBN 83-88141-03-4.
  2. Tajemna przeewodniczka. W: Maja Storch: Tęsknota silnej kobiety za silnym mężczyzną. Robert Reszke (przeł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Szafa, 2002, s. 35. ISBN 83-88141-03-4.
  3. Tajemna przewodniczka. W: Maja Storch: Tęsknota silnej kobiety za silnym mężczyzną. Robert Reszke (przeł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Szafa, 2002, s. 36. ISBN 83-88141-03-4.
  4. Hinduizm / Asceci śiwaiccy. W: Jacek Sieradzan: Szaleństwo w religiach świata. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Wanda, 2005, s. 381. ISBN 83-89448-16-5.
  5. Cień zawsze stoi za sterem. W: Maja Storch: Tęsknota silnej kobiety za silnym mężczyzną. Robert Reszke (przeł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Szafa, 2002, s. 33. ISBN 83-88141-03-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]