Cień (archetyp)
Cień - jeden ze składników osobowości. W koncepcji struktury osobowości zaproponowanej przez Junga to jeden z bardziej wyodrębnionych archetypów (obok persony, animy i animusa). Pojęciowo zbliżony do id w koncepcji Zygmunta Freuda.
Spis treści |
Podział [edytuj]
Wyróżnić można:
- cień osobisty - przynależy do nieświadomości indywidualnej i może przyjmować ustrukturalizowaną formę kompleksu,
- cień zbiorowy - archetypowy składnik nieświadomości zbiorowej.
Cień zbiorowy [edytuj]
Archetyp cienia konstytuują zwierzęce popędy, odziedziczone wg Junga po niższych gatunkach w procesie ewolucji. Uosabia on zwierzęcą naturę człowieka i obejmuje m.in. pojęcie grzechu pierworodnego (z jego projekcją w formie szatana lub wroga).
Cień osobisty [edytuj]
Cień osobisty zawiera części osobowości , które zostały uprzednio :
- wyparte
- odszczepione
wskutek braku akceptacji środowiska w którym rozwój danej osoby zachodził [1].
Znaczenie [edytuj]
Cień odpowiada za pojawianie się w świadomości oraz zachowaniu człowieka nieakceptowanych społecznie, negatywnych uczuć, myśli lub działań. Jest "ciemną stroną" osobowości, a jego źródła umiejscowione są w nieświadomości zbiorowej. Jako jeden ze składników osobowości nadaje jej bardziej spontaniczny, otwarty i ognisty charakter.
Cień podlega procesowi projekcji , lecz jedynie na osoby tej samej płci. Nosicieli projekcji cienia dana osoba może odszukać wśród osób do których czuje niechęć [2] i które równocześnie manifestują cechy wartościowane subiektywnie jako wysoce niepożądane [3].
Możliwe jest również utożsamienie się z cieniem. Ekscentryczne zachowania indyjskich awadhutów wyjaśnia zajściem właśnie tego zjawiska Georg Feuerstein w pracy "Holy Madness: The Shock Tacticts and Radical Teachings of Crazy-Wise Adepts, Holy Fools, and Rascal Gurus" [4].
Indywiduacja [edytuj]
Psychologia analityczna Carla Gustava Junga objaśnia, zachodzący w trakcie rozwoju jednostki ( Indywiduacja ), proces o nazwie integracja cienia [5]. Umożliwia on wykorzystanie składowych cienia jako nowych zasobów osobowości.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Cień zawsze stoi za sterem. W: Maja Storch: Tesknota silnej kobiety za silnym mężczyzną. Robert Reszke (przeł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Szafa, 2002, s. 28. ISBN 83-88141-03-4.
- ↑ Tajemna przeewodniczka. W: Maja Storch: Tesknota silnej kobiety za silnym mężczyzną. Robert Reszke (przeł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Szafa, 2002, s. 35. ISBN 83-88141-03-4.
- ↑ Tajemna przeewodniczka. W: Maja Storch: Tesknota silnej kobiety za silnym mężczyzną. Robert Reszke (przeł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Szafa, 2002, s. 36. ISBN 83-88141-03-4.
- ↑ Hinduizm / Asceci śiwaiccy. W: Jacek Sieradzan: Szaleństwo w religiach świata. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Wanda, 2005, s. 381. ISBN 83-89448-16-5.
- ↑ Cień zawsze stoi za sterem. W: Maja Storch: Tesknota silnej kobiety za silnym mężczyzną. Robert Reszke (przeł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Szafa, 2002, s. 33. ISBN 83-88141-03-4.
