Ciecierzyca pospolita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ciecierzyca pospolita
Cicer arietinum HabitusFruitsFlowers BotGardBln0906.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj ciecierzyca
Gatunek ciecierzyca pospolita
Nazwa systematyczna
Cicer arietinum L.
Sp. pl. 2:738. 1753
Mapa zasięgu
2005chickpea.PNG
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Ciecierzyca pospolita (Cicer arietinum L.) – gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych. Pochodzi z zachodniej Azji. Nie rośnie dziko, jest wyłącznie rośliną uprawną[2].

Nasiona ciecierzycy – odmiana bengalska (po lewej) i europejska (po prawej)
Morfologia

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina jednoroczna o wysokości do 50 (100) cm. Łodyga sztywna, kanciasta[3].
Liście
Nieparzysto-pierzaste, składające się z odwrotnie jajowatych 11-15 listków o piłkowanych brzegach[3].
Kwiaty
Wyrastają pojedynczo w kątach liści. Są fioletowe, purpurowe lub białe, mają 1 słupek i 10 zrośniętych pręcików. Żagielek ciemniejszy[3].
Owoc
Zwisający strąk zawierający dość duże, gruszkowatego kształtu nasiona o barwie białożółtawej, czerwonawej lub brunatnej[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina uprawna, uprawiana od bardzo dawna. Jej nasiona znaleziono w wykopaliskach datowanych na 9200 lat p.n.e., wiadomo też, że była jednym z podstawowych pokarmów w jadłospisie starożytnych Greków i Rzymian[4]. Nasiona wyglądem i smakiem przypominają groch i są używane do spożycia podobnie jak on[3]. Roślina bardzo popularna w kuchni krajów basenu Morza Śródziemnego. Roztarte i wymieszane z oliwą nasiona tworzą pastę używaną do smarowania chleba[4]. Znana jest także jako groch włoski lub (nieściśle) cieciorka. Wyrabia się z nich także specjalną mąkę.
  • Nasiona i słoma są używane również jako pasza dla zwierząt[3].

Obecność w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Większość badaczy roślin biblijnych uważa, że do tego gatunku odnosi się cytat z Księgi Izajasza (30,24): „Woły i osły obrabiające rolę żreć będą paszę dobrze przyprawioną, która została przewiana opałką i siedlaczką”. Wzbogacona ciecierzycą pasza była w biblijnym sensie oznaką dobrobytu, który zapowiadał Żydom prorok Izajasz. Ciecierzyca nie została tu wymieniona z nazwy, ale użyte w tym cytacie hebrajskie słowo oznacza paszę z dodatkiem ciecierzycy, a zwyczaj jej dodawania do paszy jest stosowany na Bliskim Wschodzie do dzisiaj[4].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-12].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  4. 4,0 4,1 4,2 Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.