Cieleśnica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cieleśnica
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat bialski
Gmina Rokitno
Strefa numeracyjna (+48) 83
Kod pocztowy 21-504
Tablice rejestracyjne LBI
SIMC 0018187
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Cieleśnica
Cieleśnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cieleśnica
Cieleśnica
Ziemia 52°09′19″N 23°18′27″E/52,155278 23,307500

Cieleśnicawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Rokitno.

Założenie folwarku[edytuj | edytuj kod]

Historyczne korzenie miejscowości sięgają już XV wieku, kiedy to ziemie te znajdowały się w posiadaniu rodziny Andruszkiewiczów. W 1526 roku majątek przeszedł w ręce rodziny Cieleśnickich, która założyła folwark i dała początek nazwie wsi. Na przestrzeni wieków folwark zmieniał swoich właścicieli i w roku 1630 został zakupiony przez Aleksandra Ludwika Radziwiłła (ówczesnego stolnika Wielkiego Księstwa Litewskiego) i włączony do hrabstwa bialskiego.

Budowa pałacu przez Serwińskich[edytuj | edytuj kod]

W 1810 r. Dominik Hieronim Radziwiłł, ostatni właściciel pałacu w Białej Radziwiłłowskiej, sprzedał Cieleśnicę wraz z Klonownicą Andrzejowi Serwińskiemu. Wówczas to nastąpił najprężniejszy rozwój cieleśnickiej posiadłości. Nowy gospodarz w znacznym stopniu przyczynił się do rozrostu oraz unowocześnienia folwarku, za jego rządów wybudowano olejarnię, browar, młyn, cegielnię. Właściciel sprowadzał co roku szczepy fruktowe z zagranicy, dbał o dobór jak najlepszych gatunków bydła, koni, owiec, założył także plantację drzew morwowych połączoną z hodowlą jedwabników. Andrzej Serwiński w latach 1832-1835 podjął również budowę klasycystycznego pałacu według projektu własnego, bądź Antonia Corazziego, znanego w Polsce włoskiego architekta, który zaprojektował min. budynek Teatru Wielkiego w Warszawie. W 1842 roku spadkobiercą majątku zostaje bratanek Andrzeja Serwińskiego – Stanisław. Od 1861 roku, w wyniku podziału majątku prawną właścicielką staje się Maria Serwińska, córka Stanisława.

W posiadaniu rodziny Rosenwerthów[edytuj | edytuj kod]

Około 1880 roku Maria Serwińska wyszła za mąż za Henryka Różyczkę de Rosenwerth i wniosła majątek Cieleśnicki jako posag małżeński, który w 1919 roku został przekazany synowi Rosenwerthów –Stanisławowi. Lata 20. XX wieku przynoszą kolejną modernizację majątku. Ówczesny właściciel rozbudował folwark, wyposażył w gorzelnię, młyn parowy, cegielnię i elektrownię, a także założył dobrze prosperujące gospodarstwo rybne, hodowlane i rolne. Z uwagi na zniszczenia powojenne, w latach 1921-28 pałac został przebudowany a jego wnętrza unowocześnione (wykonawcami prac remontowo-budowlanymi był Kazimierz Skórkiewicz i Romuald Gutt). Stanisław Różyczka de Rosenwerth był wybitnym działaczem społeczno-gospodarczym południowego Podlasia. Zainicjował on między innymi powstanie Podlaskiej Wytwórni Samolotów, w której był jednym z udziałowców i konstruktorów.

Pałac w okresie powojennym[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1939 majątek cieleśnicki zajęły wojska radzieckie, a następnie niemieckie. Rodzina Różyczka de Rosenwerth zamieszkiwał Pałac do 1945 roku, później dobra cieleśnickie przeszły na własność Skarbu Państwa Polskiego. W latach 1946-1950 w pałacu funkcjonował Dom Pracy Twórczej pod kierownictwem profesora Lecha Niemojewskiego z Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. W latach 60 XX wieku pałac stał się własnością Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Cieleśnicy i mieściła się tam sala kinowa, klubokawiarnia i ośrodek zdrowia.

Opis architektoniczny[edytuj | edytuj kod]

Pałac zbudowany jest na rzucie prostokąta, frontem zwrócony na zachód. Układ wnętrz jest dwutraktowy, z okrągłym holem na osi i przylegającą doń od północy klatką schodową. W elewacji frontowej znajduje się wgłębiony portyk z dwiema parami kolumn, zwieńczony attyką z fryzem o motywach wazonu i antytetycznie ustawionych gryfów, rogów obfitości i wici akantu. W portyku zbudowano szerokie przeszklone drzwi a w drugiej kondygnacji duże zamknięte półkoliście okno.

Park krajobrazowy[edytuj | edytuj kod]

Cieleśnica to nie tylko pałac, ale również sieć zabudowań przypałacowych połączona z parkiem krajobrazowym i zbiornikiem wodnym. Park krajobrazowy został założony w 1810 r. przez Andrzeja Serwińskiego a zaaranżowano go w stylu angielskim. Tworzą go pomnikowe jesiony, sosny czarne, dęby, rzadkie drzewa i krzewy, na jego terenie znajduje się także system wodny ze stawem i sadzawkami. Ponadto, w skład zespołu pałacowego wchodzi klasycystyczna oranżeria z II ćw. XIX w., która w tej chwili poddana jest renowacji. Jest to obiekt murowany z cegły, otynkowany, na rzucie wydłużonego sześciokąta, z przybudówką od północy.

Legenda[edytuj | edytuj kod]

Z pałacem wiąże się również pewna legenda. W Tygodniku Ilustrowanym z roku 1878 (nr 108) Oskar Kolberg, znany polski etnograf, folklorysta i kompozytor, pisał, że na łąkach Cieleśnicy, pod borem zwanym Hołobud, znajdował się staw i wybudowana na wyspie cerkiew. Pewnego razu podczas uroczystości weselnej cerkiew ta zapadła się pod ziemię wraz z panem młodym i gośćmi weselnymi. Przy stawie tym, za czasów Kolberga, rosła ogromna, stara topola nadbużańska, zwana Sokor. Na niej to według legendy co noc siadał biały gołąb i gruchał żałośnie - miała to być dusza panny młodej. Po dzień dzisiejszy wśród starszych mieszkańców okolicy krąży legenda, że w niedzielne popołudnie nad stawem można usłyszeć dzwony zapadłej pod ziemię cerkwi.

Przywrócenie dawnej świetności[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku Pałac nabyli państwo Barbara i Dariusz Chwesiukowie , właściciele firmy BIALCON i rozpoczęli projekt adaptacji zespołu pałacowo-parkowego Cieleśnica na obiekt hotelarsko-gastronomiczny o wysokim standardzie. Nowym właścicielom zależy na tym, aby w jak największym stopniu zachować formę budynku z lat dwudziestych XX wieku oraz powrócić do niezwykle bogatej historii tego miejsca. Pałac Cieleśnica będzie służył nie tylko jako obiekt hotelarski, ale również jako ośrodek życia kulturalnego regionu. W Pałacu swoje miejsce znajdzie biblioteka, sala kinowa, w której odbywać się będą projekcje kina przedwojennego i artystycznego oraz sala klubowa, w której planowana jest organizacja koncertów i czasowych wystaw sztuki. Właściciele mają również w planach wspomaganie lokalnego rzemiosła, między innymi poprzez organizację różnorodnych warsztatów i szkoleń w wielu dziedzinach rzemiosła, również tych rzadkich i odrobinę zapomnianych. Otwarcie pałacu nastąpiło w lecie 2013[1].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]