Ciemiężyk białokwiatowy
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Ciemiężyk białokwiatowy | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | goryczkowce |
| Rodzina | toinowate |
| Rodzaj | ciemiężyk |
| Gatunek | ciemiężyk białokwiatowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Vincetoxicum hirudinaria Medik Hist. & Commentat. Acad. Elect. Sci. Theod.-Palat. 6:404. 1790 |
|
| Synonimy | |
|
Asclepias vincetoxicum L., |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Ciemiężyk białokwiatowy (Vincetoxicum hirundinaria Medik.) – gatunek rośliny z rodziny toinowatych (Apocynaceae). Występuje w Europie Południowej, Środkowej i Wschodniej, w Afryce Północnej (Algieria, Maroko), w Turcji i na Kaukazie[2]. W Polsce jest dość pospolity na niżu i w niższych położeniach górskich.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Łodyga
- Prosta, wzniesiona, słabo się rozgałęziająca się, o wysokości do 60 cm.
- Liście
- O różnym kształcie, od jajowatych (dolnych) przez jajowatolancetowate (środkowe) do lancetowatych (górne). Są krótkoogonkowe, zaostrzone, za młodu owłosione na spodniej stronie.
- Kwiaty
- Niewielkie, białe, skupione w podbaldachy, pojawiają się na szczytach łodyg oraz w kątach górnych liści. Mają symetrię promienistą, 5-dzielny kielich, lejkowato-kółkową koronę o zielonawej nasadzie i tępych łatkach. 5 pręcików zrasta się z 5-kątną szczytową częścią szyjki słupka, tworząc prętosłup. Są to kwiaty paściowe, zbudowane w ten sposób, aby przytrzymać owada za odnóża lub aparat gębowy i zmusić do zebrania pyłku[3]. Kwitną od maja do lipca.
Biologia i ekologia [edytuj]
Bylina, hemikryptofit. Siedlisko: suche lasy sosnowe, wzgórza, skały. Występuje przeważnie na glebach piaszczystych i kamienistych. Roślina trująca:
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina lecznicza
- Surowiec: kłącze i korzenie (Radix Vincetoxici). Zawierają m.in.: glikozyd winetoksynę (asklepiadyna), olejek eteryczny, saponiny, śluz, cukry.
- Działanie i zastosowanie: napotne, moczopędne, przeczyszczające i ogólnie tonizujące. Ciemiężyk jest rośliną o silnie trującym działaniu, dlatego pod żadnym pozorem nie wolno leczyć się nim bez zgody lekarza. Najpopularniejszą postacią leku jest odwar z kłącza (1 łyżeczkę rozdrobnionego suszu zalać 1 szklanką wody i gotować pod przykryciem przez 3 – 5 minut od zawrzenia, przecedzić i pić w razie potrzeby 2 – 3 razy dziennie po 1/4 szklanki).
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
- ↑ Szweykowska A., Szweykowski J. (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 444. ISBN 8321413056.
Bibliografia [edytuj]
- Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
