Cieszków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cieszków
Herb
Herb Cieszkowa
Fragment rynku
Fragment rynku
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat milicki
Gmina Cieszków
Liczba ludności (2006) 2000
Strefa numeracyjna (+48) 71
Kod pocztowy 56-330
SIMC 0873188
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Cieszków
Cieszków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cieszków
Cieszków
Ziemia 51°37′48″N 17°21′24″E/51,630000 17,356667Na mapach: 51°37′48″N 17°21′24″E/51,630000 17,356667
Strona internetowa miejscowości

Cieszków (dawniej Frejno, niem. Freyhan), – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Cieszków.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego, obecnie jest siedzibą gminy Cieszków w województwie dolnośląskim.

W Cieszkowie działa klub piłkarski "Pogoń" Cieszków oraz sekcja zapasów UKS Olimpia Cieszków w talach 70. istniejąca jako Plon Cieszków - przeniesiona z Sulmierzyc.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Z roku 1280 pochodzą zapiski wzmiankujące istnienie kasztelu w Cieszkowie. Miasto założył tu w 1489 r. Wilhelm Moschke, była tu osada targowa i ośrodek zarządzania jego dobrami. W wieku XVI własność von Maltzanów z Milicza, w następnym stuleciu została tu utworzona ordynacja (1628 r.), a następnie klucz (1656) cesarski. Po śmierci w 1715 r. Wilhelma von Maltzan własność odziedziczyła wdowa po nim, Renata Beata von Novack, a za pośrednictwem R. B. v. Novack jej drugi mąż, hrabia Erazm Ulryk von Geist und Hagen, a po nim Gerhard Wilhelm von Strattma, który sprzedał dobra w 1725 r. marsz. hr. Jakubowi Flemmingowi. Po śmierci Flemminga wdowa po nim Tekla de domo Radziwiłłówna sprzedała Cieszków w 1745 r. Katarzynie Sapieżynie primo voto Sapieha, secundo voto von Lilienhoff[1]. Po jej śmierci w 1779 r. Cieszków sprzedany został hrabiemu von Sandretzky'emu, który następnie sprzedał go Zedlitzom.

Pożar strawił Cieszków w 1826 r. wraz z pałacem (z początku XVIII wieku), w którym mieszkała Katarzyna z Sapiehów. Pałac ten nie został nigdy odbudowany, ale do czasów współczesnych zachowały się pozostałości złożenia pałacowo-ogrodowego wokół jego ruin. Cieszków w 1828 był już własnością Maurycego von Teichmanna; prawa miejskie utracił przed rokiem 1841, zachował jednak status centrum zarządzania ordynacją oraz ośrodka targowego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[2]:

  • miasto - układ urbanistyczny, z XIII w., XVIII-XX w.
  • kościół par. pw. Wniebowzięcia NMP, barokoworokokowy, bogato zdobiony, wzniesiony w II połowie XVIII wieku; budowę rozpoczęto w 1753 r. z inicjatywy i na koszt Katarzyny Sapiehy, ale nie jest znany rok ukończenia budowy; na miejscu rozebranego w 1749 r. drewnianego kościoła, który stanął tu na koszt Jakuba Flemminga po rozbiórce w 1728 r. jeszcze starszego kościoła dworskiego. W podziemiach kościoła spoczywają zabalsamowane zwłoki fundatorki[3] oraz jej córki.

Osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez wieś przebiega droga krajowa:

Oleśnica - Cieszków - Krotoszyn - Jarocin - Gniezno

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czesław Cetwiński, Zabytki architektury w województwie wrocławskim, Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, 1987
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, Seria Nowa (tom IV, zeszyt 3), Województwo wrocławskie (pod red. Jakuba Pokory i Mieczysława Zlata, opracowanie autorskie – Jan Wrabec); Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1997, ISBN 83-85938-07-9, str. 12-19.

Przypisy

  1. Pomimo małżeństwa z von Lilienhoffem do końca życia posługiwała się nazwiskiem Sapieha.
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 18.9.2012]. s. 123.
  3. W "Katalogu zabytków" J. Pokory, M. Zlata i J. Wrabeca podano na stronie 14, że pochowana tam została w 1770 r., co wobec faktu, że Katarzyna Agnieszka Ludwika Sapieha zmarła dopiero dziewięć lat później wydaje się pomyłką w druku.