Ciguatera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Struktura chemiczna ciguatoksyny CTX1B

Ciguaterazatrucie toksynami morskimi, zwanymi ciguatoksynami, przebiegające najczęściej pod postacią objawów zatrucia pokarmowego, których bezpośrednią przyczyną jest spożycie ryb.

Pierwotnym źródłem toksyn są algi z gatunku Gambierdiscus toxicus[1], które są początkowym ogniwem łańcucha pokarmowego wielu mórz tropikalnych. W kolejnych ogniwach łańcucha pokarmowego następuje progresywna kumulacja toksyn i wśród dużych, drapieżnych gatunków stężenie toksyny może osiągnąć poziom toksyczny dla człowieka. Objawy choroby opisano po spożyciu wielu ryb, takich jak pstrąg, łosoś, makrela, barrakuda, granik wielki, perka marmurkowa, niektóre murenowate, choć występowanie toksyn opisano w sumie u około 400 gatunków ryb regionów tropikalnych i subtropikalnych, a także u hodowlanych łososi. Szczególnie częste przypadki występowania toksyny stwierdzono w tropikalnych rejonach Pacyfiku, północnej Australii i na Karaibach

Objawy pojawiają się około 30 minut po spożyciu skażonego mięsa (ciguatoksyny są oporne na temperaturę i gotowanie nie zmniejsza ryzyka zatrucia) i rozpoczynają się gwałtowną biegunką, wymiotami i bólami brzucha. W miarę trwania objawów dołączają kolejne objawy, takie jak bóle mięśni, zawroty głowy, nadmierna potliwość, stany lękowe, paradoksalne obniżenie temperatury ciała, drętwienie ust i palców, ataksja, halucynacje. Charakterystycznym objawem jest też uczucie palenia przy kontakcie z zimnym przedmiotem. W niektórych przypadkach nasilenie objawów neurologicznych doprowadza do paraliżu i zgonu.

Objawy zatrucia mogą utrzymywać się kilka tygodni, ale opisywano także przypadki trwania objawów przez 20 lat[2]. W przypadkach przewlekłych objawy zatrucia mogą przebiegać podobnie do stwardnienia rozsianego.

Nie ma skutecznego antidotum na ciguatoksyny. Obwiązuje więc leczenie objawowe, polegające na wyrównywaniu stwierdzanych zaburzeń. W leczeniu stosowany był również mannitol, ale ostatnie kontrolowane badania nie potwierdzają jego skuteczności[3] . W przypadku dolegliwości neurologicznych skuteczna bywa amitryptylina. Nawet u osób, które już nie mają objawów klinicznych, spożycie niektórych pokarmów, takich jak orzechy, kurczak, jajka, alkohol czy ponowne zjedzenie ryb może powodować nawrót dolegliwości[4].

Profilaktyka sprowadza się do unikania większych ryb (ponad 3 kilogramy) pochodzących z mórz tropikalnych. Należy również pamiętać, że ani gotowanie, ani mrożenie nie unieczynnia toksyny.

Przypisy

  1. Harmul Algal Blooms. Strona CDC
  2. Foodborne Pathogenic Microorganisms.Ciguatera. Strona FDA
  3. 1 Schnorf H, Taurarii M, Cundy T (2002). "Ciguatera fish poisoning: a double-blind randomized trial of mannitol therapy". Neurology 58 (6): 873-80. PMID 11914401.
  4. Ciguatera fish poisoning

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.