Cinquecento (historia sztuki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy historii sztuki. Zobacz też: Fiat Cinquecento.

Cinquecento – okres w historii sztuki renesansu włoskiego przypadający na XVI wiek; nazwa związana z rokiem 1500, będącym początkiem cinquecenta.

Historyk Giorgio Vasari stwierdził, że w wieku XVI artyści renesansowi osiągnęli doskonałość - dorównali artystom starożytnym. Sztuka tego okresu stanowiła połączenie antyku greckiego, rzymskiego oraz sztuki włoskiej; odchodziła od naśladowania wzorców bizantyjskich i gotyckich. To właśnie na ten okres przypada świetność tzw. "wielkiej trójki" renesansu (Leonardo da Vinci, Michelangelo di Ludovico Buonarroti i Rafael Santi).

Ośrodki[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszymi ośrodkami sztuki tego czasu były Rzym i Wenecja. W Rzymie działali Michał Anioł i Rafael. Szczególną rolę dla kultury odgrywał Mediolan, gdzie tworzył Leonardo. Jego dzieła wpłynęły także na szkołę rzymską. Duże znaczenie miała również Parma, ze względu na twórczość Correggia i Parmegianina. Na początku stulecia Florencja utrzymywała się jeszcze na wysokiej pozycji, gdyż tam właśnie rywalizowali Michał Anioł z Leonardem, a Rafael rozpoczynał swoją karierę. Jednak to Rzym stał się centrum artystycznym i tam właśnie sztuka włoska osiągnęła, wg Vasariego, apogeum.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Uwaga twórców skoncentrowana była głównie na ciele ludzkim, szczególnie na akcie. Proporcje ciała w dziełach sztuki były bardziej masywne niż w poprzednim stuleciu, a pozy i ruch bardziej skomplikowane. Postaci przedstawiane były w antycznych szatach, a strój współczesny pojawiał się jedynie na portretach. Wyjątek od tej reguły stanowiła Wenecja, gdzie postaci biblijne i mitologiczne wyobrażane były w szatach weneckich. W kompozycji dzieła artyści stawiają sobie za cel jej prostotę i czytelność. Z tego powodu komponowano w oparciu o symetrię osiową czy też wpisywano grupy figur w kształt trójkąta lub koła.

Artyści włoscy w czasach cinquecenta kształcili się studiując anatomię, ruch i rzeźby antyczne. Postaci ludzkie rysowano najpierw w akcie, a potem "odziewano" w szaty. Czasem zaczynano od konstrukcji samego szkieletu, który potem oblekano ciałem. Rysowano według rzeźb, odlewów, a także żywych modeli.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maria Rzepińska, Malarstwo Cinquecenta, Wyd. Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1978.