Ciołek (herb szlachecki)
| Ciołek | |
 |
|
| Alternatywne nazwy | Biała, Taurus, Thaurus, Vitulus |
| Pierwsze wzmianki | 1279,1385 (pieczęć), 1401 (zapis) |
| Herbowni |
Razem 185 nazwisk
|
| Miasta | Trzcianka |
| Gminy | |
Ciołek (Biała, Taurus, Thaurus, Vitulus) – polski herb szlachecki.
Spis treści |
[edytuj] Opis herbu
W polu srebrnym ciołek stojący czerwony. W klejnocie pół ciołka wspiętego.
[edytuj] Najwcześniejsze wzmianki
Najwcześniejsze użycie heraldycznego Ciołka, nie związane jednakże z nazwą heraldycznego rodu Ciołek, na ternach Polski zostało znalezione na Śląsku na pieczęci Henryka z Wizengurga (Henricus de Wisenburgh) pochodzącej z 1279 r [1]. Obszerna dyskusja nad uznaniem Henryka z Wizenburga za protoplastę heraldycznego rodu Ciołków na terenie Polski została przeprowadzona przez Jardetzky’ego [2] (zamerykanizowane nazwisko Żardecki należące do heraldycznego rodu Ciołków).
Najwcześniejszy dokument odnoszący się do herbu Ciołek został wydany przez komesa (hrabiego) - comes Thomas dictus Ciołek heres ville do Bogucicz pochodzący z 14 lutego 1325 r i potwierdzonego tego samego dnia przez króla Władysława Łokietka (Wladislaus dej gracja Rex polonie) w Chęcinach. [3].
Jednym z najstarszych potwierdzonych zapisów jest wizerunek pieczętny z roku 1385 i 1401[4].
Dobrze udokumentowanym wizerunkiem reprezentującym herb Ciołka jest związany z wykorzystaniem pieczęci i nazwy Ciołek przez Stanisława z Brezecza (Stanislaus de Brezecz) na dokumentach Uni Horodelskiej z 2 października 1413 r [5]. Z tego samego okresu pochodzi herb z modlitewnika Stanisława Ciołka, biskupa Poznania, datowanego na 1430 r [6].
[edytuj] Herbowni
Najpełniejszą listę herbownych stworzył Tadeusz Gajl w Herbarzu polskim od średniowiecza do XX wieku z 2007 roku. Lista zawiera 185 nazwisk[7].
Aksamitowski, Bielański, Bielawski, Bieliński, Borkowski, Brzeski, Bzicki, Cetys, Chabdziński, Chądzeński, Chądzyński, Chebdziński, Chędziński, Chodźko, Chudzewski, Cichoborski, Cielątko, Ciołek, Ciołkiewicz, Ciołkowicz, Ciszkiewicz, Czarnołoski, Czarnołuski, Czuszułowicz, Dobroniecki, Dobrynicki, Dobryniecki, Dobrzyniecki, Dobszewicz, Drzewicki, Drzewiecki, Dulewicz, Ewil, Ewild, Eynild, Fiebron, Fyebron, Gałajski, Gawianowski, Gerłachowski, Gierlachowski, Gierłach, Gierłachowski, Głuski, Głuszewicz, Głuszkiewicz, Głuszkowicz, Gnoiński, Gnojeński, Gorczyczewski, Goryszewski, Gościejewski, Gościejowski, Górecki, Gułowski, Gumkowski, Gutanowski, Gutowski, Hutowicz, Jarogoszka, Jarosławski, Jasiewski, Jaszewski, Jazgarski, Jazgarzewski, Jazgorzewski, Jeżowski, Kabat, Kajsza, Kaliski, Kalisz, Kędzierzawski, Klausgielowicz, Klawsgiełowicz, Kodziewicz, Komarowicz, Komarowski, Komorowski, Konarzewski, Kopowski, Korwecki, Korycki, Kossowski, Koszewski, Koszowski, Koszyłowicz, Kromolicki, Krzytowicz, Kuczyński, Leżański, Leżeński, Leżyński, Lipowiec, Lipowiecki, Lipowski, Maciejewski, Maciejowski, Malinowski, Mączewski, Michajłowicz, Mielecki, Milecki, Mielęcki, Milęcki, Modliszewski, Mordas, Mosiński, Muświc, Nowosza, Orzechowski, Osiemborowski, Ostrołęcki, Ostrowski, Oszczepalski, Pawłowski, Pijanowski, Pilecki, Piotrowski, Podfilipski, Podrzecki, Podstolski, Poniatowski, Poświński, Powiełowski, Powsiński, Powsłowski, Poznański, Pożarzyński, Pusłowski, Rachowski, Regulski, Rodewicz, Rogewicz, Roszewski, Roszczewski, Rożniszewski, Rusiński, Sablicki, Sadurski, Siekierka, Siekierko, Snarski, Sobieński, Sobol, Starski, Szablicki, Szadurski, Świderski, Świrski, Tarnowski, Tetewczyński, Wigand, Winkszna, Winkszno, Wiszniowski, Wiśniewski, Witelius, Włost, Włostowski, Wolczyński, Wołczyński, Woźnicki, Wrzescz, Wrzeszcz, Wrzeszczowski, Wyleziński, Zabowicz, Zakrzewski, Zaleski, Zalęcki, Załęcki, Zardecki, Zelechowski, Zielechowski, Zielichowski, Zieliński, Zozulski, Zuliński, Żardecki, Żelechowski, Żeleński, Żelichowski, Żeliński, Żuliński, Żyliński
[edytuj] Znani herbowni
- Stanisław Ciołek, biskup (1382-1437)
- Stanisław August Poniatowski, król Polski (1732-1798)
- Tadeusz Boy-Żeleński, pisarz (1874-1941)
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Herb Ciołek w serwisie Genealogia dynastyczna
- Herb Ciołek i lista nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla
Przypisy
- ↑ Pfotenhauer P. Die Schlesischen Siegel 1250 bis 1300, Breslau. T.B. II #16
- ↑ Oleg Jardetzky: The Ciolek of Poland. Graz/Austria: Akademische Druck-u. Verlagsanstalt, 1992, s. 244. ISBN 3-201-01583-0.
- ↑ Codex diplomaticus Cathedralis ad s. Venceslaum Ecclesiae Cracoviensis #134 et #135 (Autentyczność tego dokumentu nie budzi zastrzeżeń, lecz niefortunnie pieczęć z pierwszego dokumentu zaginęła i nie jest pewne czy komes Thomas – potwierdzony Ciołek – złożył pieczęć Ciołka).
- ↑ Alfred Znamierowski: Herbarz rodowy. Warszawa: Świat Książki, 2004, s. 96. ISBN 83-7391-166-9.
- ↑ (wg) Trillmich W. (ed.) 1962. Thietmari Merseburgensis Episcopi Chronicon VI:91.
- ↑ Archiwum diecezji Gnieznieńskiej #92
- ↑ Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007, s. 406-539. ISBN 978-83-60597-10-1.
|
|
 |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|||||
|
|||||||||||||||||||||||
