Ciotka Julia i skryba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ciotka Julia i skryba
La tía Julia y el escribidor
Autor Mario Vargas Llosa
Język hiszpański
Data I wyd. 1977
Typ utworu powieść
Data I wyd. polskiego 1983
Pierwszy wydawca polski Wydawnictwo Literackie
Przekład Danuta Rycerz
poprzednia
Pantaleon i wizytantki
następna
Wojna końca świata

Ciotka Julia i skryba (hiszp. La tía Julia y el escribidor) – powieść peruwiańskiego pisarza Mario Vargasa Llosy. Została wydana w roku 1977 w Hiszpanii przez Editorial Seix Barral.

W Polsce pierwsze wydanie ukazało się w roku 1983 nakładem Wydawnictwa Literackiego, zaś wznowienie ukazało się w 1997 (Rebis). Autorką przekładu jest Danuta Rycerz.

W roku 1990 Jon Amiel przeniósł powieść na ekran. Film pod tym samym tytułem miał premierę dnia 26 października 1990[1]. W główne postacie wcielili się Barbara Hershey, Keanu Reeves i Peter Falk. Tyle, że rzecz w owym filmie działa się w USA i w czasach bardziej współczesnych. W oczach wielu miłośników Vargasa Llosy film nie zasługuje na uwagę, gdyż zatracił pierwotne walory książki.

Głównym bohaterem książki jest 18-letni student prawa Mario Varguitas, który pracuje jako dyrektor informacji w Radiu Panamerykańskim w Limie. Cały jego personel składa się z jednego pomocnika imieniem Pascual, który przygotowuje rzeczone dzienniki informacyjne. Mario musi go ustawicznie pilnować, gdyż kiedy tylko spuści Pascuala z oczu, dzienniki roją się od wypadków, katastrof i przestępstw, w których ten się lubuje. Mario jest zdecydowany w przyszłości zostać pisarzem. Radio, w którym pracuje, należy do ojca i syna Gennarów.

W tym czasie Mario poznaje swoją daleką ciotkę, która jeszcze niedawno (to znaczy do chwili swego rozwodu) mieszkała w Boliwii. Julia, bo tak ma na imię, jest od niego znacznie starsza i ma 32 lata. Mario z czasem zakochuje się w niej, choć wie, że miłość ta nie ma szans na akceptację przez rodzinę.

Drugim wątkiem powieści jest znajomość ze sprowadzonym (również z Boliwii) autorem radiowych słuchowisk, niejakim Pedrem Camachem (tytułowy Skryba). Pedro pisze popularne powieści radiowe, które z powodzeniem można byłoby określić mianem telenowel, gdyby nie to, że ukazują się w radiu, a nie telewizji. Generalnie powieść tworzy szeroki obraz życia w Limie w okresie owych radiowych oper mydlanych i młodości Vargasa Llosy. Sam Vargas Llosa nie ukrywał, że jego ideałem powieści jest, używając jego słów, "powieść totalna" (jak Rozmowa w Katedrze). Według krytyka Jerzego Kühna, który umieścił posłowie na końcu książki, Ciotka... jest dziełem Llosy najbliższym tego ideału (choć nie w skali całego społeczeństwa, jak w Katedrze, ale mniejszym), mimo że, jest eksperymentem formalnym.

Historia Maria, ciotki i skryby jest ściśle oparta na autentycznych losach autora, który ożenił się, będąc w podobnym do swego bohatera wieku, z również starszą daleką ciotką Julią Urquidi Illanes, oraz też pracował jako autor skryptów radiowych. Wszelkie wątpliwości winna rozwiać dedykacja:

Julii Urquidi Illanes, której tyle zawdzięczamy - ja i ta powieść.

Julia Urquidi Illanes wydała książkę Lo que Varguitas no dijo z własną wersją zdarzeń, opisanych przez Vargasa Llosę[2].

Przypisy

  1. Mario Vargas Llosa: Ciotka Julia i skryba (pol.). [dostęp 11 czerwca 2009].
  2. Mario Vargas Llosa - życiorys (pol.). [dostęp 11 czerwca 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]