Cirque du Soleil

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cirque du Soleil
Cirque du Soleil
Namiot Cirque du Soleil - jedna z form prezentowania spektakli
Założyciel(e) Guy Laliberté, Gilles Ste-Croix, Daniel Gauthier
Data założenia 1984
Siedziba Montreal, Quebec, Kanada
Prezes Daniel Lamarre, Guy Laliberté
Dyrektor Daniel Lamarre (dyrektor generalny)
Branża rozrywka
Zatrudnienie 5,020
brak współrzędnych
[www.cirquedusoleil.com Strona internetowa]


Cirque du Soleil (z fr. Cyrk Słońca) – kanadyjska firma rozrywkowa określająca się jako „niezwykłe połączenie sztuki cyrkowej i ulicznej”. Założona w Baie-Saint-Paul w 1984 przez byłych artystów ulicznych: Guya Laliberté i Gilles'a Ste-Croix[1].

Tuż po utworzeniu w 1980 artyści występowali pod nazwą Les Echassiers, jeżdżąc po Quebecu. Ich początkowe problemy finansowe zniknęły w 1983, gdy otrzymali dotację rządową od Canada Council for the Arts w ramach obchodów 450. rocznicy odkrycia Kanady przez Jacques'a Cartiera[2]. Tournée Le Grand Tour du Cirque du Soleil odniosło sukces w 1984 i po zapewnieniu dotacji na kolejny rok Laliberte zatrudnił Guya Carona z Narodowej Szkoły Cyrkowej, aby stworzyć cyrk z prawdziwego zdarzenia. Teatralność, koncentracja na artystach i brak występów zwierząt pozwalają określić Cirque du Soleil jako cyrk współczesny (nouveau cirque)[3].

Każdy pokaz w Cirque du Soleil stanowi syntezę stylów cyrkowych z całego świata mających własną fabułę i temat. W trakcie przedstawienia muzyka jest wykonywana na żywo i sami artyści (a nie personel techniczny) zmieniają dekoracje. Po sukcesach i porażkach finansowych w późnych latach 80. Franco Dragone wyreżyserował spektakl Nouvelle Experience, który nie tylko uczynił Cirque du Soleil rentownym w 1990, ale też pozwolił na stworzenie nowych przedstawień[4].

Od początku lat 90. Cirque du Soleil rozrastał się bardzo szybko. Powiększył swój repertuar z jednego do dziewiętnastu spektakli wystawianych obecnie w ponad 271 miastach na każdym kontynencie z wyjątkiem Antarktydy. Przy tworzeniu widowisk pracuje około 4000 osób z ponad 40 krajów, a zyski przekraczają 810 milionów dolarów rocznie[5][6].

Liczne stacjonarne spektakle w Las Vegas Strip przyciągają co wieczór ponad 9000 osób, co stanowi 5% turystów odwiedzających miasto, a liczba widzów, którzy wzięli udział w widowisku Cirque du Soleil na całym świecie przekroczyła 90 milionów[6]. W 2000 Laliberte wykupił firmę Gauthier i, posiadając 95% udziałów, kontynuował rozwój marki[7]. W 2008 podzielił 20% swoich akcji po równo między dwie grupy inwestycyjne: Istithmar World i Nakheel z Dubaju, aby zdobyć środki na dalszą realizację celów firmy. We współpracy z tymi dwiema grupami Cirque du Soleil zamierzał stworzyć w Zjednoczonych Emiratach Arabskich stałe przedstawienie w reżyserii Guya Carona (Dralion) i Michaela Curry'ego[8]. Jednakże finansowe problemy Dubaju w 2010, spowodowane recesją z 2008, zmusiły Laliberte do tymczasowego odłożenia projektu w czasie[9] i skłoniły do poszukiwania innych partnerów finansowych mogących zapewnić środki do realizacji przyszłych planów cyrku, nawet za cenę sprzedaży kolejnych 10% udziałów[9]. Obecnie trwają prace nad kilkoma spektaklami w różnych częściach świata, linią ubrań dla kobiet, oraz pertraktacje z telewizją. Rozważane jest także wejście na takie rynki jak gabinety spa, restauracje i kluby nocne[10]. Cirque du Soleil organizuje także każdego roku kilka prywatnych firmowych wydarzeń (dotychczasowi klienci to m.in. rodzina królewska z Dubaju i Super Bowl 2007)[11].

Widowiska Cirque du Soleil otrzymały wiele nagród i wyróżnień, w tym: nagrodę Bambi w 1997, Rose d'Or w 1989, nagrodę Drama Desk w 1991 i 1998, trzy nagrody Gemini, cztery Primetime Emmy[12]oraz gwiazdę na Hollywoodzkiej Alei Sławy[13].

Przedstawienia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa spektaklu Premiera Miejsce prezentacji Forma prezentacji Status
Le Grand Tour du Cirque du Soleil 1984.06.16 Tournée Pod namiotem link= alt=N zakończone
La Magie Continue 1986.04.20 Tournée Pod namiotem link= alt=N zakończone
Le Cirque Réinventé 1987.05.07 Tournée Pod namiotem link= alt=N zakończone
Nouvelle Expérience 1990.05.08 Tournée Pod namiotem link= alt=N zakończone
Saltimbanco 1992.04.23 Tournée Pod namiotem (1992 - 2006)
Na halach sportowych (2007 - 2012)
link= alt=N zakończone
Fascination 1992.05.22 Tournée Na halach sportowych link= alt=N zakończone
Mystère 1993.12.25 Treasure Island Hotel and Casino Treasure Island, Las Vegas Stacjonarne link= alt=T wystawiane
Alegría 1994.04.21 Tournée Pod namiotem (1994 - 2009)
Na halach sportowych (2009 - 2013)
link= alt=N zakończone
Quidam 1996.04.23 Tournée Pod namiotem (1996 - 2010)
Na halach sportowych (od 2010)
link= alt=T wystawiane
O 1998.10.15 Bellagio (resort and casino)Bellagio, Las Vegas Stacjonarne link= alt=T wystawiane
La Nouba 1998.12.23 Downtown Disney (Walt Disney World), Lake Buena Vista, Florida Stacjonarne link= alt=T wystawiane
Dralion 1999.04.22 Tournée Pod namiotem (1999 - 2010)
Na halach sportowych (od 2010)
link= alt=T wystawiane
Varekai 2002.04.22 Tournée Pod namiotem (2002 - 2013)
Na halach sportowych (od 2013)
link= alt=T wystawiane
Zumanity 2003.07.31 New York-New York Hotel and Casino, Las Vegas Strip Stacjonarne link= alt=T wystawiane
2005.02.03 MGM Grand Las Vegas, Las Vegas Stacjonarne link= alt=T wystawiane
Corteo 2005.04.21 Tournée Pod namiotem (od 2005) link= alt=T wystawiane
Delirium 2006.01.26 Tournée Na halach sportowych link= alt=N zakończone
Love 2006.06.02 The Mirage, Las Vegas Stacjonarne link= alt=T wystawiane
Koozå 2007.04.19 Tournée Pod namiotem (od 2007) link= alt=T wystawiane
Wintuk 2007.11.01 Madison Square Garden, New York City Na halach sportowych (sezonowo) link= alt=N zakończone
Zaia 2008.07.26 The Venetian Macao, Macau Stacjonarne link= alt=N zakończone
Zed 2008.08.15 Tokyo Disney Resort, Tokyo, Japan Stacjonarne link= alt=N zakończone
Criss Angel Believe 2008.09.26 Luxor Las Vegas, Las Vegas Stacjonarne link= alt=T wystawiane
Ovo 2009.04.23 Tournée Pod namiotem (od 2009) link= alt=T wystawiane
Banana Shpeel 2009.11.19 Tournée Na halach sportowych link= alt=N zakończone
Viva Elvis 2009.12.16 Aria Resort and Casino, Las Vegas Stacjonarne link= alt=N zakończone
Totem 2010.04.22 Tournée Pod namiotem (od 2010) link= alt=T wystawiane
Zarkana 2011.06.29 Aria Resort and Casino, Las Vegas Na halach sportowych (2011 - 2012)
Stacjonarne (od 2012)
link= alt=T wystawiane
Iris 2011.09.25 Dolby Theatre, Los Angeles Stacjonarne link= alt=N zakończone
Michael Jackson: The Immortal World Tour 2011.10.02 Tournée Na halach sportowych link= alt=N zakończone
Amaluna 2012.04.19 Tournée Pod namiotem (od 2012) link= alt=T wystawiane
Michael Jackson: One 2013.05.23 Mandalay Bay Resort and Casino, Las Vegas Stacjonarne link= alt=T wystawiane
Kurios: Cabinet of Curiosities 2014.04.24 Tournée Pod namiotem (od 2014) link= alt=T wystawiane
JOYÁ 2014.11.08 Riviera Maya, Meksyk Stacjonarne link= alt=T wystawiane

Występy Cirque du Soleil w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Biały namiot, pod którym odbywają się przedstawienia w Europie. Pod jego sztambertem Polacy mogli podziwiać produkcję "Koozå".

Cirque du Soleil odwiedził Polskę czterokrotnie, grając spektakle:

- "Saltimbanco" - Gdańsk (Ergo Arena) od 19 do 22 stycznia 2012[14],

- "Alegria" - Gdańsk (Ergo Arena) od 31 lipca do 4 sierpnia 2013[14],

- "Dralion" - Wrocław (Hala Stulecia) od 3 do 6 kwietnia 2014[14],

- "Koozå" - Warszawa (Błonia Stadionu Narodowego) od 19 września do 19 października 2014[15].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Scena przedstawienia "Delirium"
Namiot Cirque du Soleil
Scena na której prezentowany jest spektakl "Quidam"
ROK TYTUŁ INFORMACJE DODATKOWE
1986 La Magie Continue Film upamiętniający produkcję "La Magie Continue" (spektakl)
1989 Le Cirque Réinventé Film upamiętniający produkcję "Le Cirque Réinventé" (spektakl)
1991 Quel Cirque Film upamiętniający tworzenie produkcji "Nouvelle Expérience"
1991 Nouvelle Expérience Film upamiętniający produkcję "Nouvelle Expérience" (spektakl)
1992 Saltimbanco's Diary Film upamiętniający tworzenie produkcji "Saltimbanco"
1994 Saltimbanco Film upamiętniający produkcję "Saltimbanco" (spektakl)
1994 A Baroque Odyssey Retrospekcja jubileuszu 10-lecia
1994 The Truth of Illusion Film upamiętniający tworzenie produkcji "Alegria"
1996 Full Circle: The Making of Quidam Kulisy produkcji "Quidam"
1999 Quidam Film upamiętniający produkcję "Quidam" (spektakl)
1999 Alegría, the Film Adaptacja filmowa w reżyserii Franco Dragone, Film został oparty na tournée spektaklu
1999 In the Heart of Dralion Film ukazujący kulisy spektaklu "Dralion"
2000 Journey of Man Kompilacja numerów ze spektakli "Quidam" i "Mystere". Film nagrany w szerokim formacie, prezentowany w kinach IMAX
2000 Inside La Nouba: From Conception to Perception Film dokumentalny o produkcji "La Nouba"
2000 Dralion Film upamiętniający produkcję "Dralion" (spektakl)
2001 Alegria Film upamiętniający produkcję "Alegria" (spektakl)
2002 Varekai Film upamiętniający produkcję "Varekai" (spektakl)
2002 Cirque du Soleil: Fire Within 13-sto odcinkowy dokument ukazujący produkcję "Varekai", ukazany w stacji telewizyjnej Bravo
2003 Whatever 'Stie Parodia "Varekai" w wykonaniu obsługi technicznej; DVD wydane jedynie artystom spektaklu
2003 La Nouba Film upamiętniający produkcję "La Nouba" (spektakl)
2004 Midnight Sun Nagranie koncertu zorganizowanego z okazji 25-lecia Międzynarodowego Festiwalu Jazzu w Montrealu oraz 20-lecia Cirque du Soleil
2004 Solstrom Seria 13 odcinków, ukazanych w stacji telewizyjnej Bravo, ukazująca różne numery Cirque du Soleil
2005 Kà Extreme Film dokumentalny, który ukazuje produkcję "Kà" od etapów tworzenia aż do daty premiery
2006 Corteo Film upamiętniający produkcję "Corteo" (spektakl)
2006 Lovesick Nakręcony w przeciągu dwóch lat w Las Vegas, podczas tworzenia produkcji "Zumanity"
2007 Flow Dokument prezentujący produkcję "O" w Las Vegas
2007 The Mystery of Mystère Film dokumentalny o produkcji "Mystere"
2007 A Thrilling Ride through Koozå Krótki film dokumentalny nakręcony w okresie tworzenia spektaklu "Koozå"
2007 Kà - Backstage Film nakręcony dla francusko języcznego kanału telewizyjnego Arte oraz niemieckiego kanału ZDF
2008 Koozå Film upamiętniający produkcję "Koozå" (spektakl)
2008 Delirium Ostatni występ Delirium nakręcony w Londynie
2008 All Together Now Film dokumentalny nakręcony w okresie tworzenia spektaklu "LOVE"
2010 Zed in Tokyo Film dokumentalny nakręcony w okresie tworzenia spektaklu "ZED"
2010 Flowers in the Desert Obraz ukazujący wszystkie spektakle w Las Vegas, w tym Viva Elvis
2011 Crossroads in Macao Film dokumentalny nakręcony w okresie tworzenia spektaklu "Zaia"
2012 Cirque du Soleil: Worlds Away Film stworzony we współpracy z Jamesem Cameronem i Andrew Adamsonem; zawiera sceny ze spektakli "O", "Mystere", "Kà", "LOVE", "Zumanity", "Viva Elvis" i "Criss Angel Believe"
2013 Amaluna Film upamiętniający produkcję "Amaluna" (spektakl)

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

TYTUŁ DATA WYDANIA UTWORY NA PŁYCIE
Cirque du Soleil (1987 album) 1 listopada 1987
  1. Ouverture
  2. Personages
  3. Chaise Musicale / Musical Chair
  4. Bicycles
  5. Masha
  6. Les Pingouins / The Penguin Step
  7. Tango
  8. Trapeze
  9. Charivari
Cirque du Soleil (1990 album) lipiec 1990 oraz 08 listopada 1994
  1. Ouverture
  2. Bulgares
  3. Boule 4
  4. Tango
  5. Trapeze
  6. Cadres
  7. Fil De Fer
  8. Bicyclettes
  9. Boules 1 à 3
  10. Les Chaises
  11. Entracte
  12. Pingouins
Nouvelle Expérience 1990 oraz 23 marca 1993
  1. Fanfare
  2. Méandres
  3. Boléro
  4. Bascule
  5. Fixe
  6. Ballant
  7. Baleines
  8. Havi Vahlia
  9. Suite Chinoise
  10. Éclipse
  11. L'Oiseau
  12. Azimut
  13. Sanza
  14. Grosse Femme
Saltimbanco (1992 album) 09 października 1992
  1. Kumbalawé
  2. Barock
  3. Kazé
  4. Amazonia
  5. Norweg
  6. Urgence
  7. Pokinoï
  8. Saltimbanco
  9. Il Sogno Di Volare
  10. Horéré Ukundé
  11. Rideau
Saltimbanco (rozszerzony album) 19 marca 2002
  1. Kumbalawé
  2. Barock
  3. Kazé
  4. Amazonia
  5. Norweg
  6. Urgence
  7. Pokinoï
  8. Saltimbanco
  9. Il Sogno Di Volare
  10. Horéré Ukundé
  11. Rideau
  12. Adagio (Adagio)
  13. Arlequin (Juggling)
Saltimbanco (2005 reedycja) 17 maja 2005
  1. Kumbalawé
  2. Saltimbanco
  3. Cantus-Mélopée
  4. Norweg
  5. Kazé
  6. Barock
  7. Adagio
  8. Amazonia
  9. Pokinoï
  10. Il Sogno Di Volare
  11. Horéré Ukundé
  12. Rideau
Saltimbanco Live in Amsterdam grudzień 1997

Płyta 1

  1. Cloche et Présentation
  2. Rideau
  3. Kumbalawé
  4. Adagio
  5. Saltimbanco
  6. Clown
  7. Kazé / Norweg
  8. Rêve
  9. Arlequin
  10. Rave Out

Płyta 2

  1. Tap Dance
  2. Barock
  3. Cantus-Mélopée
  4. Amazonia
  5. Démontage Trapèze
  6. La Mort
  7. Urgence
  8. Il Sogno di Volare
  9. Transfert
  10. Horéré Ukundé
Saltimbanco (2005 reedycja) 17 maja 2005
  1. Kumbalawé
  2. Saltimbanco
  3. Cantus-Mélopée
  4. Norweg
  5. Kazé
  6. Barock
  7. Adagio
  8. Amazonia
  9. Pokinoï
  10. Il Sogno Di Volare
  11. Horéré Ukundé
  12. Rideau
Alegría (1994 album) 27 Września 1994 oraz czerwiec 2009
  1. Alegría
  2. Vai Vedrai
  3. Kalandéro
  4. Querer
  5. Irna
  6. Taruka
  7. Jeux d'Enfants
  8. Mirko
  9. Icare
  10. Ibis
  11. Valsapena
  12. Nocturne
Alegría (rozszerzony album) 11 czerwca 2002
  1. Alegría
  2. Vai Vedrai
  3. Kalandéro
  4. Querer
  5. Irna
  6. Taruka
  7. Jeux d'Enfants
  8. Mirko
  9. Icare
  10. Ibis
  11. Valsapena
  12. Nocturne
  13. Cerceaux (Manipulation)
  14. Malioumba (Flying Man)
Alegría Live at Fairfax grudzień 1998

Płyta 1

  1. Milonga
  2. Ouverture
  3. Mirko
  4. Prelude to Vai Vedrai
  5. Vai Vedrai
  6. Jeux d'Enfants 1
  7. Jeux d'Enfants 2
  8. Fast Track 1
  9. Fast Track 2
  10. Fast Track 3
  11. Fast Track 4
  12. Oiseaux sur la Corde
  13. La Perche 1
  14. La Perche 2
  15. Homme Fort
  16. Hoola Hoops
  17. La Tempête
  18. Le Feu

Płyta 2

  1. Le Bal
  2. The Letter
  3. Prelude to Le Cube
  4. Le Cube
  5. Barres Russes
  6. Bardak 1
  7. Bardak 2
  8. Prelude to Contorsion
  9. Contorsion
  10. Montage du Filet
  11. Prelude to Grands Volants
  12. Grands Volants
  13. Alegría
Mystère (studio album) 08 listopada 1994 oraz 06 września 2005
  1. Égypte
  2. Rumeurs
  3. Birimbau
  4. Kunya Sobé
  5. En Ville
  6. Ulysse
  7. Rondo
  8. Caravena
  9. Kalimando
Mystère: Live in Las Vegas 12 listopada 1996 oraz 16 sierpnia 2005
  1. Ouverture/Ramsani
  2. Misha
  3. Égypte
  4. Rondo/Double Face
  5. Ulysse
  6. Dôme
  7. Kalimando
  8. Kunya Sobé
  9. En Ville/Frisco
  10. Gambade
  11. High Bar
  12. Taïko
  13. Finale
Quidam (studio album) 14 stycznia 1997 oraz 14 czerwca 2005
  1. Atmadja
  2. Incantation
  3. Marelle
  4. Rivage
  5. Zydeko
  6. Let Me Fall
  7. Innocence
  8. Carrousel
  9. Steel Dream
  10. Seisouso
  11. Réveil
  12. Quidam
Quidam (rozszerzony album) 19 lutego 2002
  1. Atmadja
  2. Incantation
  3. Marelle
  4. Rivage
  5. Zydeko
  6. Let Me Fall
  7. Innocence
  8. Carrousel
  9. Steel Dream
  10. Seisouso
  11. Réveil
  12. Quidam
  13. Misère (Banquine)
  14. Enfants d'Acier (Diabolos)
Collection 24 marca 1998
  1. Ouverture
  2. Egypte
  3. Kumbalawe
  4. Suite Chinoise
  5. Querer
  6. Entracte
  7. Pokinoï
  8. Alegría
  9. Kalimando
  10. Grosse Femme
O 24 listopada 1998 oraz 16 sierpnia 2005
  1. Jeux d'Eau
  2. Mer Noire
  3. Tzelma
  4. Africa
  5. Remous
  6. Svecounia
  7. Nostalgie
  8. Simcha
  9. Gamelan
  10. Ephra
  11. Désert
  12. Terre Aride
  13. O
Alegría: The Film Soundtrack 23 marca 1999
  1. Alegría
  2. Frac's Room/Frac and Train/Frac and Giulietta
  3. Love Leaves Someone Behind
  4. Opera/Fleur's Trailer
  5. Mirko/Vai Vedrai
  6. Love Leaves Someone Behind/Chase/Factory
  7. Herv
  8. Child in His Eyes
  9. Wedding
  10. Irna
  11. Herv/Giulietta and Fleur
  12. Filet/Make-Up/Let Love Live [Instrumental]
  13. Mountain of Clothes
  14. Let Love Live [Instrumental]
  15. Let Love Live
La Nouba 29 czerwca 1999 oraz 16 sierpnia 2005
  1. Once Upon A Time
  2. A Tale
  3. Porte
  4. La Nouba
  5. Distorted
  6. Liama
  7. Queens
  8. À La Lune
  9. Rêve Rouge
  10. Urban
  11. Propel
  12. Jardin Chinois
Dralion 09 listopada 1999 oraz 12 lipca 2005
  1. Stella Errans
  2. Ombra
  3. Spiritual Spiral
  4. Miracula Aeternitatis
  5. Bamboo
  6. Ballare
  7. Ravendhi
  8. Ninkou Latora
  9. Aborigenes Jam
  10. Hinko
  11. Kamande
Journey of Man 02 maja 2000
  1. Journey Of Man (vocals by Roxane Potvin)
  2. Overture
  3. Taiko
  4. Birth
  5. The Forest
  6. In The Beginning
  7. Youth
  8. Flying
  9. Réveil
  10. Banquine
  11. Journey Of Man (Instrumental)
  12. Trip Hop
Varekai (2003) 07 stycznia 2003
  1. Rain One
  2. Le Rêveur
  3. Vocea
  4. Moon Licht
  5. Patzivota
  6. El Péndulo
  7. Gitans
  8. Kèro Hiréyo
  9. Lubia Dobarstan
  10. Emballa
  11. Oscillum
  12. Funambul
  13. Resolution
Varekai (2004 reedycja) 27 lipca 2004
  1. Aureus
  2. Rain One
  3. Le Rêveur
  4. Vocea
  5. Moon Licht
  6. Rubeus
  7. Patzivota
  8. El Péndulo
  9. Gitans
  10. Kèro Hiréyo
  11. Infinitus
  12. Lubia Dobarstan
  13. Emballa
  14. Oscillum
  15. Funambul
  16. Resolution
Varekai: Exclusive Premium Edition 2003

Płyta 1

  1. Aureus
  2. Rain One
  3. Le Rêveur
  4. Vocea
  5. Moon Licht
  6. Rubeus
  7. Patzivota
  8. El Péndulo
  9. Gitans
  10. Kèro Hiréyo
  11. Infinitus
  12. Lubia Dobarstan
  13. Emballa
  14. Oscillum
  15. Funambul
  16. Resolution

Bonus CD

  1. Célébration de l'Errance (Ouverture)
  2. Trasparenza (Acrobatic Pas de Deux)
  3. Euphoria (Icarian Games)
  4. Sun Drum Fun (Body Skating)
  5. Mutationis (Handbalancing on Canes)
  6. Movimento (Georgian Dance)
  7. El Péndulo - Fenomenon "Northern Comfort Mix"
  8. Emballa - Llorca Remix

Wypadki[edytuj | edytuj kod]

W 2009 Oleksandr Zhurov, akrobata Cirque du Soleil, zmarł po tym, jak spadł z trampoliny podczas treningu w jednym z obiektów firmy w Montrealu[16].

29 czerwca 2013 Sarah Guyard-Guillot, akrobatka pochodząca z Francji, zmarła po upadku z 15 metrów podczas przedstawienia Kà w MGM Grand w Las Vegas. Był to pierwszy wypadek w historii Cirque du Soleil, który zdarzył się podczas przedstawienia[17].

Przypisy

  1. Brigitte Bélanger: Cirque du Soleil. Foreign Affairs and International Trade Canada, 1999-04-14.
  2. Adam Sandler: Guy Laliberte: Cirque's shining light. Variety. Retrieved, 2006-08-28.
  3. John Rockwell: The Soleil Never Sets. New York Times, 2006-05-05.
  4. Tony Babinski: Cirque du Soleil: 20 years under the sun. Harry N. Abrams Inc., 2004. ISBN 0-8109-4636-X.
  5. Glenn Collins: Run Away to the Circus? No need. It's Staying Here. The New York Times, 2009-04-29.
  6. 6,0 6,1 Oficjalna strona Cirque du Soleil.
  7. Eve M.B. Hermann: Guy Laliberté.
  8. Cirque du Soleil Show Dubai. Retrieved, 2009-11-04.
  9. 9,0 9,1 Christian Sylt: Cirque du Soleil may leap for new partner.
  10. Matthew Miller: The Acrobat. Forbes, 2004-03-15.
  11. Alex Pham: Microsoft uses Cirque du Soleil to introduce top-secret video game technology. The Los Angeles Times, 2010-06-13.
  12. Cirque du Soleil, „Awards and Distinctions”.
  13. Guy Laliberte Honored on the Hollywood Walk of Fame. Dance.broadwayworld.com, 2010-11-22.
  14. 14,0 14,1 14,2 AlterArtShow.
  15. Cirque du Soleil "Kooza".
  16. Cirque du Soleil mishaps are infrequent but not unheard of. Los Angeles Times.
  17. Cirque du Soleil artist killed in fall from stage during ‘Ka’ at MGM Grand. Las Vegas Sun, 2013-06-30.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]