Cis krótkolistny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cis krótkolistny
Igły cisu krótkolistnego
Igły cisu krótkolistnego
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny naczyniowe
Gromada nagonasienne
Podgromada nagonasienne drobnolistne
Klasa iglaste
Rząd cyprysowce
Rodzina cisowate
Rodzaj cis
Gatunek cis krótkolistny
Nazwa systematyczna
Taxus brevifolia Nutt.
N. Amer. Sylv. 3:86, t. 108. 1849[2]
Synonimy
  • Taxus bourcieri Carrière
  • Taxus boursieri Carrière
  • Taxus lindleyana A.Murray bis
  • Taxus occidentalis Nutt.[3]
Kategoria zagrożenia
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Cis krótkolistny (Taxus brevifolia Nutt.) – gatunek drzewa iglastego należący do rodziny cisowatych. Występuje w Ameryce Północnej, na zachodzie Kanady i Stanów Zjednoczonych, w pasie od Alaski po Kalifornię[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Stożkowy, szeroki[5]. Dorasta do 25 m wysokości[6]. Drzewo najczęściej niewielkie lub średnie. Konary giętkie i dość cienkie, zwykle poziomo odstające[7].
Pień
Smukły, często o obwodzie nie większym niż 0,5 m. Kora czerwonobrązowa, papierzasta[7], łuszcząca się, podobna do tej u cisa pospolitego.
Liście
Igły z wierzchu ciemnozielone, pod spodem jaśniejsze z dwoma białawymi paskami szparek, u nasady nieco żółtawe. Osadzone są naprzemianlegle na cieńszych pędach, skrętolegle na starszych. Osiągają zwykle do 1,6 cm[7], rzadziej do 2,5 cm długości[5]. Zwężają się na obu końcach, są skórzaste, dość grube i często nieco sierpowato wygięte[7].
Kwiaty
Roślina dwupienna. Kwiaty męskie zebrane w kulistawe strobile, liczące po 6–14 mikrosporangiów. Kwiaty żeńskie pojedyncze[7].
Nasiona
Jajowate, kanciaste, do 6,5 mm długości. Dojrzewają późnym latem. Rozwijają się wewnątrz czerwonej, mięsistej osnówki, z czasem ciemniejącej[6].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Cis krótkolistny jest endemitem występującym w lasach zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej. Często rośnie w cieniu większych drzew, na brzegach rzek i strumieni[5]. Jego kora zawiera taksol, przydatny w leczeniu niektórych rodzajów chorób nowotworowych. Gatunek jest więc coraz częściej eksploatowany lub pada ofiarą rabunkowego wyrębu, co jest dla niego istotnym zagrożeniem[6].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Drewno jest twarde i wytrzymałe, a jednocześnie łatwe w obróbce. Często służy więc przy wykonywaniu drobnych elementów zdobniczych[6].

Przypisy

  1. Christenhusz, M.J.M., J.L. Reveal, A. Farjon, M.F. Gardner, R.R. Mill, and M.W. Chase (2011). A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55–70.
  2. 2,0 2,1 Taxus brevifolia (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2012-02-25].
  3. The Plant List. [dostęp 2012-02-25].
  4. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (ang.). [dostęp 25 luty 2012].
  5. 5,0 5,1 5,2 Russel, Cutler, Walters: Ilustrowana encyklopedia Drzewa Świata. Kraków: Universitas, 2008, s. 103. ISBN 97883242-0842-5.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Flora of North America: Taxus brevifolia (ang.). [dostęp 2012-02-25].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 John Silba: Encyclopedia coniferae. Corvallis, Oregon, USA: Harold N. Moldenkeand, Alma L. Moldenke, 1986, s. 105, seria: Phytologia Memoirs.