Cittàslow
Cittàslow (dosłownie: "wolne miasto") to powstały w 1999 roku we Włoszech ruch, a zarazem organizacja non-profit, której celem jest oparcie się globalizacji i homogenizacji miast poprzez popieranie różnorodności kulturalnej, ochronę środowiska naturalnego, promocję tradycyjnych lokalnych produktów oraz dążenie do poprawy jakości życia. Inspiracją dla ruchu jest organizacja Slow Food. Pełne członkostwo w Cittàslow dostępne jest tylko dla miast o populacji poniżej 50 tys. mieszkańców, które popierają i wdrażają cele Cittàslow.
Ruch Cittàslow zapoczątkowany został w Toskanii, gdzie w odróżnieniu od współczesnych centrów turystyki masowej (jak Majorka czy Lazurowe Wybrzeże) zaczęto preferować turystykę zrównoważoną (soft tourism, Sanfte Turismus), rozwijającą się od lat 80-tych XX wieku zgodnie z zasadami: wolno, cicho, mało, dokładnie i aktywnie, w przeciwieństwie do tzw. twardej turystyki wyznającej zasady: masowo, szybko, głośno, dużo, powierzchownie itp. Podstawą łagodnej turystyki jest harmonia między potrzebami turystów, środowiska naturalnego i lokalnych społeczności, a formami jej realizacji - turystyka studyjna, kulturowa, kulturalna, ekologiczna, rowerowa, industrialna itp.
Z ruchem Cittàslow wiążą się również takie postawy, jak slow travel (niespieszne podróżowanie), slow money (dotyczące inwestowania), slow parenting (dotyczące wychowania dzieci) czy wreszcie slow work (związane z pracą). Wszystkie te postawy łączy przekonanie, że życie w pośpiechu powoduje znaczący spadek efektywności i kreatywności, zwiększając zarazem frustrację oraz liczbę błędów i pomyłek. Kultowi wszechobecnej szybkości przeciwstawia się w szczególności idea slow work, będąca sposobem myślenia i postrzegania obowiązków zawodowych w sposób dostosowany do własnego, indywidualnego tempa pracy. Dzięki temu powstają warunki dla skupienia się nad jakością i efektywnością wykonywanych zadań, a dodatkowo zachowuje się odpowiednią równowagę, potrzebną, by pracować i żyć lepiej. Zdaniem zwolenników slow worku wielogodzinna praca długofalowo się nie sprawdza, wielozadaniowość to mit, a kreatywność na czas to w rzeczywistości powielanie schematów. Praca nie pozostawiająca czasu na zastanowienie się nad problemami czy intelektualny wypoczynek staje się powierzchowna i nieskuteczna. Codzienna gonitwa przynosi więcej szkody niż pożytku, dlatego też należy zwolnić i dostosować swoją pracę do nowych warunków.
W 1999r. Paolo Saturnini - burmistrz Greve w Chianti - wymyślił Cittàslow jako ruch "miast powolnych" czy "niespiesznych", propagujący koncepcję dobrego i spokojnego (a więc bezstresowego) życia codziennego w niewielkich miasteczkach jako przeciwieństwo pośpiechu i stresu wielkich aglomeracji, promowanie lokalnych produktów i usług oraz rezygnację z turystyki masowej na rzecz turystyki wyciszonej. Nie oznacza to powolnego rozwoju czy pozostawania w tyle, a używanie nowych technologii dla polepszenia standardu życia w miasteczkach, mających stać się idealnym miejscem do życia. Zakłada się przy tym dbałość o środowisko naturalne (używanie energii odnawialnych), funkcjonalność i dostępność infrastruktury miejskiej oraz przestrzeni publicznej (ze szczególnym naciskiem na tereny zielone oraz strefy ruchu pieszego), dbałość o oryginalną historyczną zabudowę oraz skomunikowanie ze światem za pośrednictwem dobrze oznakowanych tras turystycznych zamiast autostrad. Równocześnie promowane są ekologiczne i lokalne produkty spożywcze, rzemiosło bazujące na lokalnej tradycji, drobne firmy rodzinne, ekologiczne budownictwo itp. Przyjmuje się, że przyjęcie takiej postawy przyczynia się do zwiększania dochodów z turystyki, ponieważ coraz więcej osób ucieka od zgiełku cywilizacyjnego, szukając po prostu spokoju, miłych widoków oraz przyjaznej atmosfery, którą można chłonąć z dala od ludzkich tłumów.
Pierwszym miastem w Polsce, które przystąpiło do ruchu Międzynarodowego Stowarzyszenia Miast Cittaslow był Reszel (12 VII 2004 r.).
Wolne miasta [edytuj]
- Australia: Goolwa, Katoomba
- Austria: Enns
- Dania: Svendborg
- Hiszpania: Begur, Bigastro, Lekeitio, Mungia, Pals, Rubielos de Mora
- Holandia: Midden-Delfland, Alphen Chaam, Borger-Odoorn, Vaals
- Kanada: Cowichan Bay, Naramata
- Korea Południowa: Cheongsan, Jeungdo, Cheongpyeong, Akyang
- Niemcy: Hersbruck, Waldkirch, Überlingen, Schwarzenbruck, Lüdinghausen, Marihn, Deidesheim, Wirsberg, Nördlingen, Bad Schussenried
- Norwegia: Eidskog, Levanger, Sokndal
- Polska: Biskupiec, Reszel, Lidzbark Warmiński, Bisztynek, Murowana Goślina, Nowe Miasto Lubawskie, Olsztynek, Lubawa, Ryn
- Portugalia: São Brás de Alportel, Silves, Tavira, Lagoa
- Szwecja: Falköping
- Turcja: Seferihisar
- USA: Sonoma
- Wielka Brytania: Aylsham, Berwick-upon-Tweed, Diss, Ludlow, Mold, Perth, Cockermouth, Sturminster Newton
- Włochy: Abbiategrasso, Acqualagna, Anghiari, Barga, Borgo Val di Taro, Bra, Bucine, Caiazzo, Casalbeltrame, Castelnovo ne' Monti, Castelnuovo Berardenga, Castiglione del Lago, Chiavenna, Chiaverano, Città della Pieve, Civitella in Val di Chiana, Cutigliano, Fiumicino, Fontanellato, Francavilla al Mare, Giffoni Valle Piana, Greve in Chianti, Guardiagrele, Giuliano Teatino, Levanto, Massa Marittima, Montefalco, Orvieto, Pellegrino Parmense, Penne, Pianella, Pollica, Positano, Pratovecchio, San Daniele del Friuli, San Gemini, San Miniato, San Vincenzo, Santa Sofia, Suvereto, Teglio, Todi, Torgiano, Trani, Trevi, Zibello