Claire Chennault

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Claire Lee Chennault
Generał Claire Chennault
Generał Claire Chennault
generał porucznik generał porucznik
Data i miejsce urodzenia 6 września 1893
Commerce, Teksas
Stany Zjednoczone 
Data i miejsce śmierci 27 lipca 1958
Nowy Orlean
Stany Zjednoczone 
Przebieg służby
Lata służby 1917-1945
Siły zbrojne US Army Air Forces
Stanowiska dowódca amerykański w Chinach
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
Odznaczenia
Army Distinguished Service Medal (dwukrotnie) Asiatic-Pacific Campaign Medal World War II Victory Medal Distinguished Flying Cross (dwukrotnie) Order Imperium Brytyjskiego (komandorski)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Claire Lee Chennault (ur. 6 września 1893 w Commerce w stanie Teksas, zm. 27 lipca 1958 w Nowym Orleanie) – amerykański lotnik wojskowy, generał porucznik, organizator i dowódca „Latających Tygrysów”.

Lata młodości[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Commerce w Teksasie, ale wychował się w Waterproof w Luizjanie. Data urodzenia Chennaulta budziła pewne kontrowersje, gdyż sam podawał 1890 rok (być może związane było to z próbą wcześniejszego dostania się do akademii wojskowej w West Point). W latach 1909-1910 studiował na uniwersytecie stanowym w Luizjanie, później, po ukończeniu college’u uczył w szkole w Luizjanie. Podczas I wojny światowej, w roku 1917 został powołany do wojska, po czym wstąpił do lotnictwa armii Stanów Zjednoczonych, służąc początkowo w łączności.

W 1919 ukończył kurs pilotażu w Kelly Field w San Antonio, po czym służył w jednostkach myśliwskich, m.in. w latach 1923-1926 dowodził 19 Dywizjonem Pościgowym na Hawajach. Następnie służył jako instruktor w amerykańskim lotnictwie. Brał też udział w pokazach lotniczych. W 1929 awansował na stopień kapitana. W 1931 ukończył Taktyczną Szkołę Korpusu Powietrznego w Langley Field. W czerwcu 1936 roku awansował na stopień majora i był kierownikiem wyszkolenia myśliwskiego w Maxwell Field. W 1937 odszedł jednak ze służby z powodu problemów ze słuchem i konfliktami z przełożonymi.

U boku Czang Kaj-szeka[edytuj | edytuj kod]

W tym samym roku wyjechał do Chin, zaatakowanych przez Japonię. Został tam doradcą do spraw lotnictwa chińskiego przywódcy Czang Kaj-szeka i zajmował się szkoleniem lotników chińskich. W lecie 1941 roku został mianowany generałem brygady w armii chińskiej i zajął się organizowaniem Amerykańskiej Grupy Ochotniczej (AVG) złożonej z lotników, którzy przed przystąpieniem USA do wojny chcieli walczyć w Chinach, znanej następnie lepiej jako „Latające Tygrysy” (Flying Tigers). Kierował szkoleniem pilotów i dowodził tą jednostką podczas jej walk od grudnia 1941 do 1942.

15 kwietnia 1942 roku Chennault został ponownie powołany do lotnictwa amerykańskiego, w stopniu pułkownika, a wkrótce generała brygady. W lipcu został mianowany dowódcą lotnictwa amerykańskiego w Chinach. W marcu 1943 został awansowany do stopnia generała majora i mianowany dowódcą amerykańskiej 14 Armii Powietrznej (14th Air Force) w Chinach. W lipcu 1945 odszedł na emeryturę.

Po wojnie, w roku 1946, Chennault powrócił do Chin, gdzie toczyła się wówczas wojna domowa między Kuomintangiem a komunistami. Utworzył paramilitarną linię lotniczą Civil Air Transport (CAT), wspierającą ruchy antykomunistyczne w regionie we współpracy z wywiadem amerykańskim (później przekształconą w Air America). W 1950 sprzedał udziały w CAT amerykańskim agendom rządowym i opuścił Chiny.

Ostatnie lata[edytuj | edytuj kod]

Zmarł na raka 27 lipca 1958 roku w Nowym Orleanie; przed śmiercią 18 lipca 1958 otrzymał honorowy tytuł generała porucznika lotnictwa amerykańskiego. Został pochowany na Cmentarzu Narodowym w Arlington.

Był odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Imperium Brytyjskiego, Distinguished Service Medal z Liśćmi Dębu i Distinguished Flying Cross z Liśćmi Dębu. Jego pomnik wznosi się w stolicy Tajwanu – Tajpej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Chuck Baisden: Flying Tiger to Air Commando. Atglen: Schiffer Publishing, 1999. ISBN 0-7643-0690-1.
  • Martha Byrd: Chennault: Giving Wings to the Tiger. Tuscaloosa: University Alabama Press, 2003. ISBN 0-8173-0322-7.
  • Daniel Ford: Flying Tigers: Claire Chennault and His American Volunteers 1941-1942. Washington, DC: HarperCollins-Smithsonian Books, 2007. ISBN 0-06-124655-7.
  • Robert Lee Scott Jr.: Flying Tiger: Chennault of China. Santa Barbara: Greenwood-Heinemann Publishing, 1973. ISBN 0-8371-6774-4.