Clara Viebig

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Clara Viebig

Clara Viebig (ur. 17 lipca 1860 w Trewirze, zm. 31 lipca 1952 w Berlinie), dziennikarka, powieściopisarka niemiecka, czołowa przedstawicielka prozy realistycznej, autorka powieści, nowel i dramatów.

Stosunki rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako córka Ernsta Viebiga, starszego radcy stanu, i jego żony Klary. Rodzina Viebigów pochodziła z Poznania. W 1868 roku ojciec jako wiceprezes rządu przeniósł się wraz z rodziny do Düsseldorfu. W 1896 wyszła za mąż w Berlinie za żydowskiego wydawcę Friedricha (Fritza) Theodor Cohna (alias Egona Fleischela), współwłaściciela "Berliner Verlagsbuchhandlung Flieschel & Co." (po roku 1901 wydawnictwo to nosiło nazwę "Berliner Verlagsbuchhandlung Fontane & Co."). Urodziła syna, Ernsta Viebiga, pierwotnie Ernsta Cohna (1897-1959), który był znanym kompozytorem i dyrygentem. Rodzina Cohnów mieszkała w Berlinie-Zehlendorf i reprezentowała typową rodzinę inteligencką, przynależną do klasy średniej.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Clara Viebig pobierała nauki w zakresie szkoły średniej w Düsseldorfie, który uważała za swoje miasto rodzinne. Po śmierci ojca (1880) Clara przeniosła się z matką do Berlina. Tam Clara Viebig rozpoczęła studia wokalne w stołecznej Akademii Muzycznej, które ukończyła w 1883. W trakcie studiów utrzymywała się z prywatnych lekcji. Czytała jednocześnie dzieła powieściopisarzy francuskich, zwłaszcza Emila Zoli. Uważa się, że "Germinal" Zoli miał zasadnicze znaczenie dla rozwoju Jej własnej twórczości literackiej.

Początki twórczości[edytuj | edytuj kod]

Mając 34 lata (1894) zadebiutowała jako dojrzała już autorka w codziennej gazecie berlińskiej "Volkszeitung". Małżeństwo z Friedrichem Theodorem Cohnem, wydawcą niemieckim pochodzenia żydowskiego, pozwoliło jej poświęcić się w pełni pisarstwu. Dzięki pomocy męża opublikowała prawie wszystkie swoje prace literackie. Podczas pierwszej wojny światowej Clara Viebig wykazywała w swych publikacjach postawę patriotyczną. Publikowała liczne artykuły o treści patriotycznej w gazetach i czasopismach niemieckich.

Twórczość literacka[edytuj | edytuj kod]

Utwory Clary Viebig odznaczają się świetnym ujęciem zarówno środowiska wiejskiego, jak i wielkomiejskiego. Bohaterowie jej powieści są zróżnicowanymi osobowościami o barwnych i żywych charakterach. W swojej powieści Śpiąca Armia wydanej w 1903 roku opisała kolonizację Polskich rejonów Niemiec, gdzie Polacy zostali opisani jako "niejolalni" i "pozbawieni kultury", zdaniem autorki stanowili zagrożenie dla Cesarstwa Niemieckiego, i wymagali asymiliacji oraz represji by ich kontrolować[1]). Tworzyła powieści o męskiej sile realistycznego opisu i mistrzowskich charakterystykach postaci, zwłaszcza kobiet z drobnomieszczaństwa i ludu.

Podróże[edytuj | edytuj kod]

W latach 1898-1933 Viebig często podróżowała samodzielnie lub wraz z mężem do różnych zakątków świata. Odwiedziła m.in. Bazyleę, Hagę, Luksemburg, Nowy Jork, Paryż, Petersburg i Wiedeń. Impresje z podróży publikowała w prasie codziennej.

Czasy nazistowskie[edytuj | edytuj kod]

Po dojściu nazistów do władzy 1933 Clara Viebig ograniczyła swoją działalność literacką, głównie z powodu prześladowania pary małżonków za "zdradę rasową". Cohn zmarł w 1936 roku. W latach 1940-1946 słynna niemiecka powieściopisarka mieszkała w Sudetach w miasteczku Mittelwalde, pozostając jak gdyby na przymusowym zesłaniu. Sześć lat po śmierci męża Clara Viebig podjęła pracę z nazistami i otrzymała zgodę na publikowanie ("Śląsk w dół" 1942).

Ostatnie lata życia[edytuj | edytuj kod]

W 1946 roku po zakończeniu 2. wojny światowej Clara Viebig powróciła do Berlina, gdzie przebywała do końca życia. Swoje ostatnie miejsce spoczynku znalazła – zgodnie z własną wolą – w Dusseldorfie na Cmentarzu Północnym. Pochowano ją w grobie rodzinnym obok ojca.

Radni miasta Düsseldorf jeszcze za życia pisarki nazwali jedną z głównych arterii miasta imieniem Clary Viebig. W dzielnicy Drezna Löbtag także nadano jednej z ulic imię Clary Viebig (po roku 1960).

Najważniejsze dzieła literackie[edytuj | edytuj kod]

  • "Holzer Barbara" (1897)
  • "Dzieci Eifel" (1897)
  • "Córki Nadrenii" (1897)
  • "Dyletanci życia" (1897)
  • "Przedświt" (przed 1898)
  • "Niech żyje sztuka" (1899)
  • "Matkę Boską Różańcową" (1900)
  • "Chleb powszedni" (1900)
  • "Kobiety ze wsi" (1900)
  • "Wacht am Rhein" (1902)
  • "Śpiące wojska" (1904)
  • "Walka o człowieka", cykl czterech jednoaktówek (1905)
  • "Krzyż w Venn" (1908)
  • "Córki Hekuby" (1917)
  • "Z tysiącem dzieci" (1919)
  • "Pod drzewem wolności" (1922)
  • "Ludzie pod przymusem" (1932)
  • "Książęta, prałaci i sanskuloci" (1931)
  • "Wyspa Nadziei" (1933)
  • "Kochany i nienawistny" (1935)

Przypisy

  1. The Borders of Integration: Polish Migrants in Germany and the United States, 1870-1924 (Polish and Polish American Studies, Brian Joseph McCook,strony 130-131,Ohio University Press, 2011

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga"
  • "Wielka Encyklopedia Powszechna PWN" (1962-1969)