Claude Auchinleck

Sir Claude Auchinleck
Sir Claude Auchinleck
marszałek polny
Data i miejsce urodzenia	21 czerwca 1884 Aldershot
Data i miejsce śmierci	23 marca 1981
Przebieg służby
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa
Multimedia w Wikimedia Commons

Sir Claude Auchinleck (ur. 21 czerwca 1884 w Aldershot, zm. 23 marca 1981) – brytyjski generał, od 1946 marszałek polny, noszący pseudonim The Auk (alka), dowódca z okresu II wojny światowej.

Był jednym z najważniejszych brytyjskich dowódców podczas walk w północnej Afryce. Wywodził się ze szkockiej rodziny osiadłej w Irlandii Północnej. Przyszedł na świat 21 czerwca 1884 r. w Aldershot, gdzie stacjonował pułk jego ojca, płk Johna Auchinlecka. Straciwszy ojca we wczesnym dzieciństwie, dorastał w trudnych warunkach, ale dzięki własnemu wysiłkowi i stypendiom udało mu się ukończyć Wellington College, a później prestiżową Royal Military Academy w Sandhurst.

Swoją karierę wojskową rozpoczął w 1903 r. w Indiach w 62. Punjab Regiment i z tym krajem wiązał się na większość lat swojej służby. Podczas I wojny światowej z tym samym pułkiem trafił na pozaeuropejski front działań armii brytyjskiej: w Egipcie, Palestynie, Mezopotamii, gdzie toczył walki z Turkami, najpierw w obronie Kanału Sueskiego, później brał udział w ciężkich starciach w Mezopotamii. Awansowany do stopnia majora, podczas tej kampanii w 1917 r. otrzymał Distinguished Service Order. W okresie międzywojennym kontynuował swoją służbę w Indiach. W 1933 r. został dowódcą Brygady Peszawarskiej, na jej czele uczestniczył w tłumieniu zamieszek. Pięć lat później, już w stopniu generała majora, brał udział w modernizowaniu armii brytyjskiej w Indiach. Zaraz po wybuchu II wojny światowej objął dowództwo hinduskiej 3.DP, ale w styczniu 1940 r. otrzymał przeniesienie do Wielkiej Brytanii, gdzie przydzielono mu IV KA. W maju, tuż przed zakończeniem walk w Norwegii, już jako generał porucznik objął komendę nad całością sił alianckich w kraju. Dwa miesiące później na krótko został dowódcą V KA, po czym na kilka miesięcy trafił do dowództwa południowego rejonu obrony Wielkiej Brytanii. W listopadzie 1940 r. mianowano go naczelnym dowódcą wojsk brytyjskich w Indiach. Pół roku później zastąpił gen. Archibalda Wavella na stanowisku głównodowodzącego sił brytyjskich na Bliskim Wschodzie. Ponieważ nie posiadał doświadczenia w dowodzeniu wojskami pancernymi, nie najlepiej sobie radził. Popełniał też błędy w dobieraniu oficerów, faworyzując tych, których znał z Indii. Pierwszym poważnym przedsięwzięciem nowego dowódcy wojsk brytyjskich w Egipcie i sąsiednich krajach była operacja "Crusader", kolejna ofensywa przeciwko wojskom gen. Erwina Rommla, przeprowadzona w listopadzie 1941 r. Gen. Auchinleck, przekonany o sukcesie operacji (w jej wyniku odblokowano twierdzę Tobruk po wielomiesięcznym oblężeniu) dał się zaskoczyć kontrofensywie gen. Rommla. Wojska Brytyjskie zostały pokonane w bitwie pod Ghazalą - Bir Hacheim i zmuszone do odwrotu. W jego wyniku utracono wszelkie zdobycze terytorialne ostatniej ofensywy, a także Tobruk, zdobyty przez wojska gen. Rommla 21 czerwca 1942 r. Zdemoralizowane przegraną wojska brytyjskie wycofały się na ostatnią linię obrony, zamykającą Rommlowi dostęp do Kanału Sueskiego i irackich pól naftowych. Pod El-Alamejn udało się powstrzymać zmęczone, cierpiące na braki w zaopatrzeniu w paliwo i amunicję oddziały niemieckie. Mimo przewagi liczebnej i materiałowej gen. Auchinleck nie zdołał jednak w serii kontrataków pokonać przeciwnika. Chociaż obronił Egipt, został niedługo później przez Winstona Churchilla odwołany ze swojego stanowiska (zastąpił go gen. Harold Alexander). Pomimo licznych porażek w czasie walk w Afryce uznawany był przez niemieckie dowództwo za jednego z najlepszych brytyjskich dowódców w tym rejonie działań. Premier Wielkiej Brytanii zaproponował Auchinleckowi dowodzenie wojskami brytyjskimi w Persji i Iraku, ale ten odmówił. Powrócił do Indii, gdzie aż do 1943 r. pozostawał bez przydziału, zanim ponownie objął dowództwo nad armią brytyjską w tym kraju, które pełnił do końca wojny. W czerwcu 1946 r. został awansowany na marszałka, a rok później przeszedł na emeryturę i w 1948 r. powrócił do Wielkiej Brytanii. Zmarł 23 marca 1981 r.