Claude Auchinleck

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Claude Auchinleck
The Auk
Claude Auchinleck
marszałek polny marszałek polny
Data i miejsce urodzenia 21 czerwca 1884
Aldershot
Data i miejsce śmierci 23 marca 1981
Marrakesz
Przebieg służby
Lata służby 1904–1947
Siły zbrojne British Raj Red Ensign.svg British Indian Army
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Krzyż Towarzyski Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Towarzysz Orderu Gwiazdy Indii Rycerz Wielki Komandor Orderu Imperium Indyjskiego Distinguished Service Order (Wielka Brytania) Oficer Orderu Imperium Brytyjskiego British War Medal (Wielka Brytania) Allied Victory Medal Mentioned in Dispatches Africa Star (Wielka Brytania) War Medal 1939–1945 (Wielka Brytania) Wielka Wstęga Specjalna Orderu Chmury i Sztandaru (Chiny) Czechosłowacki Krzyż Walecznych 1939 Wielki Oficer Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny 1914–1918 (Francja) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja) Order Gwiazdy Nepalu Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Legia Zasługi - Chief Commander (USA)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Sir Claude John Eyre Auchinleck (ur. 21 czerwca 1884 w Aldershot, zm. 23 marca 1981 w Marrakeszu) – brytyjski generał, od 1946 marszałek polny, noszący pseudonim The Auk („Alka”), dowódca z okresu II wojny światowej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był jednym z najważniejszych brytyjskich dowódców podczas walk w północnej Afryce. Wywodził się ze szkockiej rodziny osiadłej w Irlandii Północnej. Przyszedł na świat 21 czerwca 1884 w Aldershot, gdzie stacjonował pułk jego ojca, płk Johna Auchinlecka. Straciwszy ojca we wczesnym dzieciństwie, dorastał w trudnych warunkach, ale dzięki własnemu wysiłkowi i stypendiom udało mu się ukończyć Wellington College, a później prestiżową Royal Military Academy w Sandhurst.

Karierę wojskową rozpoczął w 1903 w Indiach w 62. Punjab Regiment i z tym krajem wiązał się na większość lat swojej służby. Podczas I wojny światowej z tym samym pułkiem trafił na pozaeuropejski front działań armii brytyjskiej: w Egipcie, Palestynie, Mezopotamii, gdzie toczył walki z Turkami, najpierw w obronie Kanału Sueskiego, później brał udział w ciężkich starciach w Mezopotamii. Awansowany do stopnia majora, podczas tej kampanii w 1917 otrzymał Distinguished Service Order. W okresie międzywojennym kontynuował swoją służbę w Indiach. W 1933 został dowódcą Brygady Peszawarskiej, na jej czele uczestniczył w tłumieniu zamieszek. Pięć lat później, już w stopniu generała majora, brał udział w modernizowaniu armii brytyjskiej w Indiach. Zaraz po wybuchu II wojny światowej objął dowództwo hinduskiej 3. DP, ale w styczniu 1940 otrzymał przeniesienie do Wielkiej Brytanii, gdzie przydzielono mu IV KA. W maju, tuż przed zakończeniem walk w Norwegii, już jako generał porucznik objął komendę nad całością sił alianckich w kraju. Dwa miesiące później na krótko został dowódcą V KA, po czym na kilka miesięcy trafił do dowództwa południowego rejonu obrony Wielkiej Brytanii. W listopadzie 1940 mianowano go naczelnym dowódcą wojsk brytyjskich w Indiach. Pół roku później zastąpił gen. Archibalda Wavella na stanowisku głównodowodzącego sił brytyjskich na Bliskim Wschodzie. Ponieważ nie miał doświadczenia w dowodzeniu wojskami pancernymi, nie najlepiej sobie radził. Popełniał też błędy w dobieraniu oficerów, faworyzując tych, których znał z Indii. Pierwszym poważnym przedsięwzięciem nowego dowódcy wojsk brytyjskich w Egipcie i sąsiednich krajach była operacja „Crusader”, kolejna ofensywa przeciwko wojskom gen. Erwina Rommla, przeprowadzona w listopadzie 1941. Gen. Auchinleck, przekonany o sukcesie operacji (w jej wyniku odblokowano twierdzę Tobruk po wielomiesięcznym oblężeniu) dał się zaskoczyć kontrofensywie gen. Rommla. Wojska brytyjskie zostały pokonane w bitwie pod Ghazalą – Bir Hacheim i zmuszone do odwrotu. W jego wyniku utracono wszelkie zdobycze terytorialne ostatniej ofensywy, a także Tobruk, zdobyty przez wojska gen. Rommla 21 czerwca 1942. Zdemoralizowane przegraną wojska brytyjskie wycofały się na ostatnią linię obrony, zamykającą Rommlowi dostęp do Kanału Sueskiego i irackich pól naftowych. Pod El-Alamejn udało się powstrzymać zmęczone, cierpiące na braki w zaopatrzeniu w paliwo i amunicję oddziały niemieckie. Mimo przewagi liczebnej i materiałowej gen. Auchinleck nie zdołał jednak w serii kontrataków pokonać przeciwnika. Chociaż obronił Egipt, został niedługo później odwołany ze stanowiska przez Winstona Churchilla (zastąpił go gen. Harold Alexander). Pomimo licznych porażek w czasie walk w Afryce, uznawany był przez niemieckie dowództwo za jednego z najlepszych brytyjskich dowódców w tym rejonie działań. Premier Wielkiej Brytanii zaproponował Auchinleckowi dowodzenie wojskami brytyjskimi w Persji i Iraku, ale ten odmówił. Powrócił do Indii, gdzie aż do 1943 pozostawał bez przydziału, zanim ponownie objął dowództwo nad armią brytyjską w tym kraju, które pełnił do końca wojny. W czerwcu 1946 został awansowany na marszałka. Rok później przeszedł na emeryturę i w 1948 powrócił do Wielkiej Brytanii. Zmarł 23 marca 1981 w Marrakeszu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]