Clostridium botulinum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Clostridium botulinum
Clostridium botulinum 01.png
Wybarwione bakterie. Na biegunach komórek zlokalizowane są przetrwalniki.
Systematyka
Królestwo bakterie
Typ Firmicutes
Klasa Clostridia
Rząd Clostridiales
Rodzina Clostridiaceae
Rodzaj Clostridium
Gatunek C. botulinum
Nazwa systematyczna
Clostridium botulinum
van Ermengem, 1896

Laseczka jadu kiełbasianego (Clostridium botulinum) – jest Gram-dodatnią beztlenową laseczką należącą do rodzaju Clostridium. Nie ma rzęsek ani otoczki, jednak wytwarza przetrwalniki.

W Księdze Rekordów Guinnessa jest zaklasyfikowana jako najbardziej śmiercionośny organizm, bowiem wytwarza najsilniejszą egzotoksynę: „450 g tej trucizny teoretycznie mogłoby zlikwidować całą ludzkość.”[1] – takie zdanie jest zamieszczone przy opisie bakterii Clostridium botulinum.

Fizjologia[edytuj | edytuj kod]

Bakteria ta należy do ścisłych beztlenowców, wzrasta w temperaturach 24-33 °C przy lekko zasadowym pH. W środowisku kwasowym drobnoustrój traci zdolność wytwarzania przetrwalników. Przy dłużej trwających hodowlach bakteria może nie barwić się dodatnio metodą Grama.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

C. botulinum jest wszechobecna (występuje w glebie, osadach morskich). Zarażenie występuje jako zatrucie pokarmowe lub dwukrotnie częstszy tzw. botulizm niemowląt (3-20 tydz. życia, najprawdopodobniej przez karmienie miodem zakażonym bakterią).

Toksyczność[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Zatrucie jadem kiełbasianym.

Produkuje egzotoksynę (która jest jednak uwalniana dopiero po autolizie bakterii[2]) zwaną jadem kiełbasianym. Różne szczepy wytwarzają różne jej rodzaje: A, B, Ca, Cb, D, E, F, G, z czego tylko toksyna G nie jest neurotoksyną (nie jest związana z żadnymi objawami chorobowymi)[2]. Botulina jest ciepłochwiejna, ulega degradacji po gotowaniu przez 20 minut[2]. Mimo że toksyny są zaliczane do egzotoksyn, są one uwalniane dopiero, gdy bakteria ulegnie autolizie. Objawy kliniczne zatrucia botuliną nazywa się botulizmem.

Przypisy

  1. Craig Glenday, Guinness World Records 2006, ISBN 0-8385-8529-9.
  2. 2,0 2,1 2,2 Gabriel Virella: Mikrobiologia i choroby zakaźne. Wrocław: „Urban & Partner”, 2000, s. 135. ISBN 83-85842-59-4.