Cmentarz św. Wawrzyńca we Wrocławiu

Cmentarz Świętego Wawrzyńca we Wrocławiu
Brama cmentarza
Państwo	Polska
Miejscowość	Wrocław
Adres	ul. Odona Bujwida 51
Typ cmentarza	wyznaniowy
Wyznanie	rzymskokatolicki
Stan cmentarza	czynny
Data otwarcia	1866
Zarządca	Parafia św. Wawrzyńca we Wrocławiu
Położenie na mapie Wrocławia Cmentarz Świętego Wawrzyńca we Wrocławiu
51°07′05″N 17°04′10″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Cmentarz św. Wawrzyńca – cmentarz katolicki o powierzchni 4,3 ha, usytuowany przy ul. Bujwida 51 we Wrocławiu na terenie dawnej osady Rybaki.

Historia

Cmentarz katedralny św. Wawrzyńca został założony w roku 1866, w momencie gdy wyczerpane zostały miejsca pochówków na dawnym cmentarzu parafii katedralnej przy ulicy Miłej. Nekropolia początkowo miała kształt prostokątny i składała się z czterech kwater przedzielonych główną aleją biegnącą w kierunkach wschód-zachód oraz prostopadłą do niej aleją boczną. W latach 70. XIX w. cmentarz został ogrodzony, wybudowano także, od strony ulicy Bujwida, zachowaną do dzisiaj ceglaną bramę wejściową z napisem St. Laurentius. Nie zachowały się natomiast wybudowane w tym samym czasie budynki gospodarcze i pochodzący z roku 1912 dom mieszkalny nadzorcy. Pod koniec XIX w. cmentarz dwukrotnie powiększano, najpierw w kierunku południowym – do ulicy Sopockiej, później w kierunku północnym. W efekcie poszerzania cmentarz uzyskał zachowany do dziś kształt. Podzielony jest na dziewięć kwater o charakterze nierównych i nieregularnych czworoboków. Po roku 1945 większość niemieckich nagrobków została zlikwidowana, na tych samych miejscach dokonywano pochówków powojennych mieszkańców Wrocławia. W roku 1962 cmentarz został zamknięty. Odbywają się tu jedynie pochówki zmarłych w grobach wcześniej wykupionych. W latach 70., w bezpośrednim sąsiedztwie cmentarza, wzniesiono nowoczesny kościół pw. św. Wawrzyńca autorstwa Z. Prętczyńskiego. Cmentarz do dziś należy do parafii Archikatedry Świętego Jana, choć jest znacznie od niej oddalony. Jest miejscem pochówku wrocławskich biskupów pomocniczych.

Na cmentarzu św. Wawrzyńca spoczywa wielu zasłużonych dla Wrocławia ludzi – naukowców i artystów.

Znane osoby pochowane na cmentarzu

• prof. Edmund Bulanda (1882-1951) – archeolog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego
• prof. Adam Chełmoński (1890-1959) – prawnik, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, wiceminister sprawiedliwości w latach 1937-1939
• Waldemar Cwenarski (1926-1953) – malarz
• prof. Kazimierz Czyżewski (1898 - 1978) chirurg, profesor Akademii Medycznej we Wrocławiu
• hr. Wojciech Dzieduszycki (1912-2008) – artysta operowy i kabaretowy, recenzent teatralny
• Roman Feliński (1886-1953) - architekt i urbanista
• prof. Otfrid Foerster (1873-1941) – lekarz psychiatra i neurolog, w latach 1922-24 osobisty lekarz Lenina
• Kamil Giżycki (1893-1968) - pisarz i podróżnik
• prof. Ludwik Hirszfeld (1884-1954) – światowej sławy bakteriolog i immunolog, profesor Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Wrocławskiego
• prof. Kazimierz Idaszewski (1878-1965) – inżynier budowy maszyn, profesor Politechniki Lwowskiej i Wrocławskiej
• prof. Alfred Jahn (1915-1999) – geograf, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego
• Władysław Sergiusz Kazanowicz (1915-1969) – bibliotekarz-amator, prowadzący w latach 1945-1969 największą prywatną bibliotekę we Wrocławiu - Książka na Śląsk
• Paul Keller (1873-1932) – pisarz niemiecki
• prof. Bronisław Knaster (1893–1990) – matematyk
• prof. Jerzy Kowalski (1893-1948) - filolog klasyczny, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza i Uniwersytetu Wrocławskiego
• prof. Tadeusz Kozaczewski (1916-1992) - historyk architektury, profesor Politechniki Wrocławskiej
• prof. Tadeusz Krupiński (1930-2007) – antropolog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego
• bp dr Paweł Latusek (1910-1973) – rektor PWT
• prof. Andrzej Litwornia (1943-2006) - krytyk literacki, eseista, wykładowca uniwersytetów w Rzymie, Florencji, Pizie, Udine
• Stefan Łoś (1901-1955) - poeta
• ks. prof. Józef Majka (1918-1993) – rektor PWT
• prof. Tadeusz Marciniak (1895-1966) – lekarz, rektor WSWF
• ks. dr Józef Marcinowski (1897-1980) – rektor Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu
• bp Józef Marek (1932-1978) – sufragan diecezji wrocławskiej
• prof. Tadeusz Mikulski (1909-1958) – historyk literatury, profesor UWr
• prof. Jan Mozrzymas (1937-2006) – fizyk, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego
• prof. Oskar Mucha (1984-1974) - inżynier budownictwa, wykładowca Politechniki Wrocławskiej
• prof. Jan Mydlarski (1892-1956) – antropolog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego
• Tadeusz Natanson (1927-1990) – muzyk, teoretyk muzyki, kompozytor i pedagog
• prof. Józef Oberc (1918-2008) - geolog, profesor UWr
• dr Franciszek Pajączkowski (1905-1970) – bibliotekarz, dyrektor Ossolineum
• Marek Petrusewicz (1934-1992) - pływak, rekordzista świata w pływaniu na 100 m stylem klasycznym w roku 1953 i 1954
• prof. Stanisław Pękalski (1895-1967) – malarz, rektor ASP
• prof. Edwin Płażek (1898-1964) – chemik, profesor Politechniki Lwowskiej i Wrocławskiej
• Igor Przegrodzki (1926-2009) - aktor
• prof. Witold Romer (1900-1967) - fotografik, chemik, profesor Politechniki Wrocławskiej
• prof. Romuald Sroczyński (1922-2006) - organista, pedagog, profesor Akademii Muzycznej we Wrocławiu i Akademii Muzycznej w Poznaniu. Organista Archikatedry Wrocławskiej w latach 1955-1965.
• prof. Kamil Stefko (1875-1966) – prawnik, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza i Uniwersytetu Wrocławskiego, pierwszy rektor Wyższej Szkoły Handlowej we Wrocławiu
• prof. Wincenty Styś (1903-1960) – ekonomista, profesor Wyższej Szkoły Ekonomicznej we Wrocławiu
• prof. Edward Sucharda (1891-1947) – chemik, profesor Politechniki Lwowskiej i Wrocławskiej
• prof. Zygmunt Szparkowski (1902-1988) - rektor Politechniki Wrocławskiej
• prof. Aleksander Szniolis (1891-1963) – inżynier techniki sanitarnej, profesor Politechniki Wrocławskiej
• bp Zygmunt Szypold (1909-19764) – biskup starokatolicki
• prof. Henryk Teisseyre (1903-1975) – geolog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego
• prof. Zdzisław Wiktor (1911-1970) – lekarz nefrolog, profesor Akademii Medycznej
• Andrzej Wojaczek (1947-2000) – aktor
• Rafał Wojaczek (1945-1971) – poeta
• Henryk Worcell (właśc. Tadeusz Kurtyka) (1909-1982) – pisarz
• bp Andrzej Wronka (1897-1974) – sufragan diecezji wrocławskiej
• prof. Bogdan Zakrzewski (1916-2011) - literaturoznawca, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego
• Władysław Zarembowicz (1918-1944) – harcerz, działacz Polonii Wrocławskiej
• Tadeusz Zelenay (1913-1961) – poeta
• ks. prał. Aleksander Zienkiewicz (1910-1995) – duszpasterz akademicki, rektor Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu
• prof. Kazimierz Zipser (1875-1961) – inżynier kolejnictwa, profesor Politechniki Lwowskiej i Wrocławskiej
• prof. Józef Zwierzycki (1888-1961) – geolog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego

Ponadto na cmentarzu znajduje się symboliczny grób Wandy Rutkiewicz oraz grobowiec o.o. dominikanów

Linki zewnętrzne

• Fotografie cmentarza w serwisie wroclaw.hydral.com.pl