Cmentarz Grabiszyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cmentarz Grabiszyński we Wrocławiu
Kaplica Karoliny Gierth
Kaplica Karoliny Gierth
Państwo  Polska
Miejscowość Herb wroclaw.svg Wrocław
Adres ul. Grabiszyńska 333
Typ cmentarza komunalny
Stan cmentarza czynny
Data otwarcia 1868
Zarządca Gmina Wrocław
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Cmentarz Grabiszyński we Wrocławiu
Cmentarz Grabiszyński we Wrocławiu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz Grabiszyński we Wrocławiu
Cmentarz Grabiszyński we Wrocławiu
Ziemia 51°05′19″N 16°58′20″E/51,088611 16,972222Na mapach: 51°05′19″N 16°58′20″E/51,088611 16,972222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Cmentarz Grabiszyński – obok Cmentarza Osobowickiego, Cmentarza Świętej Rodziny, Cmentarza Świętego Wawrzyńca jedna z największych nekropolii we Wrocławiu. Cmentarz w swoich obecnych granicach to jedna z trzech części stanowiących w pierwszej połowie XX w. większy kompleks cmentarny. Początkowo był to cmentarz na którym chowano zmarłych z południowych parafii Wrocławia, ewangelickich: św. Elżbiety i św. Trójcy, katolickich: św. Karola Boromeusza i św. Elżbiety Węgierskiej oraz zakonników z klasztoru Bonifratrów. Później stał się cmentarzem komunalnym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz Grabiszyński I znajdował się między ulicami: Hallera, Romera i Grabiszyńską, w miejscu, w którym znajduje się dziś Park Grabiszyński. Został założony w roku 1868, w centralnej części cmentarza stała kaplica, wybudowana według projektu architekta Zimmermanna w stylu naśladującym renesans włoski. Kaplica i cmentarz zostały zniszczone w czasie oblężenia Wrocławia. Po wojnie cmentarz nie był użytkowany i ulegał ciągłej dewastacji, decyzję o likwidacji cmentarza podjęto w latach 60. Po likwidacji cmentarza w jego miejscu utworzono park, dawny układ alei cmentarnych został zmieniony, jedynie w kilku miejscach znaleźć można fragmenty grobów i innych urządzeń cmentarnych.

Plan cmentarza II
Cmentarz Grabiszyński II zimą

Cmentarz Grabiszyński II został założony w 1881 r., jest jedyną częścią dawnego kompleksu cmentarnego, używaną do dziś. W 1882 r. wybudowano według projektu architekta Kesslera neoromańską kaplicę poświęconą pamięci Karoliny Gierth, kaplica ta używana jest dziś do odprawiania ceremonii żałobnych. Zdecydowana większość niemieckich nagrobków została zlikwidowana w latach 50. Oprócz pól grzebalnych, z grobami ziemnymi znajdują się także pola urnowe oraz kolumbarium, dwie kwatery zarezerwowane są dla zmarłych wyznania prawosławnego.

Cmentarz Grabiszyński III powstał w 1916 r. po wschodniej stronie ulicy Grabiszyńskiej, na południowym skraju najstarszej części kompleksu cmentarnego. Centralny element cmentarza stanowiło wybudowane w 1926 r. według projektu Konwiarza krematorium. W 1927 r. w jednej z wolnych kwater na południowym skraju nekropolii urządzono Cmentarz Żołnierzy Włoskich, zmarłych w niewoli niemieckiej pod koniec I wojny światowej, który dziś, wraz z niewielka kwaterą grobów dziecięcych znajdującą się przy pętli tramwajowej, stanowi jedyny zachowany element dawnej nekropolii. Ta część cmentarza stanowi obecnie zasadniczą część Parku Grabiszyńskiego.

Pochowani na Cmentarzu Grabiszyńskim[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Pochowani na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu.

Na cmentarzu spoczywają m.in.:

Przypisy

  1. Nekrolog na stronie Uniwersytetu Wrocławskiego [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]