Cmentarz Na Rossie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
cmentarz Na Rossie[1]
Stara Rossa, Brama Główna
Stara Rossa, Brama Główna
Państwo  Litwa
Miejscowość Wilno
Adres Rasų gatvė 32
Vilnius 11351
Typ cmentarza wyznaniowy
Wyznanie katolicki
Data otwarcia 6 maja 1801
Architekt Józef Poussier
Wojciech Jastrzębowski
Położenie na mapie Wilna
Mapa lokalizacyjna Wilna
cmentarz Na Rossie[1]
cmentarz Na Rossie[1]
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
cmentarz Na Rossie[1]
cmentarz Na Rossie[1]
Ziemia 54°40′06″N 25°18′16″E/54,668333 25,304444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Widok ogólny cmentarza Na Rossie
Mauzoleum Matka i Serce Syna, 1936
Mauzoleum Matka i Serce Syna, 2010
Cmentarz wojskowy
Zdewastowany grób Józefa Montwiłła

Cmentarz Na Rossie (cmentarz Misjonarzy na Rossie, lit. Rasų kapinės) – zespół cmentarny w dzielnicy Rossa w Wilnie, o powierzchni 10,8 ha, który został założony w 1769[2], a oficjalnie zalegalizowany przez magistrat wileński w 1801 roku. Poważnie zniszczony w 1952 roku. Został zamknięty w 1967 a dwa lata później, w 1969 wpisany do rejestru zabytków.

Cmentarz Na Rossie jest jedną z czterech polskich nekropolii narodowych. W skład zespołu cmentarnego wchodzi Stara Rossa (1769), Nowa Rossa (1847), Cmentarz Wojskowy (1920), mauzoleum Matka i Serce Syna (1936).

Wiele z zachowanych na cmentarzu obiektów zabytkowych znajduje się w złym stanie technicznym[3]. Od 1990 konserwacją zabytkowych nagrobków zajmuje się miejscowy Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą[4].

Pochowani na cmentarzu[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Pochowani na Cmentarzu na Rossie w Wilnie.

Na cmentarzach spoczywają polscy żołnierze polegli w bojach 1919, 1920, 1939 i 1944, a także znane postacie polskiej, białoruskiej i litewskiej historii, m.in.:

Po lewej stronie bramy cmentarza znajduje się grób Marii z Billewiczów Piłsudskiej, miejsce pochówku urny z sercem Józefa Piłsudskiego. Nagrobek wieńczy płyta granitowa wydobyta na terenie polskiej wsi kresowej Bronisławka na Wołyniu. Płyta została obrobiona i oszlifowana przez Bolesława Sypniewskiego w warszawskim Zakładzie Kamieniarskim Sypniewskich przy ulicy Powązkowskiej (zakład ten mieści się w tym miejscu do dnia dzisiejszego), tam też został wykuty słynny napis na płycie: „Matka i serce syna”[5].

Przy bramie wejściowej, znajduje się kwatera żołnierska o powierzchni 0,2 ha na której spoczywają polscy oficerowie i ochotnicy polegli w latach 1919-1920 w walkach o Wilno, a także żołnierze Armii Krajowej polegli podczas operacji Ostra Brama w 1944 roku.

W 2010 roku, z inicjatywy Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą, uruchomiono stronę internetową z historią cmentarza, gdzie można zobaczyć stare i współczesne zdjęcia oraz poznać pełną listę pochowanych tam osób[6].

Przypisy

  1. Protokół 46. posiedzenia Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. s. 2.
  2. Juliusz Kłos, Wilno: przewodnik krajoznawczy, Wilno 1937, s. 229.
  3. gaw. Cmentarz na Rossie w alarmująco złym stanie. „Rzeczpospolita”, 16-04-2008. ISSN 0208-9130. 
  4. Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą otrzyma nagrodę im. prof. Aleksandra Gieysztora. delfi.lt, 10 stycznia 2014. [dostęp 2014-02-07].
  5. W. Wiernic, Dzieje granitowego głazu, „Gazeta Polska”, 12 V 1937.
  6. naszdziennik.pl: Cmentarz na Rossie ma stronę internetową. [dostęp 6.12.2010].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]