Cmentarz Na Rossie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Cmentarz Na Rossie w Wilnie)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cmentarz Na Rossie
Stara Rossa, Brama Główna
Stara Rossa, Brama Główna
Państwo  Litwa
Miejscowość Wilno
Adres Rasų gatvė 32
Vilnius 11351
Typ cmentarza wyznaniowy
Wyznanie katolicki
Data otwarcia 6 maja 1801
Architekt Józef Poussier
Wojciech Jastrzębowski
Położenie na mapie Wilna
Mapa lokalizacyjna Wilna
Cmentarz Na Rossie
Cmentarz Na Rossie
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Cmentarz Na Rossie
Cmentarz Na Rossie
Ziemia 54°40′06″N 25°18′16″E/54,668333 25,304444Na mapach: 54°40′06″N 25°18′16″E/54,668333 25,304444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Widok ogólny cmentarza Na Rossie
Mauzoleum Matka i Serce Syna, 1936
Mauzoleum Matka i Serce Syna, 2010
Cmentarz wojskowy
Zdewastowany grób Józefa Montwiłła

Cmentarz Na Rossie (cmentarz Misjonarzy na Rossie, lit. Rasų kapinės), zespół cmentarny w dzielnicy Rossa w Wilnie, założony w 1769[1], w 1801 oficjalnie zalegalizowany przez magistrat wileński, poważnie zniszczony w 1952, zamknięty w 1967; 10,8 ha; wpisany do rejestru zabytków w 1969.

Cmentarz Na Rossie jest jedną z czterech polskich nekropolii narodowych. W skład zespołu cmentarnego wchodzi Stara Rossa (1769), Nowa Rossa (1847), Cmentarz Wojskowy (1920), mauzoleum Matka i Serce Syna (1936).

Wiele z zachowanych na cmentarzu obiektów zabytkowych znajduje się w złym stanie technicznym[2]. Od 1990 roku konserwacją zabytkowych pomników nagrobnych zajmuje się Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą[3].

Pochowani na cmentarzu[edytuj | edytuj kod]

Na cmentarzach spoczywają polscy żołnierze polegli w bojach 1919, 1920, 1939 i 1944, a także znane postacie polskiej, białoruskiej i litewskiej historii, m.in.:

Po lewej stronie bramy cmentarza znajduje się grób Marii z Billewiczów Piłsudskiej, miejsce pochówku urny z sercem Józefa Piłsudskiego. Nagrobek wieńczy płyta granitowa wydobyta na terenie polskiej wsi kresowej Bronisławka na Wołyniu. Płyta została obrobiona i oszlifowana przez Bolesława Sypniewskiego w warszawskim Zakładzie Kamieniarskim Sypniewskich przy ulicy Powązkowskiej (zakład ten mieści się w tym miejscu do dnia dzisiejszego), tam też został wykuty słynny napis na płycie: "Matka i serce syna"[4].

Przy bramie wejściowej, znajduje się kwatera żołnierska o powierzchni 0,2 ha na której spoczywają polscy oficerowie i ochotnicy polegli w latach 1919-1920 w walkach o Wilno, a także żołnierze Armii Krajowej polegli podczas operacji Ostra Brama w 1944 r.

W 2010 roku, z inicjatywy Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą, uruchomiono stronę internetową z historią cmentarza, gdzie można zobaczyć stare i współczesne zdjęcia oraz poznać pełną listę pochowanych tam osób[5].

Przypisy

  1. Juliusz Kłos, Wilno: przewodnik krajoznawczy, Wilno 1937, s. 229.
  2. gaw. Cmentarz na Rossie w alarmująco złym stanie. „Rzeczpospolita”, 16-04-2008. ISSN 0208-9130. 
  3. Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą otrzyma nagrodę im. prof. Aleksandra Gieysztora. delfi.lt, 10 stycznia 2014. [dostęp 2014-02-07].
  4. W. Wiernic, Dzieje granitowego głazu, "Gazeta Polska", 12 V 1937
  5. naszdziennik.pl: Cmentarz na Rossie ma stronę internetową. [dostęp 06.12.2010].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]