Cmentarz Trumpeldor (Tel Awiw)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cmentarz Trumpeldor
בית הקברות טרומפלדור
Cmentarz Trumpeldor
Cmentarz Trumpeldor
Poprzednie nazwy Cmentarz Stary
Państwo  Izrael
Miejscowość Tel Awiw
Adres Trumpeldor Street
Tel Aviv
Typ cmentarza wyznaniowy
Stan cmentarza czynny
Powierzchnia cmentarza 10,6 ha
Liczba grobów 5000
Data otwarcia 1902
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Cmentarz Trumpeldorבית הקברות טרומפלדור
Cmentarz Trumpeldor
בית הקברות טרומפלדור
Ziemia 32°04′32″N 34°46′11″E/32,075556 34,769722Na mapach: 32°04′32″N 34°46′11″E/32,075556 34,769722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Cmentarz Trumpeldor (hebr. בית הקברות טרומפלדור) nazywany Cmentarzem Starym (hebr. בית הקברות הישן של) - nekropolia Tel Awiwu. Cmentarz ma powierzchnię 10,6 ha, i jest na nim pochowanych około 5 tys. zmarłych.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz jest położony w centralnej części miasta tel Awiw, w osiedlu Lev HaIr. Znajduje się on pomiędzy ulicami Trumpeldor, Hovevei Tsiyon, Bograshov i Pinsker. Główne wejście znajduje się od strony ulicy Trumpeldor.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy grób na cmentarzu
Grób pierwszego burmistrza Tel Awiwu, Meir Dizengoffa
Pomnik na masowej mogile ofiar arabskich zamieszek z 1929

W 1902 w Egipcie wybuchła epidemia cholery, która bardzo szybko rozprzestrzeniła się na tereny Palestyny, będącej wówczas częścią Imperium osmańskiego. Gdy zaczęli masowo umierać mieszkańcy Jafy, tureckie władze zabroniły chować zmarłych na cmentarzu położonym w środku miasta. Przywódca społeczności żydowskiej w osiedlu Neve Tzedek, Shimon Rokach, zwrócił się do władz z prośbą o wydanie zgody na utworzenie cmentarza żydowskiego. Władze dały mu zezwolenie i przekazały działkę o powierzchni 12 hektarów, która nadal pozostawała własnością rządu. Działka znajdowała się daleko poza ówczesnymi granicami miasta Jafy[1].

Cmentarz został założony w październiku 1902. Pierwsze groby zostały wykopane daleko od siebie. Uczyniono tak, aby tworzyć fakty na ziemi i zajmować cała powierzchnię cmentarza żydowskiego. Pierwszym zmarłym pochowanym na cmentarzu był Samuel David Gershin-Zane. Pochowano go w północno-wschodnim narożniku cmentarza. Natomiast drugiego zmarłego - Berambarag Nyshkea - pochowano przy północnej granicy cmentarza (przy obecnej ulicy Tiberias). Z tego pierwszego okresu pochodzi wiele bezimiennych grobów, w których chowano zmarłych podczas epidemii[2].

Do 1932 był to jedyny cmentarz w Tel Awiwie. Bardzo szybko został on jednak przepełniony i w 1932 otworzono cmentarz Nahalat Yitzhak, położony we wschodniej części miasta. Na starym cmentarzu chowano jeszcze osoby, które wcześniej wykupiły grunt na pochówek (obecnie ceny sięgają 100 tys. szekli).

Pochowani na Cmentarzu Trumpeldor[edytuj | edytuj kod]

Na cmentarzu Trumpeldor zostali pochowani liczni wybitni przedstawiciele kultury, nauki i historii tak miasta, jak i państwa Izrael. Pochowano tutaj większość z pierwszych założycieli miasta Tel Awiw, w tym:

  • Shimon Rokach - założyciel osiedla Neve Tzedek i cmentarza Trumpeldor.
  • Aharon Chelouche - założyciel osiedla Neve Tzedek.
  • Akiva Aryeh Weiss - założyciel miasta Tel Awiw.
  • Meir Dizengoff - pierwszy burmistrz Tel Awiwu.
  • Dr Jehuda Lejb Cohen Cache - założyciel gimnazjum Herzlija.
  • Ezechiel Danin (Suchowolski)
  • Aaron Danin
  • Ahuzabit Joyce
  • Dr Chaim Hissin
  • Josef Eliyahu Chelouche
  • Menachem Sheinkin[3]

W południowo-zachodniej części cmentarza zostało pochowanych wielu przywódców politycznych, społecznych i ruchu syjonistycznego. Można tu zobaczyć mauzoleum zbudowane przez rzeźbiarza Abrahama Melnikov na grobie pisarza i przywódcy syjonistycznego Max Nordau. W pobliżu znajdują się groby burmistrza Meir Dizengoffa, przywódcy ruchu robotniczego Chaim Arlosoroffa, poety Chajm Nachman Bialika, pisarza Aszer Ginsberga i premiera Mosze Szaretta. Można tutaj zobaczyć także groby twórcy izraelskiego lotnictwa Dov Hoza i założyciela Hagany Eliyahu Golomba.

We wschodniej części cmentarza zostali pochowani religijni przywódcy miasta - rabini i przywódcy Chewra Kadisza[2].

Pomniki[edytuj | edytuj kod]

Przy głównej bramie wejściowej na cmentarz znajdują się masowe groby zabitych Żydów podczas arabskich zamieszek w 1921, 1929 i 1936-1939. Wystawiono tutaj dwa symboliczne pomniki.

Przypisy

  1. Historia nabywania gruntów na nowy cmentarz Trumpeldor (hebr.). W: Rokach House [on-line]. [dostęp 2011-01-15].
  2. 2,0 2,1 Cmentarz Trumpeldor (hebr.). W: Chevra Kadisha Tel Aviv-Jafo [on-line]. [dostęp 2011-01-15].
  3. Lista wszystkich pochowanych na cmentarzu Trumpeldor podana w porządku alfabetycznym (hebr.). W: Tapuz [on-line]. [dostęp 2011-01-15].