Coś (film)

Z Wikipedii

Coś
plakat filmu
Oryginalny tytuł	The Thing
Gatunek	Science fiction, Horror
Kraj produkcji	USA
Język	angielski, norweski
Główne role	Kurt Russell Wilford Brimley T. K. Carter David Clennon
Data premiery	25 czerwca 1982
Czas trwania	109 min.
Produkcja
Reżyseria	John Carpenter
Scenariusz	Bill Lancaster John W. Campbell
Muzyka	Ennio Morricone
Zdjęcia	Dean Cundey
Scenografia	Henry Larecq
Montaż	Todd Ramsay
Produkcja	Universal Pictures
Budżet	10 000 000$
Od lat	15 / 18
Coś  na IMDb

Coś (tyt. oryg. ang. The Thing, inny tytuł: Rzecz), amerykański horror science fiction z 1982 r., w reżyserii Johna Carpentera.

Pod pozorem nakręcenia remake'u filmu Howarda Hawksa The Thing from Another World z 1951 roku, Carpenter stworzył znacznie wierniejszą adaptację noweli Johna W. Campbella Who Goes There?, która była raptem inspiracją dla filmu z 1951 roku.

Film opowiada o zmiennokształtnej, obcej formie życia, która odżywa po wydostaniu się z bryły lodu. Obcy przenika do stacji badawczej na Antarktydzie, w której prawdopodobnie dochodzi do pierwszej konfrontacji z norweską załogą stacji. W pościgu za zarażonym przez obcego psem dwóch ostatnich żywych Norwegów dociera do pobliskiej amerykańskiej placówki badawczej, gdzie giną w wypadku swojego śmigłowca. Nieświadomi niczego Amerykanie przygarniają psa. Wkrótce przyjdzie im się zmierzyć z obcym pragnącym za wszelką cenę dostać się do rejonów zamieszkałych przez ludzi.

Film spotkał się raczej z chłodnym przyjęciem widowni. Na fakt ten złożyło się wiele czynników, ale wydaje się, że tylko jeden z nich odegrał tak znaczącą rolę - dwa tygodnie później odbyła się premiera wyczekiwanego E.T., przedstawiającego wielokrotnie bardziej optymistyczną wizję spotkania z obcym. Sławę i popularność "Coś" zyskał dopiero po wydaniu na kasetach VHS. W roku 1998 i 2004 został wydany w formacie DVD. W roku 2002 wydana została gra komputerowa, której fabuła jest kontynuacją filmu.

Spis treści 1 Fabuła 2 Produkcja 3 Obsada 4 Odbiór 5 Ciekawostki 6 Dystrybucja

[edytuj] Fabuła

W 1982 roku obsługa amerykańskiej stacji antarktycznej zostaje zaalarmowana przez strzały. Ścigany przez norweski helikopter pies wpada do obozu, kiedy jego mieszkańcy przygląda się wszystkiemu w osłupieniu. Załoga śmigłowca nie przestaje strzelać, próbując za wszelką cenę zabić zwierze. Norwegowie lądują, a chwilą później, w wyniku wypadku, jeden z nich ginie podczas eksplozji helikoptera spowodowanej użyciem granatu z termitem. Pozostały przy życiu mężczyzna próbując zabić psa, przypadkowo trafia Bennings (Peter Maloney), jednego z Amerykanów. Zaraz potem zostaje zastrzelony przez Garry'ego (Donald Moffat), dowódcę stacji. Nie mając zielonego pojęcia co takiego się dzieje, Amerykanie przygarniają ściganego psa.

Nie mogąc nawiązać łączności radiowej z norweską stacją badawczą ani światem zewnętrznym, pilot R.J. MacReady (Kurt Russell) i doktor Copper (Richard Dysart) ryzykują w złą pogodę lot do obozu Norwegów. Na miejscu okazuje się, że placówka jest zniszczona, a załoga nie żyje lub zaginęła. Znajdując jednak ślady, że Norwegowie znaleźli coś w lodzie, MacReady i Copper wracają do swojej stacji ze spalonymi szczątkami zdeformowanego w potworny sposób organizmu, który częściowo przypomina człowieka. Na miejscu autopsja dokonana przez Blaira (Wilford Brimley), doktoranta biologi, nie daje żadnych wniosków na temat dziwacznego organizmu.

Na polecenie Benningsa Clark (Richard Masur), opiekun zwierząt, zamyka nowego psa w psiarni. Chwile później hałas i ujadanie dochodzące z psiarni ściągają tam z powrotem Clarka, który jest świadkiem przemiany nowego psa w odrażające monstrum, atakujące pozostałe psy. MacReady ściąga do pomieszczenia resztę załogi przy pomocy alarmu pożarowego i rozkazuje Childs'owi (Keith David) spalić wszystkie psy przy użyciu miotacza ognia. Dalsza autopsja i badania wykonane przez Blaira prowadzą do odkrycia, że pies ścigany przez Norwegów był obcym organizmem zdolnym do wchłonięcia i doskonałego imitowania innych organizmów. Zdając sobie sprawę ze swojego odkrycia Blair natychmiast staje się podejrzliwy wobec reszty załogi. Ponowny lot do ruin norweskiej bazy pozwala na odkrycie, że norwescy badacze znaleźli pod lodem statek kosmiczny, a obcy był w stanie przetrwać pod lodem tysiące lat, powracając do życia po jego stopieniu.

Bennings i Windows (Thomas G. Waites) poddają kwarantannie pozostałości psów oraz zwłoki przywiezione z norweskiej stacji w magazynie. W trakcie pracy Bennings pozostaje na chwilę sam. Moment później Windows odkrywa ciało Benningsa absorbowane przez obcego. Załoga stacji zabija i pali kopię zanim ta zdążyła się do końca upodobnić do prawdziwego Benningsa. Blair, wyliczając, że ludzkość zostałaby w całości wchłonięta przez obcego w nie dalej niż trzy lata, jeśli ten wydostałby się z Antarktydy, niszczy helikopter, radio i zabija pozostałe przy życiu psy zaprzęgowe. Reszta załogi obezwładnia go i zamyka w odosobnionej szopie. Odcięci całkowicie od świata zewnętrznego naukowcy zastanawiają się, jak sprawdzić kto jest jeszcze człowiekiem, a kto już nie. Szybko jednak ulegają paranoi, a nieznana osoba niszczy niewielki bank krwi bazy, sabotując tym samym test porównawczy.

Fuchs (Joel Polis), kontynuując badania Blaira, znika chwilę po awarii zasilania. Szukając Fuchsa, MacReady staje się podejrzanym i zostaje zamknięty na zewnątrz podczas ciężkiej zamieci. W jakiś sposób bez pomocy liny ani świateł naprowadzających, MacReady odnajduje drogę powrotną i włamuje się do magazynu, grożąc reszcie załogi wysadzeniem sporej ilości dynamitu. W wyniku zastraszenia Norris (Charles Hallahan) dostaje zawału serca. Kiedy doktor Copper próbuje go reanimować, ciało Norrisa przemienia się i zabija lekarza. Załoga podpala zwłoki, jednak głowa Norrisa oddziela się, wykształca nogi i próbuje uciec, jednak jest spalona chwilę później. MacReady dochodzi do wniosku, że każda komórka ciała obcego działa jako samodzielny organizm, dążący do przetrwania. Podczas sprzeczki o nowy test na człowieczeństwo Clark próbuje zaatakować MacReady'ego nożem, jednak ten strzela i zabija go. MacReady grożąc załodze miotaczem ognia i dynamitem zmusza Windowsa, by związał pozostałych i pobrał od każdego próbkę krwi, łącznie z martwym Clarkiem i Copperem. Test polega na umieszczeniu w próbce rozgrzanego miotaczem drutu, by sprawdzić czyja zareaguje w obronny sposób. MacReady udowadnia najpierw swoje człowieczeństwo, potem potwierdza także Windowsa, Clarka [który uległ po prostu paranoi] i doktora Coppera. Wkrótce jednak Palmer (David Clennon), rezerwowy pilot, zostaje zdemaskowany jako imitacja i zabija Windowsa zanim ten lub MacReady byli w stanie go spalić.

Potwierdzając, że wszyscy pozostali przy życiu (MacReady, Childs, Garry, i Nauls (T.K. Carter)) są nadal ludźmi, załoga postanawia przebadać jeszcze Blaira. Odkrywają jednak, że ten zniknął, a pod szopą rozpoczął budowę urządzenia przypominającego miniaturową wersję znalezionego statku kosmicznego. Ponadto Childs z nieuzasadnionego powodu opuszcza swoją pozycję u wejścia do bazy, a chwilę później pada zasilanie. Zdając sobie sprawę, że obcy nie mogąc teraz opuścić bazy, postanawia zamrozić się aż do przybycia ekipy ratunkowej, która z pewnością przybędzie wraz z poprawieniem się pogody, pozostali przy życiu ludzie rozumieją, że sami nie mają szans na przeżycie i postanawiają zniszczyć stację z nadzieją, że obcy także nie przeżyje. Podkładając ładunki wybuchowe pod kompleksem, Garry zostaje zabity przez Blaira. Nauls podąża za odgłosami i nigdy więcej się nie pojawia. Nagle osamotniony MacReady szykuje się do zdetonowania ładunków, kiedy spod podłogi wyłania się znacznie większy niż dotychczasowe egzemplarze obcy. MacReady bez zastanowienia wysadza go przy użyciu ostatnich lasek dynamitu, powodując przy tym eksplozję pozostałych ładunków. Kompleks zostaje całkowicie zniszczony.

Po jakimś czasie MacReady kręci się wśród płonących ruin. Spotyka Childsa, który twierdzi, że widział Blaira i zgubił się wśród śniegu podczas pościgu za nim. Obóz zaczyna dogasać, a obydwaj zdają sobie sprawę, że w obecnej sytuacji wzajemna nieufność jest bezsensowna - i tak żaden nie ma szans na przeżycie. Dzielą się znalezioną przez MacReady'ego butelką whisky i obserwują dogasające płomienie. Nigdy nie zostaje wyjaśnione, czy któryś z nich został zarażony przez obcego

[edytuj] Produkcja

Autorem scenariusza jest Bill Lancaster - skrypt był gotowy już w 1981 roku. Muzykę do filmu skomponował Ennio Morricone, co jest ewenementem w filmach Carpentera, który sam tworzył muzykę do własnych filmów. Zdjęcia kręcono w północnych rejonach Kolumbii Brytyjskiej. Dekoracje stacji badawczej zostały zbudowane przez ekipę filmową latem, a sam film kręcony był zimą, w warunkach niczym nie odbiegających od polarnych. Jedyną kobiecą rolą jest głos komputera szachowego, podłożony przez ówczesną żonę Carpentera, Adrienne Barbeau

Zdjęcia trwały łącznie prawie trzy miesiące, podczas których ekipa filmowców oraz aktorzy pracowali w kilku miejscach równocześnie. Spora część scen jest kręcona w studiu, specjalnie do tego celu "zmrożonym" do temperatury poniżej zera. Kurt Russell żartował, że schodząc z planu po wyjściu ze studia czuł się jakby wchodził do piekarnika. Ruiny norweskiego obozu to nic innego jak pozostałości amerykańskiej placówki po tym, jak została zniszczona w eksplozji podczas ostatniej sceny filmu.

Na jednym z dodatków umieszczonych w wydaniu DVD montażysta filmu, Todd C. Ramsay opowiada o propozycji, jaką złożył Carpenterowi. Chodziło o nakręcenie alternatywnego zakończenia z "happy endem", z przyczyn czysto ochronnych, dopóki Russell był wciąż w pobliżu. Carpenter zgodził się i nakręcił scenę, w której MacReady zostaje uratowany i poddany badaniu krwi, które potwierdza, że jest on nadal człowiekiem. Scena ta była umieszczona w dwóch próbnych wyświetleniach filmu, jednak ostatecznie Carpenter zrezygnował z niej i uznał, że znacznie lepsza będzie wersja z nihilistycznym wydźwiękiem. Należy jednak dodać, że alternatywne zakończenie stanowi ważny punkt zaczepny dla wydanej w 2002 roku gry komputerowej The Thing

[edytuj] Obsada

• Kurt Russell jako R. J. MacReady. Pilot śmigłowca.
• A. Wilford Brimley jako Dr. Blair, biolog.
• Keith David jako Childs. Mechanik stacji.
• T.K. Carter jako Nauls; kucharz.
• David Clennon jako Palmer. Pilot rezerwowy i drugi mechanik na placówce.
• Richard Dysart jako Dr. Copper. Lekarz.
• Charles Hallahan jako Vance Norris. Geofizyk.
• Peter Maloney jako George Bennings. Meteorolog.
• Richard Masur jako Clark. Opiekun zwierząt, który przygarnia zainfekowanego psa, kiedy ten pojawia się w stacji.
• Donald Moffat jako Garry. Dowódca i ochroniarz stacji.
• Joel Polis jako Fuchs; drugi biolog.
• Thomas G. Waites jako Windows; operator radia.

[edytuj] Odbiór

Boxoffice wypadł znacznie poniżej oczekiwań. Carpenter oraz krytycy, którzy ogólnie ciepło przyjęli jego film, tłumaczyli to przede wszystkim premierą E.T. Spielberga, która miała miejsce dwa tygodnie później i przedstawiał wielokrotnie bardziej optymistyczną wizję kontaktu z obcym. Przy tym efekty specjalne były równocześnie chwalone i krytykowane za będące doskonałymi pod względem technicznym, ale przy tym wizualnie odpychające. Roger Ebert określił je mianem "najbardziej dopracowanego, przerażającego i wywołującego mdłości widoku, jaki osiągnęli do tej pory hollywoodcy magicy od efektów". Ponadto chwalono atmosferę nieustannej niepewności i wszechogarniającej paranoi, gdzie widz nie jest pewny niczego (nawet tego, czy główny bohater jest tym, za kogo się podaje).

W książce Prince of Darkness Carpenter poproszony o wyjaśnienie słabego wyniku filmu zwrócił uwagę także na fakt, że skurczyła się także widownia na horrory. Pomimo miernego boxoffice'u Coś zyskało znacznie w oczach widzów oraz zyskało spore grono fanów po wypuszczeniu filmu na kasetach VHS. W rankingu stu najlepszych filmów s-f w historii sporządzonego przez serwis Rotten Tomatoes film zajął 97 pozycję. Z kolei w rankingu stu najstraszniejszych scen filmowych sporządzonego przez sieć Bravo Coś zajęło 48 miejsce.

[edytuj] Ciekawostki

• W filmie ani razu nie pada słowo obcy, kosmita, lub jakiekolwiek inne określenie istoty. Bohaterowie mówią zawsze o niej "the thing" - dosłownie "coś"
• Zastanawiająca jest ilość broni w filmie. W rzeczywistości stacje polarne z całego przedstawionego arsenału są niezwykle rzadko "uzbrojone" w termit lub dynamit, wykorzystywane do topienia i usuwania lodu
• Istnieje alternatywne zakończenie, dostępne w wersji DVD. Zawiera ono scenę, w której MacReady po wysadzeniu stacji zostaje znaleziony przez ekipę ratunkową i poddany badaniu, które potwierdza jego człowieczeństwo
• Spalona baza norweska to w rzeczywistości pozostałość po eksplozji dekoracji stacji amerykańskiej
• W roku 2002 powstała gra komputerowa o tym samym tytule, będąca kontynuacją wydarzeń przedstawionych w filmie. Podobnie jak on jest ona stadium paranoi i braku zaufania.
• Dwóch fanów filmu w 2002 roku wyruszyło na saniach na poszukiwania oryginalnej dekoracji stacji badawczej, o której Carpenter mówił, że jest nie do odnalezienia. Udało im się osiągnąć cel swojej podróży i rozpoczęli stamtąd satelitarna konferencje internetową. W jej trakcie urwała się na prawie dwie minuty łączność - wysiadła bateria laptopa. Po jej wymianie transmisja była kontynuowana. Wśród fanów jednak powstała inna teoria na temat tego co się stało - kto wie, czy obaj mężczyźni nie zostali podmienieni?

[edytuj] Dystrybucja